2 Andr. Matthioli Comm. 
varietates non perfpcxerunt, magno in errore verfentur. Quae caufa etiam nonnulJisfcriptoribuS 
jmpofuit,qui herbas quafdam, verbi gnuia, gramen, quinque folium, Sauffllaginc emittere florem, 
fruttum,& caulem negant . Ergo qui laepius ad vifendas herbas, & earum natales fe contulerit, ea. 
rum cognitionem maxime confequetur. Scire etiamnumconucnit,fola ex herbaceis medicamini- 
bus veratri genera, nigrum, inquam, & candidum, multis edurare annis : reliqua a trimatu inutilia. 
Qua: verofrudticola lunr,(icutftoechas,triirago, polium, abrotonum, fcriphum,abflnthium, hyflo- 
pum,6c alia id genus lemine praegnantia demetantur. Flores quoq; antea, quam Iponte lita decidat. 
Fruftus aute,vt maturi decerpantur, nccefle ell:& femina, vbi flccari coeperint, priufquam defluant. 
Herbarum fuccus,& foliorum elici debet,germinantibus tum primum cauliculis . Lac,& lacrymae 
excipiantur, incifo per lummum adolefcentix vigorem caule . Radices , & liquamenta, corticesve 
ut recondantur, eximere couenit, cum herba: fuisfojijs exuuntur .liceantur etiam expurgatae inibi, 
locis afperginem non rcdolcntibus:fed quae luto, autpulucre funt oblitae, aqua elui debent . Flores, 
& omnia, qute iucundum odorem efflant, arculis tiliaceis, nullo litu obdudis, reponatur. Nonnun- 
qua charta, aut folijs femina, ut perennent, apte inuoluuntur. Liquidi^ medicaminibus denfior ma- 
teria, argentea, vitrea, aut cornea conucnit. Fictilis ctia,li modo rara non fit,acc6modatur: & lignea 
pradertnn e buxodedamea vafa ocularijs medicamentis, liquidisque, & omnibus ijs.quae aceto, pi- 
ce liquida, aut cedria componuntur. Adipem autem, & medullas ftagneis uafis recondi conucnir. 
COMMENTARIVS MATTHIOLI 
Galeni naui- 
glationes; vc 
legitima co- 
gnofceretfim 
plicia. 
Medicameta 
adulterabant 
etiam Galeni 
tempore. 
Sine fimpli* 
cium cogni- 
tione manca 
cft medendi 
ratio . 
Officinarum 
lapfuS . 
V a n t v m oporteat Medicos omnes, qui legitimum in arte nomen fibi comparare {ludenti 
fimplidum quorumcunq; medicamentorum, queo medicina vfui competunt , cognitionem, ac 
facultatem fenfibus exafte confcqui,non modo hacprgfatione declarat Diofcoridcs Mnagar- 
beus in hac materia atteris facile princeps ; fed id quoq; post Diofcoride admirabili doffrinx 
pluribus in locis memoria prodidit grauiffimus audior Galenus-.quihac in repre ceteris Dio- 
fcoridem fecutusfvt eius luculentiffma monumenta paffim atteBanturfm fimplidum medi- 
camentorum viribus, acfacultatibusindagandis,reli&a(boc etiam ipfe fktetur)Diofcoridihi- 
fioriarumpahna,omnes,quiin hac materia ferip ferunt, longi admodum fuperauit . Quippe 
tanta animi propenfione oblcdlationej, cognofcedorum fimplidum captus fuit ( fciebat enim 
non pojfe rite fc dici medicum fine eorum fdentia )vt nullo magni laboris metu, nullis periculis deterritus , in Lemnum, 
Cyprum, Syriam nauigauerit,atq; alias plurimas peragrauent regiones , ea demu. caufa,vtqus legitima &-fyncera,queq } 3 
furia & adulterata effent medicamenta, certo dignofeerepoffet. Quapropter lib. i r i .de medie. comp. per genera ita fer i- 
ptum reliquit. Hinc enim puto bona, indolis iuuenes incitatum iri,vt medicamentorum materiam cognofcant , ipfimet in- 
ficientes, non femel aut bis fed frequenter iquonia fenfibilium rerum cognitio fedula infectione perficitur. cuius rei eui- 
dentiffimu eftiudicium,qubd gemimper omnia fimiles ejfe nobis videantur, differentes aute ifs,qui tpfos inficere confue- 
uerunt. Itaq; herbarum, fruticum,& arborum materiam, priufquam e terra eximantur, contemplari pulcherrimum eft , 
dum fiudlus videlicet futuri funt,dum eduntur, dum augefiunt,& dum vigent. Hsc fiquidem continua eorum fpeculatio 
docebit te, quando potiffmum ipfos comodi decerptts,ac in ficcis/ domunculis repoftos cufiodias. Vos ergo admoneo, amici, 
