Clafsis Duodecima. 424 
filias , & tubercula , altero alteri fuperimpofito 
o (lentant . Multat videntur quafi planae , multat 
fubrotundae, rugofae multat , velexpanfx, vel 
apertat, vel anguftis orbium anfraftibus co- 
chleatae, omnes quidem inter fe diverfae, fed 
omnes artificio, elegantia, & venuftate ita pares, 
ut de pulchriori judicium ferre non poifis . Quae 
fine arte, & vcluti negligcntia quadam forma- 
tas videntur , maximae etiam ccnfendce funt pul- 
chra: , cum in ipfo ncgleftu , errores placeant , 
& in rudi quadam rnaffa majeflas eluceat , ac, ut 
ita dicam, pulchritudinis monftra judicentur. 
In fingulis oris aperturam fi cernas, fiiam quod- 
que venuftatem explicabit labris, autfimul ftri- 
fte conjungis , aut omnino apertis , modo in_i 
longos canales produ&is , modo in brachia ex- 
panfis, quibus lapideos polypos reprefentant . 
Nec facile caufa reddi poteft , cur in multis la- 
bra multiplici plicatura refleftantur , cur in plu- 
ribus dentibus muniantur , non ad vulnera infe- 
renda, fed ad ornatum. Dividuntur fubinde in 
vulgares , & pretiofas , in nobiles , & rufticas ; 
quarum plurimae cruftatae , fquamofue , cortico- 
, crifpis corrugata: , aculeis fpinofae , mucro- 
nibus horridae , multat vero leves , pellucida?, 
nitidat, & fandracca velata:, nonnulla: velut 
malleo contufa?, vel opere mufivo teflellatae . In- 
ter omnes vero praecipue Nautilus ob teftaroj 
pretio habendus , argenteo vel margaritarum 
nitore praeclaram . 
Nec filentio praetereundi funt colores,quibus 
omnium teftae exornantur . Innumerae gignun- 
tur albae , argenteae , ladlcae , badiae , cinerea , 
pullae , fubnigrae , purpureae , flavae, aurea: , por- 
raceae, amet hiftinae, & punicex, plurimae difeo- 
loribus fafeiis vidlatx , modo in longum , modo 
tranfverfim du&is , vel finuose crifpatis ; Aliae 
veluti opere phrygio piftae, aliquae teflelluiis al- 
bis, & nigris omnino diftin&ae , aliqua: multi- 
plici colore depi&ae . Ut plurimum fine regula^ 
coloratae videntur, aut guttatim afperfx,& pun- 
gis fignatx , aut notulis rotundis , feu quadra- 
tis maculatae, fulvis, rubris , fanguineis, ut in la- 
pide Jafpide , centenifquc diverfis coloribus 
adeo variegatae, ut verba ad fignificandum apta 
deficiant . Ommitto igitur , qux rccenferi hic 
pofient , ftriatas , rugofas , fulcis excavatas , & 
crenulis crifpas , ommitto eas, quibus corona: 
«finutiflimis incifuris notatae, venuftatem ad- 
dunt , quibus criftaruna duplex ordo circa orbes 
circumducitur , & nodulis conjun&is indar tor- 
quis ditatur . Ommitto eas, quibus decor ad- 
ditur a duplici linea altera unionum, gemma- 
tum altera, paffim guttulis coronatis diftincla, 
cas demum , quarum partes tuberculis , tonfil- 
lis , pinnulis , & bradteolis laciniantur . Inter 
°mnes , veluti inter ignes Luna minores , Una. 
eft , quae indico in litore reperitur funiculis di- 
fcoloribus contexta , inter quos veluti alia fil-o 
alba, & violacea fimul contorta , per orbium fe- 
mitas ordine adeo eleganti difcurrttnt , ut nun- 
quam in fpirarum anfradibus confufa , fuunru 
quodque fitum occupet , oftenduntque peri- 
tiam > qua Artifex illam compofuit . I-fuc ufque 
P. Bartolus . Huic luculentae fatis , ac perfpicu? 
Cochlearum deferiptioni unam addendam cen- 
feo , longe omnium meo quidem judicio ele- 
gantiflimam. Parva licet mole, in angufta or- 
bium aglomeratione magnum exhibet artifi- 
cium . Nunquam inter Perfas foemina , licet 
muliebris luxus excultrix , multicolores linteo- 
los «domerando, cidarim pulchriorem fuo capi- 
ti aptavit, qui cum hac Cochlea pofictdc pul- 
chritudine dimicare. In Brafiliano litore fre- 
quenter reperta , maris eje&amentutn dicenda»; 
non efl, ut cie Unionibus dixit Tertullianus, fed 
ejufdem proles , quo pulchrior , co exteris cha- 
rior . Ab Indis vocatur patrio nomine Caramu- 
oio , quod idem eft , ac Latinis Cochlea . Fra- 
oa dicitur ab Italis a forma , & colore purpureo 
fimili , fed melius Latini Neritam appellarunt , 
hoc eft maris genitam , ac fi caeceris rebus , quae 
in mari generantur pulchritudine antecellat , 
ficuti Nereides inter omnes Nerei Filias venu- 
ftateelegantiifima: . 
Si colores quibus tegitur infpicias , eam Co- 
chlearum Reginam dices, Bifto , & Purpura in- 
dutam , feii potius opere phrygio condecora- 
tam . Curem enim oftentat lineis unionum di- 
tatam, quarum una alba eft , altera nigra, & 
continuato ordine alternatae. Inter ea alia li- 
nea coralliorum collocatur , triplicique hoc co- 
lore adeo fpecfabilis apparet, ut Gratiarum ma- 
nibus elaborata videatur. Fabulofum quod ad 
excitandam admirationem Lucianus narrat , 
Prometeum nempe Aquarum Praefidem igneam 
naturam induite , at certius vero Cochleam-» 
hanc fola aqua nutritam igneo colore rubefccre, 
quam piceus , & albus adeo egregie notant , ut 
merito Natura: ingeniolum opus dicas , & ma- 
ris florem-, fed incorruptibile, cum conchas flo- 
ribus aequans Lucretius lib. 2. dixerit . 
Concharum genus parili ratione videmus 
Pingere Telluris gremium , qua mollibus 
undis 
Litoris incurvi bibulam lavat JEquor are- 
nam . 
Verum fingulas reccnfcre impoflibile cum fit, 
confufii quadam cognitione omnes fimul com- 
pleri fufficiat , qua ad carum Conditorem no- 
ftram mentem attollamus, inquirendo, quod 
p. Hieronymus in homine perferutatus eft : cur 
videlicet , in tam vili, & abjefta materia fpecio- 
fiflimam formam pofuerit non vero coclcfti $ 
N n Lutea 
