In Lib. primum Diofcoridis. 1 21 
"vegetiore j, , Iridi non omnino abfimili, concedam tamen nunquam cx illius tantum fblij infleEiione , refii affirmare pofle 
quenquam Galangam craffiorem cjfe .Acorum ,c£tms latentibus -partibus ac notis. Folia enim Iridis , Acori , Pfcudoaco, i, 
■Xyphiji xyridis, Galanga,, Cyperi ffimilem fer ij faciem referunt . Quo fit , ut ex (olo folio, nihil certi quis affirmare queat . 
Fabulantur ijdcm pr. -uter ea, imo putius veritati fe opponunt, cum dicunt Calami aromatici radices Iridi non effe ftmiles,cum 
tamen geniculata [oluit odoratnq , ubique fpeElentur. Nam nonfecus fe habent Iridis radices, ft Diofcoridi credimus , ita 
de ijs differenti ri(« i)Vh« ■) ovardlett , smal Jlalyus/i. Radices fltbfmt ge iic tlata ,folida, odorate . Atquinon 
folum fabulantur ,fed potius delirant, cum tandem hifccpramiffis concludant, nil aliud ejfevulgaris calami odorata radi- 
ces, quam generis cuiufdam Iridis.. An non item aperciffmc infaniunt,cum dicunt recentes calami ipftus radices omniprorfus 
■ fapore,& odore deflitui,& paulo pofl affirmant eafdem recenter effoffas , effe amari IJimas , & odore admodum ingrato ? 
Furor [ane hic efl non verbis , neque rationibus , fed antidotis coercendus . Credam ne boc ego iUissTrofctto minimi:, quod 
io recentiffimashafce radices deguflauerim, tum etiam, quod Tartaros compertum habeam fapidiffimi pro obfonio cum pa- 
ne deuorare. Sunt enim tunc nil minus odorata;, & acuta quam q ficca ad nos deferuntur. Cateras horum ineptias pra- 
temitto , ne nimis feuer usccnfor tanta ofeitantia uidear . Caterim quiplura audire cupit, legat Anguillarif Italicum 
libellum, de fuis inplantaria facultate opinionibus . Tot erit enim aquns leffor hincfmm quoque reliquis ferre indicium: 
quinetiam facili agno fcer e craffiorem Galangam arundinis potius quam Iridis, uel. Acori referre radicem . Et fubindeme 
cumaffirmare calamum vulgaris ufus legitimum proculdubio cftc ficorum. Siquidem radices illi primum iridi perfimiles 
funt, geniculis diflinfla , reflexa, fubalbida , acres , odore proflantes ,<&( ut inquit Galenus ) etiam fubamara. infuper & 
folia : qua integra ad nos una cum radicibus ( ut hacpi&ura demonHrat ) i Conflantinopoli allata funt, id apertius affir - 
mant: funt enim ferme iridis . .Ad hac .Acmponti ( Germani IFpruch dicunt ) retulit mihi clarifflmus medicus loannes 
, Merula , qui pluribus annis degit apud Lituanos , quodpaffun calamum aromaticum vocantffiequentiffimim in Litmnia, 
26 & circa Tartarorum fines,nafcitur:foltjs iridi amulis: caule iridis longiore gracilior efy , d quo tamen nullus exoritur cala- 
mus:vocaturq , abincolis fuo idiomateTattarfchi zclij, id efl, herba Tartarica, qubdfortaffe d uitinis Tartaris in Lituo- 
'niam primum fuerit allata.ldeoq; ‘Plinio memorta re fle proditum efl lib. xxv.cap.xm. optimum id effe .Acorum, quod ex 
Ponto aduehitur. Pontus enim hisT artaris fere iungitur,qui vitra Lituaniamhbabitant, ubi apudpYobatiffimos au flor es 
nufqmm legitur , odoratum calamum oriri. Quamobrem non potui non maximi ‘Brafauolum admirari, quod flbi tara fati 
leperfuafcrit , vulgarem calamum legitimum, odoratum calamum effe,a Diofcoride, Tbeophraflo, Galeno, & Plinio non 
in radicum, fed in arundimmgenere defcriptim.namf nt fuo loco de calamo odorato argentes latius explicabimus ) is arun- 
dinea e(lfiflula,non autem radix . Sed de his haflenus . Acorum ponticum d ieiunis deuoratum , optime facit ad foetor em 
nnhclitus.Traflat quoque Acori ex aquadecofii uaporper infundibulum hianti ore exceptus maximo iunamento ad tufjvn 
eiufdemquoque radicis , & cinnamomi drachmam uini abftnthitis hauflu fumpta. frigidum, infirmum j, umtriculum robo- Oximel ex 
rat. Fit quoque ex .Acoro oxymel,quod mirumin modum praflat, ad refrigeratos lienes,& refrigerata iocinora hoc modo. Acoro . 
