Clafsis Duodecima . 1 20 
fuerit hoc' negle&um , vel ex incuria , vel ex 
imperitia , nobis ille caeco quodam modo eft 
indagandus 3 atque in tanta eventuum diverfo- 
rum varietate , nil aliud certe nobis afflatur ni- 
fi . Remoram pifciculum effe , tanta vi praedi- 
tum 3 ut torporem , ac moram injicere ingenti- 
bus etiam navigiis poiTtt . 
Parva Echeneis adejl , mirum ! mora pup- 
pibus ingens , 
Cecinit Ovidius 3 eventum adeo infuetum 
admiratus , fed non ultra progreffus eft ad di- 
fcutiendum . Utrum eventus ille veritati inni- 
teretur ,& quo id patfto poffit contingerei Pli- 
nius exiftimat non poffe rationem afferri , eum- 
que effedium ^fpontefua occurrere > immenfum 
potentia occulta documentum . Scaliger etiam 
occulte id tribuens qualitati, dixit, Teraeia- 
rium effe illam inquirere.Quemadmoduin enim 
terra in centro confiftit Mundi , ponderibus li- 
bratafuis , Coelum vero fu a femper vertigine 
circumfertur; ira quibufdam corporibus ineft 
potentia movendi , ut in magnete ferrum mo- 
vente; aliis vero ineft principium quietis im- 
pertienda; , inter qua’ Echeneis recenfenda eft , 
quo padto pifcatoris manum torpedo reddit im- 
mobilem , quamvis non illam attingat. Quod 
fi non quaeritur : cur frigus opponatur calori : 
ita inquirendum non effe ; cur corpora haben- 
tia in fe principia motus , & quietis , alia motu 
impellant , alia quiete fiftant. Detur totum Sca- 
ligero, negare tamen ille non poterit: haud fru- 
ftra inquiri : Num pifeis hujufmodi po;fic has 
vires exercere ; dum non ita omnibus obvium 
eft, abeo naves fifti, quemadmodum calorem 
oppofitum effe frigori certum eft apud omnes. 
Giilius curiofus indagator Pifcium Na- 
turae , de Echeneide loquens apud Gefner. 
libi*. 4. de Aquat. Echeneidem , inquit , non~» 
vidi , neque ex quuntumlibet infinitis per cuncta- 
tus Jim , quemquam pfcatorem invenire potui , 
qui hunc ipfum hac atate viderit. Adamus Loni- 
cerus abiit in eamdem fententiam, addiditque 
( an apud fc verum deputaverit : an vero ad in- 
geniose difputandum fibi refervaverit incer- 
tum ) ftetiffe Periandri , & Caii Catfaris naves, 
Remora detentas, praefagium fuifte eventus fu- 
turi; quamobrem ftetit altera, inquit i pfe> tam- 
quam indignum iudic ante Natura homini id 
quod confervationi ipfius donatum ejfet auferri . 
Altera vero quia eadem Natura optabat ( fu- 
tura Cefaris ctede praecognita ) ab ipfo malum-j 
avertere , atque d curfu infaujlo , & inft ° lici re- 
vocare . Verum hoc eft humanorum eventuum 
arbitrium , & imperium Fato , & Fortunae com- 
mittere j quod Etnicum eft , coeloque demen- 
tari mirabiles illas virtutes tribuere , quae t iam 
variis eventibus vitam diffingunt a primo, oc 
inaufpicato nafcentis momento , exindeque 
pixeduftioue antevertere, quae poftea refpon- 
dent eventu, fpe&ra , & umbras quafi venari, 
funeftorumque eventuum terrorem anticipare; 
philofopho non deliranti incumbit ftudium, in- 
timas rerum fibras ferutandi , ut e propinquo 
veritatem qua fieri poteft infpiciat, nec pro 
libito fabulari , credula facilitate ample&endo 
quidquid fe menti offert veritatis larva perfo- 
natum . Proponit hoc Problema Ariftoteles » in 
mechanicis j difquirens ; qua vi pifciculus tam 
exiguus poifit , tam ingentibus navibus moram 
iniicere ? Atque hoc fuppofito tanquam certo, 
conatus eft , dubium omne paritate diluere, qu? 
in ipfa Navi fefe offert . In ipfa , inquit ille, tam 
exiguae molis gubernaculum minima vi circu- 
mactum poteft navem totam dirigere , & con- 
torquere; in eaque non immoto gubernaculo, 
fcd hinc inde converfo fifticur motus , & curfus, 
atque in univerfum verum eft. Motorem col- 
locatum in extremitate corporis moti, poffe mo- 
vere facile partem alteram cjufdem corporis, 
atque hoc non aliam ob caufam . Nifi .quia in_, 
rebus fe moventibus, prima pars fertur eele- 
rimme in extrema motus remiffione , quo patto in 
iis qua feruntur in fine cejfat impetus , unde po- 
teft facile removeri , ac retardari , Ita clauus 
infigitur puppi Navis extrema , quia poteft fa- 
cile contorqueri , & idcirco puppim movere, 
qute incitatur motu tardiore , quam Prora , ac 
propterea miniis renitens motori , quo fit quod 
Prora moveatur , & ipfa ad motum gubernacu- 
li in puppi . Ex his omnibus infert Philofophus 
poffe etiam Echeneidem Navis gubernaculo 
adhatrere , & pernicitate motus huc illuc impel- 
lendo corpus ipfius , ambiguum motum prora; 
imprimere, quo navis curfus non parum re- 
tardetur . 
Bene eft : detur hoc Ariftoteli , non ideo ex 
ratiocinatione illa evidenti argumento conclu- 
ditur de Echeneidis vi , contradicente hiftoria- 
rum fide . Plinius ait : circa navim adh arent em 
gubernaculo , inventam fui jfe Remoram. At Gar- 
ganus afferit : curfum illi inhibuiffe , fundo in- 
h terentem ; Plutarchus vero lateii • Ne- 
que folum afferitur : curfum navibus in- 
hiberi , fed immobiliter fifti . En ex jpfo Plinio 
deferiptam hiftoriam lib. 9.C. 25. lib. 32. c. 2. 
Parvus admodum pifeis Echeneis ( ruant venti li- 
cet , & procella ) imperat furori , virefqite tantas 
compefcit , Q- cogit Jlurc navigia , quomodo n&n—> 
vincula ulla , non anebor a pondere irrevocabile. C j 
jafta . Infranat impetus , & domat Mundi Ra- 
biem , nullo fuo labore , non retinendo , aut alio 
modo , quam adh arendo , & Cafiiodorus lib. :. 
variat. Indici maris Cone ha Jimih potentia , la- 
bris fuis navium dorfa fixerunt , quarum , quie- 
tus 
