Clafsis Duodecima . 4^6 
Licet igitur veram claramque rerum cogni- 
tionem affequi non fpcrem, ubi Increatx Sa- 
pienti» lumen ignoranti» tenebras prorfus ex- 
terminat ; in hac caliginofa gymnade, in qua-» 
verfamur, colorum inquifitionem pro mea te- 
nuitate > quxeunque illa fit , hocpaito aggre- 
diar . 
Primo fuppono duplicem colorum fpeciem_> 
Cochleis inclfe , ficuti etiam , in Gemmis, Opa- 
ci videlicet , & Diaphani five Perfpicui . Uter- 
que autem , vel eis realiter ineft , etiam ablente 
luce , vel foliim apparens eft , cum lux affulget , 
& pro diverfa lucis intenfione color vanatur, ut 
videtur in gemma Opalo, &intefta praecipue 
Nautili , in quo , ut in Iride notavit Senectu 
quaeft. nat. lib. i.cap.3. videmus aliquid flam- 
mei , aliq u *d lutei , aliquid coerulei , & an clijfl- 
miles colores Jintfcire non pojjis , nifi cumprimis 
extrema contuleris. Hujus coloris perfpicui exa- 
men Optica; difciplinx relinquo, utcolorutru 
tantum originem, qui fine ulla lucis mixtione 
corporibus infunt, recognofcam . 
Septem vero funt Colorum fpecies, juxta-. 
Philofophum lib. de fcn. & fenfib. cap. 4. art. 3. 
nutn, 10. Niger nimirum , fub quo comprehen- 
ditur Fufcus, fiquidem Fufcus eft quoddam Ni- 
grum , Albus , Flavus , Puniceus , Purpureus , 
Viridis, & Cxruleus , qui colores confiftunt in 
quadam mediocritate inter album , & nigrum . 
Reliqui colores componuntur ex mixtione ho- 
rum feptem . Alii vero ad mixturam colorum , 
eorundemque fecundum naturales gradus gene- 
fim. Quinque praecipua eorum genera pro fun- 
damento ponunt. Album , Flavum , Rubrum , 
Cxruleum, Nigrum , quorum mixtura omnes 
alii intermedii , quorum non eft numerus ena- 
fcuntur * 
Albus nigro ad xqualitatem partium com- 
miftus nullum alium prxterquam cineritiurru 
parturit, cum niger albomiftus femper fubal- 
bidum quiddam obfcurum producat, ufquedum 
totus albus color in manifeftam nigredinem, vel 
niger in albedinem fuperinicda femper uberio- 
ri nigredine, vel albedine convertatur, fed ad 
alios progrediamur . - 1 
1. Albus, cum flavo fubflavum albo vici- 
num, flavus vero cum rubro aureum five ful- 
vum . Ruber cum cxruleo Purpureum , & cx- 
ruleus cum nigro lubcxruleum nigro proximum 
producet . 
2. Albus cum rubro producet colorem quem 
Incarnatum dicimus , & ruber cum nigro fubru- 
brum ad nigredinem vergentem . 
3. Albus cum caeruleo proferet colorem ci- 
nereo fimilem , flavus vero cum nigro fu- 
fcumP 
4. Flavus cum caeruleo producet viridem-» 
p *0 
colorem ex omnibus intermediis conftiturum , 
quem ad Homines , 8c Animalia oblectanda vi- 
detur Natura compofuifte . 
Atque ex hac quadruplici colorum combina- 
tione omnes componuntur colores , qui nunc 
remilfius nunc intentius ad eos revocantur, quo- 
rum quique nomenclaturam fuas ex rebus quas 
colorant videlicet ab Elementis , a Nubibus a 
Mineralibus , Metallis , Herbis , Floribus , Vo- 
lucribus, Pifcibus , Reptilibus , & InfeCtis for- 
tiuntur . 
Qui plura defiderat legat in Tra&atu quem-. 
Parifiis edidit de coloribus anno 1613. Ludovi- 
cusSavottus. 
His prxnotatis adjungo, qux in lib. 5. de Ge- 
nerat. Animalium Ariftoteles indicavit , circa_» 
multicolorem eorum apparentiam . Dividun- 
tur igitur Teftacea omnia ficut Animalia extera 
in Unicolora , Veficolora, & Varia. Unicolo- 
ra funt, qux quoad omnia individua fpeciei funt 
unius coloris . Ex.G, Conchae mergariciferx in 
parte interna femper margaritarum colorem-, 
oftendunt, altera Nautilorum fpecies ladeam 
albedinem habet , altera colorem opalo gemme 
fimilem . Animalia Verlicolora , fed unicolora 
funt, quorum totum corpus eft unius tantum 
coloris , fed quaedam Individua funt unius colo- 
ris , quxdam alterius . Diverfitas haec videtur 
prxfercim in Pettinibus i quorum aliqui albi 
funt, aliqui rubei, aut fufeo colore facurati . 
Animalia varia funt , quorum corpora funt va- 
ria , ita ut fecundum unam partem fint unius co- 
loris , fecundum aliam fint alterius coloris . 
Rurfus Animalia varia fubdividuntur in duas 
Claffes . In prima Claffe continentur, qux funt 
varia fecundum totum genus , itaut omnia indi- 
vidua generis , aut fpeciei fint varia . Infecun- 
da Clalfe concinentur ea , qux non funt varia ex 
toto renere, fed foliim fecundum aliqua indivi- 
dua Hxc le a c adeo immutabili colorantur , ut 
aliquando, vel circumflantia loci, vel temporis, 
vel cibi , diverfum colorem induere non polflnt. 
Qnamobrem cum eodem Philofopho notandum 
eft frequentius colores variari in Animalibus , 
quorum fpecies continet aliqua individua unius 
coloris , & aliqua alterius coloris, quam in Ani- 
malibus unicoloribus, hoc eft quoad fpecieitu 
determinatis ad hoc, ut fecundum omnia indivi- 
dua fint unius tantum coloris , ex ca potillimum 
ratione , quia cum fpecies eft indifferens ad plu- 
res colores, etiam ejus individua poflunt effe in- 
differentia , adeoque ex uno eoiore poffunt 
tranfire ad alium , qui non repugnat fpeciei , fic 
ex albis fiunt nigra , vel ex nigris alba , & ex al- 
bis partim nigra partim alba . Ex oppofita ratio- 
ne Animalia Unicolora determinata ad hoc , ut 
fecundum omnia individua fpeciei fint unius 
N n 2 co- 