T eritur dicari radicum libra cr affmfculi,& dein tribus diebus maceratur in aceto,poftea coquitur ad medias , g? linteolo 
fer colatur, demnm aceto adjungitur mei, quod fufficit.Ft coquitur, quoufque acetum euancfcat.De quo datur quotidie ma- 
ne uncia, cum eiufdcm ^ Acori dcco flo. .Affertur .Acori radix faccharo uel meile affer nata recens a locis in quibus prouenit . 
Quin etiamin Italia & Germaniaparatur d ficca radice, fed non vt genuina illa utilis. .Acori meminit Galenus lib. vi.de fim Acori uires 
fliciu medicamentorum facul. fic inquiens. Acori vtimur radice, qua guslu acris efl,& modice amara, odore non Mucunda. ex Ga ^ eno • 
Nndc conflat, quod facultatis calida efl, et cofillentiatenuis.Huic cofentaneti e fi, ut urina moneat, & lienes indurati s luuet, 
tu ceratoidis craffltie detergat,fimulq; extenuet, Sed ad hoc melior eflipfius fuccus. Omnino nero fetificum effe claru efl. Et 
fani ordinis efloterti ) in utroq;, in cale faciendo. f.& de ficcado. Hac Galenus. Sed quado hic aliquid dicere de Galanga occur 
re rit,cim d Diofcoride allisj } antiquioribus Gratis nihil de ea memoria proditum fit, differam ego de ha c,qua a Maunta- Ga)an c5 _ 
n is, & alijsfum confecutus.gfl itaf galanga duplexnnaior altera, altera minor. Minor tenuis efl radix [interius & ex fukratfo. 
tenus in purpura rufefeens, geniculata, internodijs quibufda reflexa,odorata,fapore admodu acri, adeo ut manfafnp eris, & 
gingiberis modo lingua, & fauces exurat, odore formaj } cypero fmilis.quaproptcr quibufda c)>pcrus B bylonicus dicitur. In 
Italia naq; taex Mernpbi, q ex Syriatranfertur. Optima qua fuerit grauis ffienfaffiazuratb rufa, odorata, & guflu acerrima. 
Ifjon defunt tamen impoflores,qui cyperi radices co tor quetes, aceto, & pipere macerent, &pro Galaga ueditet. uerum flans 
facili deprehenditur .-quippe abrafo exteriori cortice,nulla in radicis fubflantia acredinis nota,mllusq; galaga fapor percipi- 
tur. .At maior, tatnctft longi craffior fit radix, ignauior tamen efl,& uiribus infirmior, color e etiam dilutior , minitsj, odora 
ta . Galanga calfdcit,& flccat ordine tertio. Proinde uentriculum roborat ,& eius dolores tollit; fi tamen d frigore , uel flatu 
proueniat. N arjbus admota frigefaflo cerebro utilis cfhore retenta anhelitum commendat . Facit & ad cordis palpitatio- Monachoru 
5e Kem,fi i plantaginis fucco bibatuncceluicos fanat, & coli dolorcsmulcet,qui d flatu oriutur . Prodefl flatuofls uteri affefli °f uuo • 
us : venerem roboraurenes refrigeratos cale facit. in fumma frigidis morbisomnibus fuccurit.Catcrum omnino explodenda 
efl Monachorum in Mefue [cribentium opmio,qui contra Brafauolum & Fuchfum qitafi uellc uidentur , Galangam potius v 
° x or ff tum hmcum efle , quam ^Acorum. quod tamen plani falfum omnibus iam compertum effe non dubitamus. Quod Grc- oraina * 
ce Kopop, Latine etiam „ deorum appellatur : „ Arabici , V age, feti ‘U f -.Italice, ttAcoraiLJ ulgo medicorum & feplafiorum 
a amus aromaticus: Germanici, Kalmus:Boemiciprufiuuorec:pfeudoacorum rcro appellant Itali Acoro falfo : Germani 
c Fuaffer Lien Boemi kpfatac ^ luty:Galli Flambe baftarde . 
6 © 
C A P* III 
\/f ] ^• t j} a 9 anticum t tlo cant,]in Macedonia , & [Hirpania] plurimum gignitur, anetho kgitcodufa 
tol h s ^caule umileUed eo craflius : ] binumf ferme cubicorum altitudine attollitur 5 lparfis in t Won ferme 
ex radicibus, longis,tenuibus, odoratis lingua excalfacientibus . Qua: feruefaftx 
cui fari n\^Hpn^ C a raC0 ^- 0nem ?P rac * ulorum rcnum,uciicxq; fardac uiria potu leniunt.-vrinaediffi- 
atone fli.viraniK, r:lt ° r S ac ^ 1 “ 1 ^ at * oncs< ^^ cut i unt, Torminibus J aff'e(3:aE vulu?, articulorum doloribus 
lunt.deleinonibus^emcfaft^mfanrlh 111 ^^ 111 c !-* c S lll:lteallxil * anmr *G aI1 S u ' n em pcrmcnftruapd- 
deceat ex his bibatur caput i anu g? s . autemi ^ lt3e 11110 uentri > urinas mouent. Quod li plus quam 
fed d i TdL T oK 
bd. legit Qri- 
bafius . i. ut 
plurimum . 
B 3 Credidimus 
