Clalsis Duodecima. 5-02 
PROBLEMA XI X ? 
Cur fint Edentula ? 
A Ntcquam quaffito refpondeam , firmanda 
eft ejufdem qusefiti fuppofitio ; nempe 
edentula effe Teftacea . In contrariam fenten- 
tiam abiere nonnulli.Inquit Ariftocelesde part, 
Anim. c. 4?. de Cochl. pago 16. Conchas dentia 
hus etiam bonis fulciri , ut crujiata. In Microgra- 
phia obf. 40. Ita opinatur Martinus Liftcr , & 
Microfcopio exploratum hoc affert ex Hookio 
his verbis . E fuperiore oris parte Cochlea ejufdem 
T 'efi a contexta , officulurn durum t recuruumque^» 
exemi , id mihi vifum efi figurari in modum den- 
tium gingivis ordine fuo d fpojitorum , inque plu- 
res minores major ef que dentes nigros dividi . Ve- 
rum unum folidumque officulurn er at->quo eam Ro- 
fa foliis vefei ipfe obfervavi , atque ex iis lunatas 
exiguas partes momordi fe in modum litter a ma- 
jufcula C. Hujus autem officuli parsfuperior-> ejus 
inferiori , & nigriori parte multo albidior eft 
minusjinuata , ad oras pctulatim extenuatur in~> 
aeie m , huic infuper veluti novem dentes five par- 
tes eminentes omnes ipfo ofjiculo medio inter fe con- 
juntfa . 
Fuit habita hujufmodiobfervatio in Cochlea 
terreftri , ut inquit ille , qua decaufa firmari ex 
illa non poteft univerfalisconclufio dum in aliis 
aquatilibus hoc minime reperitur . Ha:c etiatrL. 
fententia e regione opponitur Velfchio , qui in 
prima Hecathoftea fuarum obfervationum,quas 
anno 1 ^7 J.infcripfit Academia: Curioforum in 
Germania , dicit : Injufte injurioseque derifura 
Chirurgum celebrem , quem a prima infantia^ 
per jocum vocabant Cochliodontem , quia iii— > 
amicorum confcffu affirmaverat : Cochleas ar- 
matas dentibus : cum , inquit ille. Obierunt. 
Phificomed. obler.67. ipfifenfus atteflentur nam 
Microfcopii ope , non lfiis modo ( nempe Cotbleis ) 
O Jimilibus tnfeftis , fed etiam iocujlis , gryllis , 
ali if 'que fuos dentium ordines effe 5 luculentifjime 
apparet . Sed quam facile errare potuerit , fi ta- 
men ipfe obfervavit, error alter oftendet in hoc 
ipfo , cum obfervationem fuam obfirroare in- 
tenderet n au&oritatc iEtii inter Grarcos Medi- 
cos non ignobilis . De dentibus etiam Ojlreorum 
(funt ejus verba) jam olim quvdam obiter Aetius 
recenfuitfed nos uberius in 't e ot amicis noflris dif- 
feremus . Quandoquidem evoluenti mihi quid- 
quid indicatus Auctor medie. contradt.fer.2. de 
Ojfheorum teftis . Operibus fuis complexus eft, 
occurrit in ipfo indice legere . Demes Ojlreorum 3 
fed paulo poft locum mdigitatum percurrens 3 
legi -.Dentes Ojlreorum tejla illuflrat^velut etiam 
Euccinorum . Et Purpurarum , non folum vi ex- 
terforia ; Jed etiamfubjlantia aptitudine . Neque 
ullo pa&o Teftacea dentibus armata contendit, 
fed ad aliorum dentes illuftrandos , & maculis 
detergendos opportunam effe iliorum Teftamu 
combuftam , & redadtam in pulverem affirmat . 
Hinc , nefcio 5 quo pa&o ante Vellchium potue- 
rit Ionftonus de exang. aquat. 1 . 3. pro veritate 
idem enunciare ; eo vel maxime, quod in Veri- 
tatis teftem, textum Ariftotelis lib.2. de gener, 
c. 4. exhibet, ubi Teftacea, inquit, nutruntur 
more plantarum per poros , quidem homore. 
dulci . 
Atque ut probationes expediamus . Dentes , 
inquit Ariftoteles , generantur 3 & augentur ali- 
mento eodem , ex quo ojfa , nafcuntur , non ex 
cute , Jed ex ojjibus , & habent Hat uram ojjium , 
ut patet ex eo , quiafequuntur colorem ojjiuni^j . 
Hinc YEthtopcs candicant dentibus , quia offi_> 
funt candida: Teftaceis ergo exoffibus , neque 
ad olla compingenda praeparato iis alimentode- 
quitur de confequenti ilia efte Edentula.Secun- 
do , quia magna copia materiar pro Teftis fup- 
pcdicanda, nulla pro dentibus lupereft , ut vi- 
dere eft in Cornigeris Animantibus 5 exparte 
fuperiore edentulis; nempe Utente Natura ali- 
mento 3 ad cornua efformanda . Ita mirabilis il- 
le Pileis nonnifi magno labore , & induftria ra- 
ro admodum captus in glaciali Norvegiae Ocea- 
no 3 quem in fuo Mufteo Vormius deferibit; eft } 
ore omnino edentulus 3 ex cujus parte luperiori 
erumpit os duriffim£e candidilfimatque fubftan- 
tite, ex a?quo cum ebure contendentis , in ha- 
ftain veluti cufpidatam ad longitudinem palmo- 
rum decem produ&um , ut cernitur Ronue in_, 
duobus illis pulcherrimis in Villa Phamphilia- 
na prope S. Panctarium ab Excellentifs. Princi- 
pe affer vatis, ut in aliis collocatis in MufaoEx- 
cellentifs. Principis Augufti Chifii. Tertio pro- 
batur. Quia dentibus inftru&a fuere Animantia 
nonnulla , vel tamquam armis ad pugnam , vel 
tamquam inftrumento ad voces edendas ; alia 
ad cibum atterendum , & digeftioni praeparan- 
dum . Teftaceis vero, ut plurimum, attrahen- 
tibus per poros nutrimentum , more plantarum , 
nempe humorem in quo vivunt, otioli dentes fo- 
rent ad nutritionem . 
In hanc rem lingularis omnino eft Victoria , 
quam retulit Coclea ex Serpente; cum ientiens, 
fe dentibus illius invadi , illico intra fua Teftaj 
fepimenta fubducens fefe, traxit fecum ferpen- 
tis capur, vi adatti ad mortem in eo carcere fu- 
beundam , propterea concelebrata ab ingeniolo 
Poeta eleganti Epigrammate fic concludente^. 
Rideo part orum ingenium , /i Cochlea inerms 
Sola bojlem didicit contumulare fuga , 
Hipolicus Graftetti 1 . 1 . pag. 5 1 , 
PRO- 
