Clafsis Duodecima. yn 
fu imprefto ab externo acre in contiguum tym- 
panum , aut per continuum aeris ejufdem efflu- 
vium corrivatum per canaliculi! palato Anima- 
lis infixum, cujus argumentum eft ficca tuflis , 
quam percipimus , cum aures irritamus, fcilicet 
comprefTus aer internus verfus afperam arteriam 
fe proripit, & auris Orificium vellicans, provo- 
cat tuflim . 
Quod fi ille aeris motus non femper aure per- 
cipitur, contingit id ex majore fenfatione ab aliis 
fenfibilibus potentioribus proveniente; cujuf- 
tnodi funt ea omnia corpora quocumque modo 
perpetuo commota , ac propterea , ut obfervat 
Ariftotcles, Probi, de voce, & fono fe&. n. 
c. 1 9. voces melius audiuntur nofte , quam inter - 
diu quia cum Sol omnia moveat , noffesj olent effe 
quietiores', & alibi dicit : fonum non difeernimus 
nifi comparatione faffa ad Jilentium . Pari ergo 
proportione in re noftra : Agitatus internus aer 
tunc fiet auditui fenfibilis , quando externi fen- 
fibilioris fenfatio removebitur, quia fenfatio hu- 
jufmodi tunc impeditur , cum auris corpore ali- 
quo occluditur , provenit exinde quicumquo 
tandem ille fit fufurrus , eo major, quo magis 
organum auditus obtunditur . 
Sic ofeitantibus nobis, internus quidam velu- 
ti boatus percipitur, neque tunc externus fonus 
clare exauditur , non quia externa Cochlea fit 
obturata, perquam percuffi aeris propagatur 
motus , ufque ad auris tympanum; fed quia fpi- 
ritus ore excitatus claudit orificium canaliculi 
ex interno organo provenientis, & aerem etiam 
conclufiim comprimit , quo exitum fruftra que- 
rente, & continua alterius aeris refpirationo 
agitato, non antea exauditum murmur effingi- 
tur . Neque ergo in Cochlearum Teftis excita- 
tur fufurrus ille , quafi illis indita fit maris pro- 
prietas , continuo iiifurro immurmurantis . 
PROBLEMA XXXI. 
Cur in Pleniluniis Jint pinguiores . 
L Una incremento fuo omnium clauforumj 
maris Animalium , atque Concharum 
membra turgere jubet, metaphorice quidem, 
fed veriffime pronunciavit Palladius ; cum ve- 
rum fit , quod ex Grcecis verfibus Oppiani retu- 
lit Lippius . 
Cum Luna impleverit Orbem 
Tama refert proprio plenos pinguefeere teBo , 
Sed cum multivaga decrefcunt cornua Luna 
Diminui graciles , tali funt lege coaBa . 
Hinc notavit Ifidorus : Conchas, & Cochleas 
inde vocatas efle , quia dificiente Luna cavan- 
tur, ideft evacuantur, & minuuntur. An bene 
illata fit nominis etimologia in examen vocet? 
cui per tempus vacat; abunde mihi eft pro veri- 
tate id afleri , & obfirmata veritate , rationem.» 
effe indaga ndam . Neque facile eft , eam primo 
intuitu deprehendere ; qux enim Lunam inter , 
& Cochleas intercedit relatio? Non crefcic Lu- 
na incremento molis , & globi , nec majori un- 
quam , aut minori lumine clarclcit , cum femper 
pro medietate corporis, feu jequalem lucis exu- 
berantiam excipiat , fed inflexo ad nos radio , * 
Luna fe fpeftabilem probet , & pro majore, vel 
minore apparentia , dicimus , illam modb incre- 
menta lucis , modo decrementa , ac detrimenta 
fubirc . 
E contra Cochleae, vero incremento pingue- 
fcunt , non quidem Teftae , nunquam imminutj, 
fed caro intra Teftacea fepta conclufa, quemad- 
modum pinguefeunt reliqua omnia Animantia, 
quae perfe&o modo nutriuntur . 
Nullo folidae rationis fundamento afferitur a 
nonnullis illas turgefeere ex copiofore tunc tem- 
poris alimento ; cum enim illud habeant femper 
in promptu , neque excitato ob novum aliquod 
motivum innato appetitu Animalis , opinan- 
dum eft , quocumque tempore profuinecef- 
fitate,confuetam alimenti portionem illas attra- 
here . Probabilior videtur, & accomm odata_» 
etiam Teftaceis, Ariftotelis ratiocinatio, inqui- 
rentis dc part. Anim. c. 5. cur Echini in Pleni- 
lunio turgefeant . Hi nempe frigidiflimo tempe- 
ramento conftantes , utpote exangues , utpin- 
guefcanc , non folum indigent cibo , fed calore ; 
&quia cum dicimus Lunam incrementa lucis 
accipere, augetur etiam lucis reflexio, & inten- 
di neccfie eft, ex luce ipfa reflexa calorem , qua 
de caufa dixit Ariftoteles : quemadmodum Sol 
lingulis annis Hycmem , & ^Eftatem diferimi- 
nat , ita Lunam lingulis menfibushujufmodi va- 
rietates efficere , & aufpicatiffimam effe Tefta- 
ceis frigidiffima humorum temperie compagis, 
fentientibus propterea Solis beneficium inter- 
diu , & quidem aeftateintenfius , Lunx vero no- 
ftu plenilunii calore iifdem acceptiifimo : addic 
propterea provenire hinc , ut ajlate potius ubi — 
que vigent , pr ater quam in Pyrenfi Euripo . Pu- 
gnant tamen contra Ariftotelem rationes non- 
nulla , atque in primis Concharum perfedlior 
eft Conftitutio menfibus intenfiorc frigoro 
hyemantibus , non asftivo calore ferventi- 
bus ; neque certum omnino eft : Luna* lu- 
mine augeri calorem , itaut Viventia aquis 
fepulta tantam exinde utilitatem percipiant. 
Et quidem ferenioribus nodibus plenilunii , 
intendi frigus experimur . Exiftimavit Pli- 
nius , Lunam effe quoddam inferiora Vivifi- 
cans , quamobrem dixit ; Hoc effe quod terra fa- 
turet accedenfq ; corpora impleat , abfcendens ma- 
net : ideb cum incremento ejus augeri Conchylia -* , 
A a a Car- 
