42T Mufxi Kirchcriani 
Lurea licet mafla compofitar, vafa, qua? Raphael 
Urbinas pinxit , pretio fuperant . Inter fenfitiva 
Animalia quamvis viliores cutibus , veluri acu 
pialis , & phrygio opere decoris , adeo illiman- 
tur , ut cortex tantum in f rufi u meritd dici pof- 
fic , ficuti Plinius lib. 1 6. capit. 18. dixit de Tu- 
bere . 
Et quidem , ut verum fatear , non femel prae- 
claros lapientefque viros admiratione obfttipe- 
fcentes vidi , cum plurimas cx elegantioribus in 
eorum confpehu darem , na n aliter , ac li Auro- 
ra? palatium perkrftrarent > in quo > ut S. Prxful 
Appoliinaris deferibit Carm. 2. 
Diripiunt diverfa oculis , & ab Arte ma- 
gijlra 
Hoc vincit quodcunque vides . 
Nullam enim ex eis elfe omnium pulcherrimam 
judicare quis poteft , cum fingake , vel partium 
ftrudtura, vel colorum varietate, vel orbium cir- 
cumvolutione atque polii nt oculos recreare, no- 
voque oblectamento animum pellicere >ut fenfi- 
bilibus rebus ad invifibilem rerum omnium.» 
Conditorem qui {que libi viam fternens ,, cum 
tanquam fiderum Principem, a quo cactera lu- 
men mutuantur , agnofeat, ac profequatur amo- 
re , a quo , docente Seneca, dum ponuntur fapo- 
res in pomis, odores in floribus, in lapidibus 
colores , ufque ad delicias amamur . 
Hoc igitur padtohonefta laudabilique oble- 
hatione afficitur lapientis oculus, dum Cochleas 
recognofeit , miraturque lingulas , quamvis in_> 
eadem fpccie numerandae line , propriis quibuf- 
dam lineamentis a exteris differre , ut ftella dif- 
fert a ftella in claritate. Attamen admiranda», 
hxc Natura? opera quam hominum pauci re- 
cognofcunt I Satis enim comprobatum eft : Ab 
afluetis pafllonem non fieri, ut inquit Philofo- 
piius , & cum omnia condita fuerint in hac Re- 
rum Univerfitate, ut (docente S. Bafilio in prin- 
cip. Parab. Salom, ) ad veri , ac Jolius fapientis 
cognitionem facile penetremus. Conditoris ta- 
men obliti, ejus miracula non celebramus. Quod 
fi miracula dicenda non funt omnia ea , qua? in 
hac rerum Natura exiftunt , ex eo provenit , ait 
S. Auguftinus , quia fiunt continuato quafiquo - 
dam fluxu labentium manantiumque rerum ex 
occulto in promptum , atque ex promptu in occul- 
tum , ufitato itinere tranfeuntium . Unde admi- 
ratio non paritur, fi fegetes e mortuis feminibus 
quotidie efflorefeant , ingens vero excitatur , fi 
cadaver in tumulo revivifeae , non quia hoc fit 
majus ,/ed‘quia rarum, inquit idem S. Augufti- 
nus iib. 3. de Trinit. cap. 6 . 
Hs?c libuit fuperioribus dihis adnehere , UE 
voluptas cognitionis Animo pariat utilitatem , 
indeque arguatur ; Quam pulchra , quam dele- 
&abiji$vifu inexaufta mens ilia fit, qua infini- 
ta? rerum fpecies comprehenduntur , fi parva?» 
& quidem non inter omnes pulcherrima?,intuen- 
tium oculos , animumque adeo delebant? Ve- 
rum ne vafio in Oceano felici quodam naufra- 
gio mens mea deperdatur, vela hic Colligam» 
& Cochleas iterum oculis fubjiciens , quidquid 
menti fuggerunt proferam, certe philofophica». 
indagine dignum . Sed antequam varia Proble- 
mata proponantur folvenda , quo magis obvia , 
eo difficiliora , humaoa?que mentis abivitatem 
prorfus excedentia ; de Coloribus , quibus Co- 
chlex pinguntur , aliquid delibabimus , 
CAPUT XI. 
Unde ?iam oriatur diverjitas 
Colorum in Cochleis. 
O Ccultis profebo , & prorfus nobis ignotis 
legibus inferibuntur Conchylia , qua? a 
mulca? notulis mufica dicuntur , occulto etiam 
artificio afperguntur Venerea? , fignantur Tur- 
bines , & variatur colorum apparentia in Nau- 
tilis , & Unionum matribus , ficuti occulta arte 
Flores , Frubus, Gemma? , ac Metalla coloran- 
tur . Quamobrem Bcllonius poft diuturnum , & 
laboriofum examen in ha?c verba prorupit, nem. 
pe , de colore forma , & fubfiantia dicere pojfum , 
quod eos viderim f£p:us , unde veniant non f at di- 
cere poflum. Imo Plato ipfe . Qub autem men- 
fures modo , ait , finguli color es fingulis mfleean- 
tur , etiam fi quis noverit , narrare prudentis non 
efi ,prctfcrtim cum neque necejfariam , neque ve- 
rofimtiem de his rationem afferre ullo modo poffit . 
Attamen ficuti non otiose oculos mentem- 
que defigimus in rebus iis , qua» in hoc Natur* 
Theatro proponuntur , & laudabili ftudio, con- 
fiderare cum D. Hieronymo poffumus flores » 
Lilium cumNifieno, cura Tertulliano Pavo- 
nem inter aves ob plumas praeclarum , kanon_» 
audaci* , fed laudi tribuendus eft conatus ille » 
quo rationem inquirimus in tenebris omnino 
latentem , inter quas femita aperienda eft men- 
tis face , a veritate probabili nobis communica- 
ta , illorum inftar , qui metallorum fodinas ad 
thelauros eruendos magno cum vitee di feri mine 
perfer utantur , luteafque glebas, ut plurimum 
manibus pertrahant . Foeliciter erramus, in- 
quit Ariftoteles, quando cum errore aliquid ve- 
rum aftequimur , ita non quxcurrque procello- 
fa maris agitatio navibus nocet, licet a litorea 
quxfito eas removeat, fi ad ignotas terrarum-» 
plagas apulerint , ubi novos mores Incolarum 
agnofeant Nautae , novifqne mercibus redeanc 
in Patriam onufti . 
Li- 
