Stirpiu imagi 
nes parti, uel 
nihil profunt 
ad limplicia 
dignolccnda. 
Vanum & fu 
pcrftitiolum 
incantationi- 
bus uci , dum 
plantae cflo- 
diuutur . 
Diofcondes 
a Galeno ma 
xime comen 
datur . 
Piofcorides 
in ftmpliciu 
medie, mate- 
ria primas te- 
net. 
Libri explo- 
dendi . 
Tempus,quo 
ftirpiu partes 
legedg funt. 
4 Andr. Matthioli Comm. 
nomina breuitati confulentcs nant praetereunda ccnfcniur. .At fieri quidem nequit, vt hmuficemodi Hirpai ueiriatior.es ex 
libris, in quibus figuret expreffcc,atq; etiam coloribus exornata habentur, omnes obfieniaripoffiint . quandoquidem piante 
ipfix appiffis ex totvariisq, unam nobis dimtaxat imaginem reprxfientant . Huc etiam illud accedit , quod ea,qua piEhirs, 
artificio fiunt, et fi cx optimi amficispenicillo emergant, nunquam tamen naturalium rerum lineamenta ad ungue referre, 
ac exprimere queunt, quanmis etia natura exattiffmi imitetur. Eade ratione futauenm ex cuiuflibetgrauifjimi auflom 
commentariis, qui ftirpiurn hifloriam contment,ner>nnemabfolutam earum notionem unquam adeptura efife, que maxime 
medicis requiritur. quippe quod ii fiuis fimplicium monumentis,ac foliorum .caulium, & reliquarum partium hifiorijs, non 
nifi unam lineamentorum, ac fmifttudinum enarrationem tradiderint. Qua tametfi ucra fint,nuUu tamen prabent muta- 
tionis exemplum,utfxpe acfxpius plantis compluribus uarijs totius anni curriculis tum infolijs,tiim in caulibus, reliqtas% 
particulis euenire comperimus . Quo fit,ut hac uariandi feries nullo alio pafto addifei poffit,qudm longa oculorum exer- 
citatione, dum xtate tota planta ipfie fiolo educata uireficunt. Cateriimubi ficriptoresin finis hifionts ftirpiurn notas expli- j o 
eant, illi quidem fere fiemper fimilitudinibus utuntur, acorum exempli gratia, xyridem, gladiolum q. iridi f mile reddentes: 
Mconpraterea anetho, cyperum porro, afarum hedera,phu fmymio,& hocil!i,& illud huhfiepiffime comparates. Vnde 
fieri non poteft,quin aliquis,nc prius per Ffefhs vnd cu dottijjimis ac cxercitatiffimispracepiorib/is plantis quibuslibet, cu 
quibus alia inijffie tum fimilitudinempim etiam cognationem narrant auftores;&non habita hoc modo earti ratione, pofi- 
fit unquam ex j olis libris um ftirpiurn imaginibus, uel fine eis editis, in fiimmum & pcrfeflum herbarium suadere . Qua- 
rnobre et fi ftirpiurn imagines, qua magno tum pi8orum,tum typographorum ftndio libris ex cuduntur ftnfifiicicnim oculos 
blandi admodum detineant, atque illas prius a nobis cognitas in memoria reuocent ; magni tamen eas efife emolumenti ijs 
non crediderim, qui uifu &preceptoris auxilio numero fam earundempanemnon acceperint prius : quanquam fiortafifie 
fiecus vulgus exijlimct . ^Adhibeant igitur curam ij, quibus in animo eflrei herbaria peritiam adipifici , ut in primis utros 
huius rei non imperitos fiibipraceptorcs afeifeanudeinde ut afifiuc fiant per diuerfa temporis interftitia, montes adire,nallcs, 2 0 
fiyluas,ac catcra terra loca, ubi oculis, reliquis fi fcnfibtis fimip licia medicamenta injpicere , & cognoficcre valeant . Quos 
nec pigeat fie conferre ad fodinas,ubi metallica &fb@ilia medicamenta tam diligenter contemplentur , ut legitima quaque 
deinde ab adulterinis dificemer e ficiant . Neque fiolum in fodinis ipfis ner fari debent , fied etiam in fornacibus , ubi metalla 
funduntur, nam ibi & dipbrygem,& pompholygem, & 5podium,& cadmiam,& argpitifftumam,& alia mm.Ua digno- 
ficerepoterunt: qua hac nofirra arate faclitiajfmna, & adulterata in myropotijsfere omnibus habentur . Quin & ad ma- 
gna emporia, luculentijfimasj. duitates fie conferant, ubiperegrina undique importatavencunt . .At certe ridiculi fiunt 
qui ititer legendum tum herbas, tum etiam radices, uana dutti religione, quibufidatn uerborum, carminum, & fuffimento- 
rum fuperftitionibus utipracipiimt,quafiiuires,&facultatesmcdicamentoru uerba, & carminu incantationes infundere, 
augere,& diminuere ualcant, ut ftulti,&fuperflitio(i falso credere,& affirmare no erubeficunt.Qim tamen lib.6. de fiim. 
