48? Mulsei Kircberiam 
rodit , qua? fi non fempir in frufta comminuit , 
lambendo tamen fingula, aliquam cx iis parti- 
culam quotidie fibi decerpit, quamobrem ex iis 
plurima? fubfiduntin litore, alia: minores, aquam 
femper inficientes , humorem lapidificum red- 
dunt , fiatis aptum generationi plurimorum , la- 
pidofiam fiubftantiam induentium , 
PROBLEMA V. 
Cur nafcantur in Mari potius , quam , 
in 'Terra . 
O Strea, quae cx Terra genita, in ea degunt, 
vel finecicm non variant, cum notabili fic- 
lum diverfitate accidentium impreffia appareant, 
vel fi in plurcs fipecies dividuntur , ha? lingula- 
res omnino fiunt ? omnefique nomine Conchlca? 
comprehenduntur , una vel altera excepta Tur- 
binum Generi fiubordinata . Reliqux, quarum-, 
folas teftas videmus Ofireis vacuas , vel in ea_> 
non generantur , ut opinantur non pauci cap. 7. 
prima? partis relati j vel fi originem trahunt ex 
terra , numero fiunt longe impares multitudini 
fiub undis maris degenti , & habitanti . Sentien- 
dum igitur efi: prxeipua quadem ratione in mari 
potius , quam in terra generari . Apparebit hoc 
fi tertia ratio PorbJematis antecedentis in me- 
moriam revocabitur , & examinata utriufiquo 
Elementi diverfitate perlpicuum fiet in terra_, , 
nempe Elemento ex fe adulto , non dari humi- 
dum in ea meniura , qua? fic Citrearum genera- 
tioni accommodata . 
Secunda ratio inferri potcli cx pulcherrima^ 
confionantia in rebus omnibus ex oppoiitis par- 
bus refiulrante, & quemadmodum ad impertien- 
dum fiuis operibus pulchritudinem, Pi&ura non 
fiolum perfipicuis coloribus talem iliuftrat , fed 
umbris etiam inficit , & obfcurat , & Statuaria.» 
non omnia membra «qualiter prominentia ef- 
fingit , nec deprefia «qualiter , lic enim planam 
potius tabulam rafierrent , quam fimulacrum ar- 
tificis idea conceptum , ita in hoc Mundi thea- 
tro , fi ubique flos omnis vernaret , autumnaret 
omnis frudtus , omnis vivens erumperet , omnia 
ubique inculto horrore fiylvccfierent, atque , ut 
melius dicam, informe Cbaos omnia confunde- 
rec.Voluit fupremus Artifex Chaos mundo con- 
genitum e mundo excludere , Lucem proptcra_> 
divilit a Tenebris , Aquas a Terra, germinanti- 
bus hinc inde, partito quodam ordine, tcrr« 
partubus,ex quo admirabilis illa pulchritudinis 
confionantia refilirec , qu« nonnifi a mente res 
omnes capaci finu comple< 5 tence potuerit exco- 
gitari. 
Hac obiter infinuata fint in gratiam Arillotclis 
harmoniam quamdam , & confionatiam obficr- 
vantis , ir.ter genera Teftaceorum , atque Plan- 
tarum , oempequemadmodum iftx fie habent ad 
terram itaTeJiacea , inquit lib. J. deAnim. 
c. I i./e habent ad bumorem : quafi planta Ojlrea 
terrena , Ojlrea Platita Aquatiles fint . Ut ergo 
expiantis vix aliqu« generantur in mari com- 
paratione inita , inter infinitas ptopemodum 
germinantes in terra, ita cx Teftaceis vix aliqua 
debuerant gigni in terra , omnia vero in mari . 
PROBLEMA VI. 
Cur multa nafcantur in terra , nunquam 
vero in Metallis , 
D Ubium h oc promovet Au&or Mufa?i , ex 
nobili genere Calceolariorum , pag.4c6. 
curatque dubium refiponfione hac enodare. Ele- 
mentum aqu«, inquit ille, videtur ex «quo cum 
terra contendere , generando Animata quam- 
plurima fimilia Terreftribus , tantaque operis 
elegantia , & felicitate , ut aliquando , hominis 
lineamenta effingat; atque ut eftapud Bello- 
nium , unum femel edidit , Monacho haud abfi- 
mile . Quamobrem Terra ingeniola , quadam-» 
concertatione provocata, debuit formas tam va- 
rias, & aquarum viventia reprxfentare, qu« ta- 
men longe minorem imbibunt perfettionerrL» , 
quam maris viventia, utpote minus apta minuf- 
que foecunda , terr« materie compacta , cum-» 
adverfio feracillimum mare , grandioris molis 
Animalia producat, ut Plinius advertit. Iam ve- 
ro in Metallis,Audi:or fic profequitur,terra ope- 
rari non potell , quia in illorum conltrudtiono 
dominatur aqua , non terra, qua de caufa eorum 
coagulatio habetur ex frigore , ac propterea_» 
contrario calore fioluuntur , ut docuit Ariftote- 
les . Hinc cft non poffie in Metallis Oltrea gene- 
rari . 
Refiponfione hac , in medium produdta , Pro- 
blema ille diffolvit, cui fi deberem e regione me 
opponere , illud fiolum adverterem ; Tellacea vi 
rationis exhibir« , in Metallis potius quam iti_» 
Terra generari potuilfie 5 nempe, dominante inv- 
iis aqu« Elemento, imbibitur magis in illis ma- 
teria , ex qua compinguntur Tellacea . Veriim 
Lefitori relinquo ut difipiciat lingulare certamen 
rationum hujufimodi , atque interim illud unum 
advertam : Elementa dici a Philofiophis , & efle 
neceffiarias caufias, nulla alia pr«via confiultatio- 
ne, ratiocinatione, atque intuitu in operum fiuo- 
rum molimen, & fabricam defiundantes, nili ea, 
qua ab Audtore Natur« , in iis operante , diri- 
guntur in opus , effundente fie iplinn formatrice 
virtute , indita Elementis , quandocumque ap~ 
pofito impedimento non removeatur 5 quamo- 
brem cum in uno loco non contingit generatio , 
qtix 
