Clafsis Duodecima . 496 
Quod fi iis motu progrclfivo dotatis necelfita- 
tem impofuit , tnagua fui parte , extra Tefiaceas 
Domoi erumpendi , fi hae turbinatae non e fient 
omnis quantumvis levis conatus , eas £ domi- 
bus illis fejungeret i imo iis ipfemet fefe exone- 
rarent , levi quovis obftaculoremorante iter. 
Voluit igitur Mens opifex omnium , pofie eas 
domibus fuis infertas, involucris, & fpiris, qua- 
fi brachiis manibufque eas domos compleri, 
iifque tenaciter inhaerere, ut fecum pofient con- 
vehere , & volentibus abdere fe, elfet in prom- 
ptu fidae ftationis recefiiis ; quamobrem ficut de 
aliis omnibus ,-ita de Conchis pofTumus dicero 
cum Virgilio. 
Hos Natura modos primum dedit . 
Et Villis nil amplius pro veritate potuitenun- 
ciare nifi , -Sales peculiares figurationum modos d 
primo Conditore fuiffefortitos . Quod fi vellemus 
dare ipfi, ejufque Sedlatoribus ad res figurandas 
valde Sales conducere , non efiet hoc a veritate 
aberrare dicendo, pofie concurrere fpiritum ali- 
quem falnitrofum, quandoquidem materia haec 
ad coagulationem Teftarum conducit , ut vidi- 
mus, eadem quippe ad figuram Pyramidalem 
indente, qua figura, Turbinata omnia efient 
imprefia , fi pofient Tefte fuis ab involucris ex- 
plicari, fuifque e fpiris evolvi, quod vehemen- 
ter immaginanti cogitantique facile feoftendet. 
Quapropter Architettonico fpiritui ipfis infu- 
fo , cedente fponte materia, refultat facile Te- 
ftaruin figura , que fpiris fuis > & involucris 
ficuti curam , & quietam ftationem habitato- 
ribus edificant , ita labyrinthum implicarifii- 
mam conftruxerunt inquirentibus caufas iif- 
dem fpiris impexas , ex cujus antrasftibus tunc 
foliim evadimus , cum prudentem finem Natu- 
re , ita operantis afferimus . Quod fi non ad vi- 
ventis utilitatem ita eas conftruxiffet Natura-. , 
fatis efiet , illas ad rerum varietatem in tam pul- 
chro Mundi Theatro augendam elaboratas . 
PROBLEMA XIV. 
Cur eX Turbinatis pleraque figuram 
Spharicam induant ? 
I Nter problemata Ariftotelis ad mare fpe- 
ftantia , illud extatfed. 23. probi. 36. quo 
difquirit . Cur lapides Conchyliaque Sphoerica 
evadant , refponditquc fibi , in caufa efie maris 
motum quaqua verfus agitati , fingulafque Te- 
ftarum , & lapidum partes adimentis ; ex qua-, 
partium detra&ione refultat figura fphoerica_, ; 
eaque propter in litoribus plurimi deprehen- 
duntur , qui propriam nativamque amiferunt : 
Quia extrema , inquit ille, compari ademptu cir- 
Xu mfrafta in rotundam fe colligunt fpeciem , Hac 
enimfolafimili extremo clauditur . Mare autem 
quaqua verfus agitando partes circumundique^, 
frangit , atque obtundit . Ratiocinationis hujuf- 
modi fundamentum eft : fupponerc : Res illas . 
que undique atteruntur , acquirere figuram 
rotundam , & carentem angulis. Verum ut fun- 
damento hujufmodi innitatur conclulio , adver- 
tendum eft , fi ab aqua agitata atteritur corpus 
equaliter circumquaqmecefie efte prime vam fi- 
guram corpori remanererpro exemplo fit cubus. 
A. B. C. D. Ii aqua atterit 
equaliter fuperficiem A. 
B. & reliquas corporis 
fuperficics , remanebunt 
femper anguli fuperfi- 
ciem terminantes ; qua- 
re variabitur nunquam figura cubica corporis , 
quamvis mole imminuti . Atque fimili propor- 
tione philpfophandum de corporibus , quibu- 
fcunque irregularibus, cujufmodi fhnt arene, 
parent Microfcopio explorate . 
Afferendum igitur, jam efie corpus rotun- 
dum: quopofito extra aleam jaeitur Queftio , 
que ut fubfiftat dicendum : pofie corpus multis 
angulis prominentibus undarum agirationead 
Sphoericam figuram accedere , non quia unde- 
quaque atteratur aquis , fed quia in fundo ma- 
lis circumvolutum , lapillis fepilfime obfito , in 
iis partibus magis atteritur,que circumvolutio- 
ni rclucftantur magis, quales funt anguli, & par- 
tes relique prominentes , quibus magis , ma gif- 
que confumptis , rotunda figura confurgit . 
Hec tamen omnia funt intelligenda deTe- 
ftis, & Conchis ab Animali fejun&is. Nam que 
vivunt , non perpetua cum mari circumvolutio- 
ne rotantur, fed vel vivunt arenis, & luto fepul- 
te , vel adhaerent faxis, ac fcopulis. Notandum- 
que , quamvis pleraque turbinata circularem in 
fe figuram exprimant, quamvisnon exa&am, 
mirabili fane proportione minui circulis bafo 
minoribus , ac minoribus illo , cui femper ha- 
bent os impolitum ufque ad culmen , quo fe di- 
Rendunt plus minufue in figuram conicam. Qua- 
propter nulla invenitur Cochlea , que globum 
perfecftum exprimat , aut cxa< 5 tum Cylindrum , 
ficut in Conchyliis Bivalvibus nulla exaftum 
circulum exprimit . Addo : ea omnia Teftacea., 
hujufmodi figuris fuifle a Natura obfignata a 
prima eorum infantia , quod in iis etiam depre- 
hendi poteft, que vix magnitudinem exequant 
pun&i , interpungente calamo efformati ; quare 
Sphericum illud opus tribuendum omnino eft 
alteri caufe , 
Exiftimarunt nonnulli , in eam figuram com- 
poni Teftacea, quia Teftis coagulatione humo- 
ris efformatis in mari , nulla forma extrinfeci 
ambientis terminato , ipfis Teftaccis communi- 
Y y eabili , 
