leftio Sera- 
pionis depra 
uau. 
Cyperi uires 
cx Galeno . 
Nomina . 
t Htfivwf 
meum aliud 
ptS tUd !, 
t letans ta.#' 
*r..< oi'. i. feri- 
ens. 
Cardamomu 
maius . 
Cardamomu 
medium . 
Cardamomu 
minus. 
24 And. Matthloli Comm. 
quadam acrimonia ineundi: qualis eft Cilicia, Syriaca, Sequte a Cycladibus infulis petitur. Huic cali- 
da vis ineft. Venarum (piracula laxat: vrinam ciet:ad calculos, aquamque fubter cutem utiliffime 
bibitunaduerfusfeorpionum ictus remedio eft: perfrictionibus vuluae, & prxclufionibus fotu pro- 
ddbpcliit menfes . Contra vlcera oris, etiam fi depalcant,voreotque, farina eius efficax eit . Malag- 
matis calfacicntibusA vnguentorum Ipiffiamcnris beneadijcilolct. Aliud Cyperi genus tradunt ia 
Indianaffii , gingiberis effigie: quod manducatum croci uim reddit, guftu amaro lentitur , Se illitum 
pratentem plllothri vim exhibet. 
T Mmctfi vnum tantum Cyperi genu* memoria prodiderit Diojcorides, cuius radices inter fi cohar entes oblongas refe - 
runt oleas, aut omnino rotunda funt;vifitur tame Cyperus in pluribus Italia locis, qui radicibus confiat longis, t genicu- 
latis ffummo cefiitc vagantibus,colore in purpura nigricante. Ego hunc, illum ejfi crediderim, quem 'Plinius Cyperida meat. 1 0 
Tfafiitur hoc Cyperi genus laudat i fimum prope Ttmaui fontes cir cun flantibus palufiribus locis m lapidi a finibus, palanga 
vocataf yt paulo ante diximus fiperfimile, non tantum facie, fid etiam odore. Commendatur etiamntm odore is , qui in Hc- 
truna proucnit, radicibus fere filipendula amulis.fidnon ob id illi fuerit praferendus, que Syriamittit: quandoquidem hic 
longi odoratio r e(l, & fubamarus. Cyperi meminit Tlin.lib.xxi.cap.xvni.ubide inneis egit, fi c inqmens . Quidd ettammm 
vnu genus faciunt iunatrianguli, cyperon vocant. Et paulo inferius:Cyperos,ait,iuncusefl, ut diximus, anguhfnsjuxta ter- 
ram candidus, cacumine niger, rimuhq v folia ima porraceis, exiliora, in cacumine minuta, inter qua cfi fimemradix oliua ni- 
gra ftmilis, quam, cum oblonga efi, cyperida uocant, magni in medicina ufus.p eperitur Cyperus quandoq; etia quadrangulari 
caule.undenon miruffi quadratum iuncum eum uocauerit Cornelius Cclfus lib.m.cap.xxi. >At‘Z>iofiorides'in hac facultate 
praclanffmus,v trana; differentiam cclligens,nec triangulum, nec quadrangulum Cyperum dixit, fid angulo fum. Nos aufi 
Cyperum plantam effe dicimus, qua porraceis firme proucnit folijs, longioribus tamen & exilioribus . Caulem edit cubita- ~° 
lcm,& non nunquam maiorem, angulofum, alba intus medulla, ut m iunco , in cuius cacumine folia funt minora, flellarum 
modo radiantia, inter qua femen prodit fpicatum herbacei coloris. I{adices illifunt fubnigra,cohar 6 ntes,oblongis oleis fmi- 
les, aut rotunda, aliquando etiam longa, galanga modo, quo fit ut hoc cyperi genus, a nonnullis appelletur fyluefiris Galan - 
gA-> • Nafatur m Palufiribus, & ! uwctlo f olo : quin etiam locis cultis vtimur eius radicibus ubi Indica uel Celtica Nardus 
non fit ad manus carum loco . Optimus defertur ad nos ex Syria,& ^ ilexandria ^ Aegypti , in cuius defettu Italicum fuppo- 
nunt offiana . Non defunt qui differentiam ponant inter Cyperum, & Cypirum Tliniim fecutfqui libro, & capite citatis, 
Cypirum gladiolum effe affirma*, Cyperum uero angulofum odoratu iuncum. Sunt tamen Dio fcoridisinterpretes,quiutroq; 