vt in hoc quoq; me fequaminifi artis opera pulchri! obire volueritis. Nouiflis enim, quomodo ex omni natione prsflan- 
tiffma quotannis mihi afferantur medicameta, eo quod perditi illi omnigenarum reru coemptor es( Grsci vo- 
■cant)varijs modis ea contaminant. Trssiitcrat forfin non hosfolumfed multo magis etiti mercatores, qui illa aduehmt , ^ 
incufare,atq; hismultb magisipfos herbarios, item nihil minus eos, qui radicum liquores, fuccos, fruttus, flores, & germina 
ex montibus invrbes conf er unt:hi fiquidem omnium primi in eis dolum exercent . Quif quis igitur auxilior u vndiq; ca- 
piti habere volet, omnis materis. Stirpium, animaliu, & metallorum, tum aliorum tcrreftriu corporum, qus ad medicina 
yfiitn ducimus, expertus eflo,vt ex eis & cxa8a,& notha cognofcat . Nifienim hoc modo inflruSlus ad prsfentis operis 
prsftdia veniat , verbotenus quidem medendi methodum fciet, opus vero nullum ipfa dignum perficiet . Et primo de an- 
tidotisiMedicus autem ( inquit fomnium Siirpiufi fieripotefl, peritiam habeat, confulo; fin minus plurium faitem , quibus 
frequenter vtimur . Earum genera quifquis toto statis illarum difcurfu nouerit , multis in panibus orbis terram reperiet, 
vt ego in Italia multis in locis inuenuqus nec quando pullulant, nec quando crcfcunt, nouemntifli , quificcasflirpes tan- 
tummodo cognofcunt. Hsc Galenus. Ex quibus fatis medicis omnibus per ficuum cfl,nonpoffe quenquti fine certa fimpli- 
cium medicamentoru cognitione, nec morbis ratione mederi,ncq; artem re£la methodo exercere, nec nift fortuna quadti, ' 
vel natur s ipfius robore sgros fanare. Neq; enim vllopafto eis adflipulandum cenfeof vt medicorupleriq; faciunt, & ij 
fspe,quiprimas fibi deferri exiflimant ) qui compofitis tantum officinarum medicamentis, ipfisque admodum vulgaribus 
contenti funt . Nam cum fatis fibi fore per fuadeantfcire Diacatholicum omnes in vniuerfum humores deijcere, Deieflo- 
rium £ fucco rofarum flauam bilem, Diacnicum pituitam, Diafenam,& Catapotia ex csruleo atram bilem, Coccia caput et 
cerebrum expurgare; ficuti,qus Lucida nuncupant, oculis, & qus ex hermodaftylis dicuntur , ac qus Foetida vocantur, 
arthriticis ejfe pcridonea,nihil vitra requirunt;quin potius fcire negligunt, d quibus ea fimpli cibus componantur medica- 
menta ,& an tjs es infu vires,qus fuis nominibus pollicentur. an fimplicia, quibus conflantur, legitima fint an furiafyn - 
cera an adulterata, recentia an exoleta, ficca an humor e,vel fitu corrupta,an fuo tempore, & opportune decerptafole fic - 
cata an vmbra,an igne,vtfspius in temporalis anguftia officinis fieri folet . Neque vnquam animaduertunt,quod deieBo - fio 
rifs medicamentis,qus noHro suo parantur ad bilem deij ciendam f spe Scammonium la£le titbymaloru,acpityufa adul- 
teratum, magno agrorum detrimento immfcent. l]s vero, qus pituitam ducunt, [spe legitimi Turpeti loco,modo pityuff > 
modo thapfis, modo psonis radicum cortices imponunt . qus impoflorum mangonio ita Turpetum referunt, vt non fe - 
tlafiariorum modo, fed etiam medicorum quorumcunque qui rem plantarium profitentur oculos fapemmero fallant, niff 
J fraus gu(lu,& legitimi Turpeti fcrutinio,& collatione deprehendatur, in Catapotijs deinde, qus ex hermodatbylis vocat, 
ephemeru Colchicum legitimi hermoda&yli vice, in Eatidisverb cicuta femen pro agreflis ruta femine, quorum vtrunq j 
mortiferum efl medicamentorum, omnes inijeiunt. Mddeprster hsc , quod Jspenumero medicamenta ex ijs fmplicibus 
coponunt,qus state exoleta, nihil viribus prsBant. quo fit, vt penitus euanida,ac inualida repedantur . Quod ctfi quan- 
doque malitia, ac propria artificum impoflura fiat; id tamen plerunq; accidit, ex ipforum tum incuria,tu etiarnimperitia- 
nam pauchvel potius nulli habentur pharmacopolae cos femper excipio, qui fimplidum biforius amplexantur) qui fuppo* 
fit itus. 
