Mu&i Kircheriani 
fi? 
Splende la net te , efonda piit tranquilla, 
Vibra la lingua fua , da cui balena 
Un fulgor 5 che fui Mar fpejfo sfavilla . 
Delphini oculos in confirmationem Oppia- 
pus affert, lib. 21. hifl. nat. cap, 5. quorum 
oculi in circumferentiam cubitorum decem ex- 
tendebantur j & de pupilla una ex iis , qua ru- 
brum , flammeum colorem referens a longe itl~> 
tenebrofis temporibus inter undas veluti ignis ac- 
cenfus pifcantibus apparet . De Sarmatica Co- 
chlea praeter Tevetum , teflatur Pereus . li- 
br. 24. 
Jam vero tam prodigiofae lucis caufam in- 
quirens profatus Bartolinus , confutat reliquas 
quae a multis circumferuntur rationes . Atquo 
in primis cuilibet contradicit , qui dum lucem , 
ab Animalibus emanantem , tamquam miracu- 
lum admiratur, ejufque A udiorem Deum foliim 
effe fibi fuadens , excludit ab ejus confortio Na- 
turam . Secundo loco contradicit agnofeenti 
hujufmodi eftedlum a Coelo ; cum hoc fit caufa 
extrinfeca univerfalis , & remota, potens difpo- 
nere corpus inferius , illudque alterare , remoto 
humore impediente , quemadmodum ex Plinio 
novimus , plantam Nittegretum diebus triginta 
exficcatam ad Luna: lucem fulgere ; & lucerru 
commodare, ut evenit in Bononienfe lapido 
minerali . Neque fubfiftit Georgii Reifchii do- 
ctrina , lib. 10. marg. philof. tradi. 2. c- 1 o. af- 
ferentis lucem animantibus communicatam ab 
igne ; hoc enim pofito , poffet ut ignis extingui 
ab aqua . Itaque in examenvocat : An immedia- 
ta lucis hujufmodi caufa fit putredo , ut afferit 
Arifletelcs ; quamobrem multa ligna , & pifces 
nonnulli non lucent , antequam putrefeant . Et 
Galenus lib.de affedt. miliorum lib. 2. de morb. 
Equidem vidi , inquit , Columbarumjlercora , ob 
putredinem accenfa arfijfe . Idemde Lampyridi- 
bus Efichius affirmat , de Lampiridum generat. 
Lampyris efl animalculum , ex Jluppa , feii f ar- 
mentis natum fine dubio propter putredinem ante- 
cedentem. Verum itaphilofophando , obvium 
non efl explicare modum , quo cx putredino 
oriatur fplendor . Exiftimant nonnulli gigni ex 
calore atque humiditate ; nempe hic exfeitatur 
ex humidis denfifque corporibus, ficuti frumen- 
tum ac foenum incalefcunt facilius, fi humefeant, 
quam fi exficcentur . Quare docet Varo , in cu- 
randis equis ne ungulas comburat flercus in flabu- 
lis cavendum efl . Verinn hoc fuflineri non po- 
tefl i fi enim in caufa effet putredo , videremus 
in omni parte pinguis corporis putrefadlioni 
obnoxii lucis generationem; & quia nobiliorem 
feipfa effedium caufa generare non potefl, in- 
quit Bartolinus : lib. 2. c.3. propterea cx putre- 
dine lux oriri non potefl . Putredo igitur id fo- 
Jura etificit , ut in fua principi a yefolute compojito , 
vel ad minimum d flricia partiun unione laxato , 
latentia luminum femina ob elementorum mifl to- 
nem , fupprejfa quidem non genita libertati fua 
reddat , quo paClo a putredine fejundtis partibus 
alicujuscompofiti infedla non pauca ex iis femi- 
nibus antea femifepultis generantur ; ptopterea 
non ex quocumque mifto inefl propria miftura 
apta ad fplendorem . Multo minus id dici do 
Bellanis potefl , quia illorum humor, antequam 
putrefeant , cortifcat, imo iis corruptis , cor- 
rumpitur Lux . 
Excitatur aliquando flamma, &Iux, ex at- 
tritu duorum corporum , ut ex calybe cum fili- 
ce , & ex arboribus vento agitatis , mutua dum 
inter fe rami flirpej 'que teruntur, Lucrct.l. 5 . nem- 
pe motu illo excitata in flammam fpiritofa fub- 
flantia , fic confricatis equis , & ex eorum pelle 
fublatis fuliginofis excrementis , porifque cutis 
apertis, evaporant fpiritofa? partes in lcintillas, 
quemadmodum etiam , ex Felis pelle . Ita iru 
puella quadam , inquit , Faber pali, fparg.c.14. 
oblervafle fe dum pedtine crinem evolueret, 
deciduas in ejus finu Lcintillas , quafi cadentes 
flellulas ; quo portento Puella perterrita , deli- 
quium fubito paffa efl , mox animo eredla , ubi 
ab eodem Fabri portenti caufam excepit. Ve- 
rum ha?c etiam caufa extranea efl , neque affer- 
ri pro Ballanis potefl fulgurantibus, etiatnfi nul- 
lum patiantur attritum , 
Suppono propterea , quod afferit Bartolinus 
in fingulis corporibus lucem aliquam contineri, 
concludique a generante . Seu producente con- 
genitam , quemadmodum in filicibus , inquit 
Virgilius . iEneid. 1 . 61. 
Queruntur femina flamma . 
Abftrufa in venis filicis . 
Quce pro opportunitate loci , temporis , & con- 
ditionum fe prodat ( prxtermiffa hic quteftione, 
utrum adlu , vel virtute , flamma , illa continea- 
tur ) & nono Problemate idem Bartolinus affe- 
rit hanc obfervaffe , vel in ipfa maris aqua , ex 
qua edudto ftrophiolo , aquis immerfo , no diu 
erumpebat fulgor ; quod ipfi argumento fuit, in 
ca imbibitum effe humorem oliginofum , ful- 
phurcum , falfumque facile abeuntem in flam- 
mam , qua de caufa dixit Sedi. 23. Probi, ij. 
Aqua maris difficilius ignem fuffocari . 
Inditis ergo , & immiftis faxo ; quo generan- 
tur Ballani nitrofisfulphureifquefpiritibus,quod 
euinci potefl ex eo quod ferro in frufla conci- 
fum , mineralem odorem exhalat quafi cornu in 
igne ufli : dicendum efl , Ballano ipfi immiflos 
effe hujufmodi fpiritus,eodemqueaquis edudlo, 
& fublato impedimento denfi,& frigidi ambien- 
tis , eos facile erumpere, & quia ex conftitutio- 
ne Natune facile concipiunt ignem, vel ex tenui 
calore aeris , per quem tranfeunt , vel ex motu 