med.facul.fiuperius citato acerrime damnaiiit Galenus, fic inquietis. Et Tamphilus eu in modum trattatum de herbis com- 
poliat, nerim is ad fabulas nerfius miles cslffhnulj, p raftigiaiuras quafidamfiun&is nonullh ineant aiiornbm, quas, ckm her 
bos colligunt, admurmurant. Et fani utitur ijs *yos 'tfctkrr ra, ide(i,ad qmfuEp cuduntur, & ad alias mangana as non filum 
curiofas,& ctmedkina alienas, fied etiam fialfias uniuerfas.Ex hac Galeni fiententia omnibus palam fit, quod fi modo comen, 
tarios aliquos admittamus, omiffis omni exparte fitpcrftitiofis,eos tantum legere debeamus, atq; 'mips nauare opera, in qui- 
bus uer a, & exculta fimplicium doflnna nitet.Quospreferfm pofteritad donarunt v„qui exafta eorum peritia indefeffu 
laboribus funt confiecutuinter quos omnium primus efl Dioficorides . Ideoq, ture quidem eodem loco ceteris a Galeno p re- 
ferturam inquit. .At Tamphilus, is fcilicct, qui libros deherbis compofimt, plani ex ijs,qne uelipfie fcribit,prp fe fert gra- 
mmicum , indicatquc fic nec conffiexifife herbas , quas exponit, nec vires earum expcrtum,ficd ifs,qui antcipfum ficnpficre, 
fidem habuiffe citra ullam explorationem. Hic fani libros cxfcnpfitffnftrd annexo ad vnamquanque herbam nominum 
aceruotdeinde etiam exponens, fi qua ex homine ferebatur transformatio-.tum ineant amet a, ep- libationes, atq; thymiama- 4® 
ta.qu? m colligendis illis adhibebatur, adficribensmccnon & alias huinfimodi prafligiaturas nugaces., At Dioficorides. Ana- 
garbenfis quinq; libris materiam omnem vtilem abfioluit,non herbarum tantum,ficd & arborum, et fruticum ,• fuccorti, 
efi liqimum.memorans injuper & metallica omni.i,& partes animalium.Et mihi utiq; uidetur omnium per jedfiffiime era 
flatum de materia medicamentorum confcciffie. Nam licet d maioribus multa de illis oeni ficriptaextent,tamen d nemine 
•omnium <eque de omnibus. C&tcrhm qua ficripta reliquit Heraclides Tarentinus, <&■ Cratenas , & Mant^as,non in ordine 
dwcfta,nec in unum omnia colleffa vifiuntur, quemadmodum illa qux ficripfit Dioficorides .Etprimo de antidotis uolumme: 
^ iede om?nquidcm(i-iiquit)mcdicamateriafufftcienter d Dioficoride quinq; libris traditum efl, a quo tibi dificedere licet 
cum alias omnes notas, tiimguftu,olfk£lu%perceptas, quibus m»axim* probatior amedicamcnta a deterioribus cognoficutur 
& dificernuntur. Hinc ergo auftoritate Galeni fiatis perspicuum efife potcsl omnibus medicis, itemqJeplafiartis,aJ quos po 
tifjhnum (pcClatrei rnedicx cognitio, in ea ftmpl. medicamentorum facultate Diofcoride exteros excellere, & facili primas 5 
tenere. Quapropter ab ijsprxclariffime ageretur, fi eius ficripta tantifper legerent ac perlegerent, perpetuofi infinmgefla- 
rent, donec eumplane (ibi familiarem redderent. et hoc qiiuic eoprxfienirn tempore facerent, quo d peririffimis prxeepto- 
rihus aera, ac legitima fimplicia tumoculorum,tumgnftus,tum olfa8us fienfiibus offeruntur . Quod eo citius ducet illos ad 
optatum finem, quo magis Dioficoridis prxclara ficripta cafligatiffima, & a mendis, quam plurimis expurgata reperient ■ 
Oujnetiam noftris commentarqs,qui prxterca Galeno referunt acceptum fieri quicquid ipfiefcripfit dc fimplicium medica- 
mentorum materia fita dUucidata & illuflrata, utmaximamf ni fallor )fecim adferant claritatem . Huic igitur fioli fie de- 
dant, hunc fiolum fiequantur ob iam difhts rationes omnes ij,qui non modo ftirpiurn, fied & reliquorum fimplicium medica- 
mentorum doflrinam & facultatem confiequiv olunt . .Ac contra tum vulgo fiemper ignaro, tum ijs etiam, qui coaxanhu 
ranarum inflat, e fiordidopaluftrium aquarum limo caput exerere nequeunt , nugaces, ac penitus deteflabiles quomndani 
libros ubi fimplicium ,& compo fi torum materia ab ijs traElatiir,quiuix laBucam nouiffent, nifit eorum ceenis frequentiffi f 
ma exutiffet:panterq; vrticam, nifit acerrime tangentes pupugiffet. Quorum inficitiam animaduer fus Galenus, contra cos 
locutus ejfie uidetur lib.vi.de fimpl.med.facul.prafationebreiuter &jcitc,ftcinquiens . Verum abftinendum efl a multis 
mendacibus, multoq; etiam magis fugiendus etl Tamphilus,qiti ne per [omnium quidem herbas uidit, quarum aggreditur' 
figurasperficribere.nam id genus hominumfquomodo affimilauit eos Heraclides Tarentinus)ftmillimum efl prcconibus,qui 
formam ac notas fiiigitiui mancipi], licet ipfi non uiderint mqua,prxconio tamen publicant, notas enim ab aU]s,qui noni t, 
accipiunt, & ceu cantilenam eas proferunt, ut fi forte, is,qucmprxconio indicant, adfifleret, agnofeere tamen non poffent. 
Hucufq; Galeni iierba.Qux longe fatis fiuffiicerepojfiuntad eorum monitionem, qui ad fimplicium materiam noficcndd per 
refium ofliumintroire cupiunt, &fiecuro totius itineris grefifiu progredi. Verum in primis, ut opportune fingula demetan- 
tur, no fifie oportet tempora, quibus maxime planta nixibus ualcant. Quapropter a radicibus initium fument es, dicimus ha- 
rum 
