429 
Murtei Kircheriani 
vehementius aduratur , in flavum colorem pau- 
latiin , eo quod materia vehementi calore exa- 
gitata juxta colorum naturalium progreflum in 
eum colorem , qui viridi eft propior degeneret : 
filina vero corpora , cum exhibent luminis illu- 
rtratione colorem , quem adurtionis incremen- 
tum fecum portat, atque hoc pado intcnfifli- 
mutn rubedinis gradum , ideft minium , tandem 
intenfiflima caloris vi producet; a quo gradu fi 
ignis vehementius , & vehementius intendatur , 
videbis quod uti per luminofum colorum gra- 
dus in rubrum excrevit, ita hoc perumbrofo- 
rum colorum gradus, ideft pumiceum, cxru- 
leum , cinereum paulatim ordine defledet, do- 
nec in nigri coloris fcoriam , albo oppofitam_> , 
jam omnibus fpiriribus diflolutis , inftar carbo- 
num degenerat . Atque ex hifce luculenter pa- 
tet, quomodo colores caloris vi in mineralibus 
paulatim ex uno in alterum gradatim juxta ordi- 
nem naturalis mifturx , rranfmutentur . 
Quomodo autem falina corpufcula fe mutuo 
deftruant, &inftaurent, hoc patet experimen- 
to . Si gallarum in aquam limpidam refoluta- 
rum infufioni vitriolum admifceas, ea flarim in 
atramentum degenerabit , quod certe provenit 
cx combuftofulphure, quo Galla conflat aqux 
communicato. Si vero huic atramento aquam 
ftygiam fuperaflfuderis , ecce ( mirum didu ) 
aqua atramentofa mox priftinx claritati refti- 
tuetur, eo quod aquaftygia corpufcula galla- 
rum fua acrimonia prorfus confumet. Si vero 
rurfus huic aqux jam in priftinam claritatem re- 
dudx oleum tartari affuderis ftatim in atramen- 
tum reducetur , quia oleum tartari non abfimi- 
lem gallx tinduram continet. Undd pulchrum 
arcanum pater ; Si ehim in carta candida vitrio- 
li aqua aliquid infcripferis caraderes ficcati 
prorfus evanefeent , ac mox fi cartam gallarum 
infufioni immerferis, nigerrimo colore imbutx 
apparebunt. Quas fidenuo deletas cupias , id 
fpiritii vitrioli , aut aq ua ftygia prxftabis . Pari 
modo tindura violarum cxrulea , oleo vitrioli 
fuffufa purpurafeit , cui fi guttas aliquas fpiritus 
corni cervi affuderis , color purpureus in viri- 
dem continuo vertitur . 
Qux omnia dependent a varia differentium^ 
corporum conftitutione , qux cum variis, & 
differentibus falibus varie tingentibus turgeant, 
ita quoque varias colorum tranfmutationes ad- 
mittunt . 
CAPUT XII. 
De Vario Tejlaceorum Ufu. 
Q Uidquid rerum omnium Conditor oculis 
Mortalium fubjecit , non ea folum dc cau- 
— ■ fa fadum efle dixit Apro S. Paulinus 
Epift. de Refur. ut ex iis carnalia emolumen- 
ta capiamus , fed etiam multo magis fpiritualia-» 
perlegamus . Et rationi valde confonum efl , in- 
quit Tertullianus , quod cum homo fpiricu con- 
flet, & carne , urrique ejus parti fuerit abunde 
confultum . Hinctotus Terrarum Orbis veluti 
vafta Bibliotheca animo efl , ut in ea erudiatur , 
corpori vero ranquam ditiflimum Penu, quo in- 
digentix fatisfiat. Quare D. Bernardus in Pf.qui 
habitat ferm. 14. Quanta* inquit Deum alio- 
quens ; largitus es ad fujlentationem , quanta ad 
eruditionem ! Quamobrem ficut olim ad fuften- 
tationem Elix Corvi dapiferi extiterunt , juxta 
illud 3. Reg. 27. €orv i fque pnecepi , ut pafcant 
tibi ; ita pariter omnibus rebus prxeeptum po- 
fuit , ut nobis utilitati eflent deledando fcilicet 
fenfus faporibus , odoribus , coloribus , & can- 
tu ; dando carnibus cibos , oflibus arma , pelli- 
bus veftes , plumis ornatum , tinduras fangui- 
ne, medicamina fuccis , margaritis divitias . 
Nec minus quam extera omnia Conchyliorum 
Species afferunt homini utilitates, quasrecen- 
febimus. Poffent hic numerari innumeri pene 
modi, quibus Mcdicinx facultati profunt ; fed 
illos data opera ommittimus nolentes rranferi- 
bere , qux fufis narrationibus Alii fuis in pagi- 
nis pofuere . Quxrat curiofus Ledor apud Dio- 
clem Cariftium , Galenum , Martiolum, Corne- 
lium Celfum , Plinium ,& Diofcoridem . 
Medicamentis , quibus vel ex tertarum attri- 
tu , vel ex carnium codione utuntur Pharmaco- 
polae in medicinx fubfidium longe nobiliores 
funtufus, qui exteris facultatibus prxftantura 
Cochleis; Ante omnes ille fciendus efl, quo 
t rebus omnibus anteponuntur, cum loco pecu- 
nixadhibitx rerum omnium pretium xquant , 
eafque producunt virtute quadam ab hominum 
arbitrio accepta, unde Ariftoteles Probi, dea 
prud. fed. 30. notavit multos alioquin pruden- 
tia prxditos , ideo fumme avaros efle , & pecu- 
nix tenaces , quia ea quidquid fibi libuerit faci- 
le confequantur . Prope Regnum Congianum 
ubi flumen , Coanza didum ab Incolis , ex lacu, 
e quo Nilus originem trahit , excurrit in Ocea- 
num , adjacet Infula , cui nomen Loanda , vulgo 
Paefe Rafo , e fenz.a Monti ; parum enim eminet 
fupra mare , mille quidem paflibus lata , viginti 
vero millia paffuum in longum extenfa. H xc 
