Clafsis Duodecima . 516 
ipfo , quo tranfpiranc , accenduntur , & lucent, 
eo padto quo fuper coemeteria, & cadavera pen- 
dentia ex patibulis, ignis ille apparet, quia 
Meteorologicis dicitur: Ignis fatuus , & ignis 
lambens , compa&us fumofitate fubtili , & ex- 
halatione vifeofa, ex ratione confimili accenfa . 
PROBLEMA XXXV. 
Cur in tanta colorum varietate , quibus Co- 
chlea pinguntur , Caruleus nunquam 
appareat ? 
C OIor , vulgo di&us Cyaneus , vocatur 
etiam Ultramarinus > vel quia, ut exifti- 
tnat Brafavolus apud Bernard.Carfium de mine- 
ral. J. 2. fe&. 5.num. 2$. intenfior eft illo , qui 
apparet in mari tranquillo , vel quia ultra mare 
querendus eft , ut placet Falloppio . Imo a La- 
tinis didtus eft Catfiuss & Cterulens , ut notat 
in Commentariis fuper Martialem Perottus, ex 
eo fortafte , quod cum ca?leftis fubftantia appa- 
reat , vix in terra , nunquam , vel rariffime re- 
periatur in mari . Verum quacumque tandem 
ftt nominis Ethimologia , illud certum eft , mil- 
lenas inter Cochleas , & Conchas i quas ex di- 
Verfts maris finubus potuit mihi expifeari ami- 
corum induftria , & amor , & ex omnibus quas 
in tot Mufads infpcxi , afperfis maculis , varie- 
gatas, tcffellatas , infedkas tinturis innumeris, 
fafeiis j & coloribus pigmentatas; nullam un- 
quam deprehendi , qua; fe oftenderet , Caeru- 
leo pi&uratam . Quamobrem rationabile du- 
bium me occupavit, ac impulit ad indagandum: 
cur color hujufmodi in Conchis non appareat . 
Non me later indaginem colorum effe om- 
nium Philofophia partium difficillimam , ut Sca- 
liget adnotavit : contra Card. fedt. 10. temera- 
rium tamen non eft , circa id philofopharijquod 
eft difficile exploratu, atque ut alibi diximus: 
fterilis eft voluptas contemplandi Natura? opes, 
ubi ad illorum caufas indagandas non progredi- 
tur ratiocinatio . Igitur antequam ad Officinam 
coloris cserulei iter infternamus , ne a refto tra- 
mite aberremus , obfirmanda funt nonnulla», , 
quibus altero veluci pede poffimus confiftero , 
altero Edici tramite ad terminum ufque pro- 
gredi . Reje&a igitur primo , ut falfa fententia 
Epicureorum , atque Athomiftarum , qui iiij 
ubfentia lucis , negabant effe corpora colorata, 
affero cum Perypatcticis : colores lucc quidem 
detegi , non tamen femper luce generari . Sunt 
hi fepiffime qualitas inha?rcns , permanens pro- 
priaque rei colorata? . Propriam dixi, ac per- 
manentem, cum aliquando accidentalis fit ex 
diverfa commiftione proveniens , atque ex me- 
ta difpofitionc partium diverfa , color unus 
abeat in alium , omnino oppofitum , ut in prg- 
clara experientia , tunc adnotavit Boiles, do 
color, par. 2. c. 1 4. cum per vitrum abrafo ni- 
gro offe in ftamina tenuilfima diftra&o , illorum 
maffa apparuit alba , non fecus , ac papyrus ip- 
fa, & cterulcus pulvis , flavo commiftus, ito 
viridem colorem evafic. Aliquando etiam ac- 
cidentalis eft, quia agente extrinfcco poteft fa- 
cile variari. Ita mutatur color in Claybe igni 
attemperato , abiens ex auro ad rubeum , ex 
rubeo ad violaceum . Ita admotis igni Conchis 
Pedtinibus, praeclariffimis colonbus infe&is, 
vidi ego , colores evanefeere, & purpurinis , 
flavis , & violaceis fubftitui colorem pallefcen-r 
tem , & cinereum . Qna de caufa Ariftoteles , 
fedl. 18. Probi, qu. 21. innuens colorum mate- 
riam : Porro , inquit , qua tinguntur omnia co- 
lores d tingentibus fumunt , mulla enim floribus 
e terra nafcentibus , & radicibus tinguntur , & 
corticibus ,| & lignis , d?" foliis , £> frutlibus ; 
pr ater e a multa terra , multa fpuma , multa & 
atramento ; quin etiam nonnulla Animalium fuc. 
cis , alia vino , quadam fumo , alia lixivio , 
multa mari , ceu pili maritimorum ; etenim hi d 
mari rufi evadunt ; & alibi , ultimi hujus effe- 
tius caufam inquirens , dixit . Utrum , quia 0 
mare fua falfugine calidum & fquallidum efl, ta- 
le autem quodque pilos conficere rufos potefl , ut 
lixivia , aut auri pigmentum . Ut nono capite 
advertimus, de coloribus in univerfum loq uen-. 
tes . Atque mutationis hujufmodi fiunt in colo- 
ribus , quibus delibuta eft fola fuperficies , ut 
indudlione frudtuum , calore Solis, actempe- 
ftate maturefccntium , ibidem adnotavimus, & 
in ipfo calybe, ut viola colorato , manifefte ap- 
paret, fi per medium frangatur . Adverten- 
dum fecundo, colorem permanentem proprium 
ut in gemmis , quem femper videmus rubrum-s 
in Pyropo , viridem in Smaragdo, caeruleum», 
in Saphiro, provenire praecipue ex admiftione 
humorum materiaeque univerfa? , quibus com- 
ponuntur, aut aluntur corpora colorata, vel 
fint Mineralia , vel Gemmae, vel Gleba;, vel 
Vegetabilia , vel Animalia . 
Qux autem fint magifteria, alterationes , 
concodtiones , virefque Natura: , in hoc opere 
nobiliifimo pingendi , diximus arcanum cfle fo^ 
lis Angelorum intelligenciis pervium , cum tot 
ipfa , ac tam varia fint gradu, numero , & excel- 
lentia , quam multi colores difcolorefque tin- 
dturae funt , quibus crcatre fubftantia? apparent 
infedta? . Polle tamen a nobis principes caufa: 
agnofei , quibus Natura utitur , tanquam arti- 
ficibus ad corpus omne coloribus imbuendum . 
Perfuafmn fibi voluit Paracellus , idque in exa- 
men vocans , juxta artis chimica: magifteriumj 
agnofeendo in rebus omnibus tria celeberrima 
A a a 1 chi- 
