Mulsei 
rabidi Moloffi, cum defberato ab arte illius Ma- 
gifterio , totam pingendi fuppelle&ilem , colo- 
res , & Pennicillos in illum projecit , libi ipfi in- 
dignatus Appelles; Advertendum tamen eft 
eventum hujufmodi fuifie quidem fortuitum re- 
fpedhi hominis de illo nihil cogitantis, nequo 
illum praeordinantis, non tamen refpc&u Dei, a 
quo ita pendent omnia, ut lingula fint ab eo, vel 
volita , vel permilfa . 
Anjmum adiecit ad rationem propoliti Pro- 
blematis indagandam Cardanus , ciimque eam 
afferre intenderet inquit, fit autemvarietas Jlrip 
certo ordine-, quoniam res parva , variata , acmi- 
Jla etiam obiter , dum £ qualiter crefcunt fpatia , 
certo ordine laborata videntur . Sed merito deri- 
det illum Scaliger Cont. Card. exerc. 220. qui 
enim haec dicit , nihil dicit . Siccine Car dane : ar- 
guit Scaliger. Quare manus duas habeam, c aufam 
reddis , dicendo . Quia manus duas infans cum 
haberem, fimul cum corpore creverunt ? Qui dicit 
adulto homini ineffe manus , quia inerant etiam 
infanti 5 non rationem reddit, fed quatftionem 
eludit, Aliquali modo fatisfacit, qui prudentem 
finem defignat,ad quem in homine manibus do- 
tando refpexit Natura, afferendo cum Ariftote- 
lc, & S. Auguftino: dotatum hominem manibus 
ut iis tanquam univerfali inftrumento ad om- 
nium artium opera uteretur , Nec debet erube- 
fcere ingorantiam fatendo, qui plurium effe- 
iftuumcaufam nequit indagare.Fateri hanc Sca- 
liger non erubuit ita cum Cardano concludens : 
Hoc non ejl ojlcndere caufam , cum dicitur ,Jlrias 
habent Buccini , quia eis ablata non funt . Imo 
ftultos omnes illos cxiftimavit,qui illarum cau- 
fam inquirunt , utpote qua: nequeat inveniri . 
En ipfius ratiocinatio : Ego vero fi me caufas ha- 
fce , quod nefeiam irrideatis , non iratus dicam . 
V os omnes Pkilofophosfubtiliores infamre . Nam- 
que partium caufas cum ex utilitatibus eliciamus , 
quarum partium nullus ufus percipi que at, ha par. 
tes fui quoque caufas nobis ignotas habent . Ejuf- 
tnodi ejl color , levitas ,Jlria ,fplendor . Natura 
vero plus lufit in nojlrarum mentium agitationi- 
bus , quam in Jlriarum macularumque tum ordi- 
ne , tum varietate . Hucufquc Scaliger , cui nec 
totum do , neque ex toto contradico, cum enim 
in multis Teftaceis, atque iis praecipue , qua: 
Pc&ines dicuntur uniformis appareat, & ordina- 
ta filiarum deduftio, qua: ex uno pun&o ad cir- 
cumferentiam di fient*, majorem identidem in- 
duunt craflitiem , proporcionato inter fediffita: 
intervallo, poffumus profero hinc arguere, in- 
ditam iis virtutem produ&ivam forma: tam or- 
dinate difpofita: , non fecus , ac in radice , & in 
arbore agnofeimus virtutem ramificam ad eam- 
dem femper prolificationem ramorum tenden- 
tem , quamvis virtutem hujufmodi magna ex 
parte nobis natura fubduxerit . 
Verum fi ex propinquo dignofei non poffunt 
individua: rerum effeftrices Virtuces,non tamen 
impofiibile nobis eft : prudentem aliquem finem 
inveftigare Natura: , earum firu&uram hoc vel 
illo modo architedlantis . An non ita reddita-» 
funt Oftrea , pifeium palato magis afpera , ut fa- 
cilius ab eorum invafione fubriperentur? elabo- 
rante illis quaficlypeum Natura non minus for- 
tem ad illa tuenda, quam ad oculorum oblecta- 
mentum , tam eleganti opere intertextum ? Sic 
in tradito fibi a Venere clypeo Encas & robur 
fufpiciebat , & admirabile textum. An non tan- 
ta colorum, macularum, ftriarumque varietate, 
argumentum nobis fupeditavit, illarum roagi- 
fierium fufpiciendi , eatnque ex illa oblectatio- 
nem percipiendi , quam ex tanta Jrcrum etiarn^ 
negleCtarum diverfitate poteft oculus, mira vo- 
luptate delibutus experiri , atque ex minimis 
maxima inferendo, ad maximam omnium ratio- 
cinationem tandem pertingere , nempe vaftiffi- 
mam, & infinitam Dei inteiJigentiam,in qua res 
omnes primo in exemplari conceptae , mox in-» 
lucem , & in nbfolutum opus proditura: , ut in- 
finitam ejus Sapientiam cnunciarent , quae ma- 
xima femper etiam in minimis tota eft , ipfius 
mente quafi obftetricantc , dum incrementum-» 
excipiunt, ut conlonantiam illam, & harmoniam 
partium effingant , qua: tanta voluptate perfun- 
dit , contemplatores Natura: I 
Hanc fibi quifque dicendi normam ftatuat, 
quando vel nimia curiofitate feiendi eveChis,vel 
temeritate interrogandi prolapfus,labia filentio 
obfignabit, cum nou poterit mens in occurrente 
fibi ratione conquidcere . Neque videatur hoc 
velum ignavia: obtendere , quandoquidem hac 
eloquens fit magiftra,cum Creaturarum affequi 
rationem impotens , ad ipfum Creatorem pro- 
vehitur, atque in eo uno poft errores varios con- 
templatrix confiftit , non fidelis minus in affen- 
fu praftando quam in philofophando ingeniofa . 
PROBLEMA XII. 
Cur ut plurimum in extima fuperficie 
fint coloribus pidlurata . 
Q Uafitum hoc non ita proprie inftituitur de 
coloribus Teftaccorum, utinftitui etiam 
non poffit de pennis Avium , de pelli- 
bus Animalium, de corticulis Fru<ftuum,& que- 
madmodum vagatur per varia rerum genera ita 
communis cum reliquis eft inftitutio de iis phi- 
lofophandi . Primo igitur notandum eft colores 
varios plerumque per extimam fuperficiem ex- 
currere , hoc eft per convexitatem Teftarum_» . 
Cum appareant aliqua , ordine teffellato inter- 
ftintta, aliqua undulata, afperfa nonnulla , tan- 
taque 
