Clafsis Duodecima . 488 
PROBLEMA IX. 
Cur ita T eft a obdurefcant , cum ex molli 
aqua generentur"* 
I N produ&ionibus caufarurn , qua» dicuntur 
univoca: intercedere femper dignofeitur 
magna inter illas , & efferus , ex iis emanantes, 
fimilitudo. Et monftra dicuntur illa, qua: ex po- 
tilfima fui parte cum Genitrice caufa non conio- 
itant : Fortes creantur fortibus , nec imbelles pro- 
generant Aquila columbas , inquit Horatius . At 
in aliis caulis non univocis , quanta alteram ab 
altera diferiminat diffimilitudo ! Quid unquam 
majorem induere pulchritudinem poteft , quam 
flos ? Hic tamen ex rudi, & informi terra matro 
excluditur . Ex truncis , non fecus , ac offa ipfa 
abdurefeentibus , enafeuntur tenerrima foliae, 
ex afpcrimis fpinetis Rofa tam fuavi odore pro- 
dita : atque ex llerquilinio alimentum attrahens 
Cedrus , mira fuavitate torpentes fpiritus exci- 
tante , & recreante , florem gignit , & fru&um . 
Hujufmodi fune Teftacea,in liquido genita Ele- 
mento , fed ita valvis , ac teftis lapidcfcentibus, 
tit videantur intra filicis vifcera omnino conce- 
pta ; & quidem in illo aqua , qu£ exiguo tem-< 
poris intervallo,ob inditam libi vim tam acrem, 
non loliim putridas reddit ingentium navium 
trabes , antennafquc , fed Calybes, & arra com- 
tninuitjobdurefcit adeo domus Teflaceorum, ut 
Calybem ipfum duritie aliquando fuper^t, fi 
magifterio Natura addere quis velit artis orna- 
mentum . 
Exiftimarunt nonnulli , Teflaceorum corti- 
cem in mari tenerefeere quemadmodum do 
Ovis, inquit Plinius, mollia elfe in utero fed 
aeri expolita , obdurefeere , calore externo eva- 
porante humorem , atque hoc cautum fuilfe a 
Natura, ne matrem enitente dolore torquerent. 
Experientia tamen hoc elfe falfum oflendit , Ci- 
ent falfum eft: Valvas Teflaceorum molles elfo 
fub aquis . Equidem non negarem eduifla ex 
aquis , & multo magis ab Animali fejun&a , du- 
ritiem aliquanto majorem induere , non fecus , 
ac duriora lunt viventis cujufcumquc olfa , cum 
fit ex vivente cadaver , quam cum vivit; fcili- 
ce tolfa in viventi compofita quamdiu debitum 
fibi augmentum non expleverint per apertos 
poros, utobfervavit Boyles , humore illo nu- 
rtitivo imbuuntur , qui quamvis ingreffu flui- 
dus, nativo tamen temperamento difponiturad 
abeundum in fubftantiam offis magis, vel mi- 
nus folidi , pro varietate debita partibus orga- 
nicis ejufdem compofiti , vel quia in humidita- 
te carnis oflfa veftientis , fcpulta , nequeunt ex- 
s tinfeco calore penitus exficcari , ut Iit cunu 
omni carne nudantur . Atque hoc verum elfo 
fatis oflendit experimentuiu offis recenter nu- 
dati, St in ferventi aqua per aliquod fontium 
fubfidentis , aqua enim poftquam ebulliverit 
aliquantum condcnfatur in gelu , extra&o vi- 
delicet humore illo quo referti erant offis pori a 
vi penetrativa caloris in aqua effervefccntis , 
qui humorem illum raritate diftenderat . Duri- 
tiem hanc contrahunt multi lapides, qui in ter- 
ra: vifccribus tencrefcentes, etiam ad lecuris 
i&um facile fcinduntur in partes , Coelo autem 
aperto expoliti , adeo obdurefeunt ut omno 
temporis tormentum facile perferant , quamvis 
aliam ob caufam ; cum hoc provenire poffit cx 
temperie aliqua acris fuperindu&a lapidibus, 
ut ferro molli , atque candenti communicat 
aqua . 
Iam vero fi Teflaceorum crufta: , ut pro com- 
perto eft , ab ipfa prima formatione ingenitam.; 
habet duritiem fub aquis , exiftimavit Scaliger 
Contra Card. exer. 222. pra-clarum fuilfe hoc 
inventum Natura: , quia parandum eis fuerat 
munimentum-, atque hoc dicio ingerit noftris 
mentibus infinitae Providentia: opus fuilfe, exan- 
guibus exoffibus , & inermibus Teftaccis con- 
tra Pifcium voracitatem domum conftruere , in 
qua abderent fefe , tam valido temperamento 
obfirmata , ut omnem dentis acutiffimi morfum 
eluderent, ac deglutientis famem indigefto cibo 
non pafcerent. Quamobrem animadverfione di- 
gnum eft ; duriora elfe illa , qax in fundo maris 
nafcuntur, vel infixa funt fcopulis , quam qua: 
fub arenis concipiuntur , utpote minus expolita 
exterorum animantium incurfionibus . 
Leges autem Naturae duritiem hujufmodi 
pneferibentes caedem funt, qua: aliis corporibus 
eam impertiunt. Ex admiftione perfe&a, & coa- 
gulatione partium folidum corpus componen- 
tium , refulcat durities , tunc contingit coagula- 
tio, in quit, Geber lib. i.c. 57. cum fit, Rei li- 
quor ofe ad J 'olidam fubftantiam per humidi pri- 
vationem reduttio-. atque haec, duobus modis, 
nempe, vel calore humidum perfe&e esiccante, 
eo tantum reli< 5 lo , quod partibus interfe com- 
pingendis aptum fic, ut evenit in Porcellanis , 
aliifque fidtilibus , in Avellanis, in Cociio , ac 
ac fimilibus exficcationibus, quas efficit Natu- 
ra , vel frigore humidum condenfante , adftri- 
&is vifeofis partibus , ut evenit in Metallis , & 
gummis , cum fudantes c cortice minori calore 
comprimuntur , vel humidum feparante , fuper- 
fluo humore penitus e.xprelfo , ut evenit in cre- 
ta humida , quae frigore obdurefeit , fuperindu- 
ftoipfi non femel velo humoris cujufdamgciu 
conftri&i , & extra partes terreas , & confiften- 
tes expreffi . Dixi gelu conftridti , quandoqui- 
deaiaqua ciim non poffit humiditate omnimo- 
X x da 