vocabulo pro eodem indifferenter utantur, eo quot (utreffe Hermolaus adnotauit jpcnulnrnam Cyperi quandoq ; dipbthon- 
go longam, quandoq; vocali breucm Graci firibat. Efl apud 'Plinium & cypirus arbor ocyffime crcfccns , & pfiudocypirus 
frutex, ut lib.xv 1 i.cap.xn i.ipfi firiptum reliquit. Caterum id Cyperi genus, gingiberis effigie, quod imlia mittit, eam effera- 3 0 
dicem peritior es m edici putant, quam officina Mauritanos fecuta Curcumam uocant. Nempe pra fiefert bac notasffanc om- 
nes,quas indico Cypero reddidit Diofiorides. quandoquidem gingiberi fimilis efi, eius odorem (crtne redolet, gufiu fubamarc- 
fat,& manfit crcd modo inficit . Quibus illud etiam accedit, quod depilatorifs medicamentis quibufdam immifietur . Ve- 
runtamen ‘ciendum efi, hanc non efi e Curcumam Serapionis interprete pro chelidonio defiriptam : ipfie enim nil aliud pro 
cur cumamtclligit, quam Diofcoridis cbelidomum.quo fit, ut non defit fuSjficio erroris uelinterpretis,velfcriptoris,cum cur- 
cuma ner; iJMauntanum,ncq; Gracum fit uocabulumi^iphri enim chelidonum Kauroch appellant. unde palam cfl,curcu- 
mapro Kaurcch in Serapicne depretiati legi. Qupfadum effut priores tum medici, tum feplafiarij, qui nunquam bxcper- 
penderunt, fuerint ballucinati. quippe cum eos lateret, cuiufnam planta radicem Indica Cyperus, referret, ckelidonij maio- 
ris radicem effe crediderunt ob crocei fucci fimilitudinem . Itaq; Serapionis deprauatarn lettionem ficuti , Indicum Cype- 
rum curcumam uocauere . Indici cyperi meminit Serapio Hiofioridcm fecutus, proprio capite de Cypero . Ex quo aperti 
conflat, curcumam Serapioni deprauati mf criptam ,fiplafiarum curcumam , quaproculdubio Indicus efi Cyperus , effe ne- 
quaquam. Cyteri radicum farina, addita baccharum lauri eadem menfura vnna impubis pueri excepta, & illita hydropi- 
cos minfiti iuuat . Cyperum reccnfiiit Gal.hb.v n.fimplicium mcd.ubific inquit. Cyperi radices maximi ufui funt, excal- 
facientes pariter & exiccantes abfque mordacitate . j taq; ulceribus , qua pra mmia humiditate cicatricem difficulter ad- 
mittuntjpiirifid profuntihabent enim quiddam etiam adSlringensiquaproptcr vlceribns item oris comcniunt . Qm.n & in- 
cidendi uim quampiam illis ineffe teFtificandum,qua & calculo nexatis congruunt, & urinam,menfisq; prouocant. Tlanta, 
qua Graea uoce w' Latina Cyperus nuncupatur. .Ar alnea, SaheradeiGermanica, Fuildergalgan:Hiffanica,luncia de 
clor, & luncia auellanda: Galhcba,Souchet . Boemica Galgarnplany . 
C A P. V. 50 
C Ardamomum optimum eit , quod ex Comagene , Armenia, Eofphoroque deuehitur . inlndia 
quoque, & Arabia proucnit. Eligi debet plenum, frangenti contumaxf occlufum.fardkimque 
(quod enim huiulmodi non eit, exoletum indicatur) &guitu acrc,fubamarum, & odore caput f ten- 
tans Excalfactoriam vim habetepotumque ex aqua facit ad comitiales, ifchiadicos,tufles, nemorum 
reloltuionem: itemadrupta.vulfa, tormina: latas ventris tineas excutir. Ex uino autem potum, re- 
mbus, difficultati vrinae, afeorpione ictis, nequenon omnibus n en enumuibranribus, auxilio cit.Cuni 
cortice radicis lauri epota drachma, calculos comminuit: partus luffitu enecat: icabiem ex aceto illi- 
tum adiu.it. £t ad unguentorum lpiflamenta additur. ^ 0 
T p ia f unt cardamomi gener a, qua paffim ad nos afferuntur, nempe maius, medium, & minus, & omnia fuis in folliculis 
conchi . Maioris inuolucrum Fici faciemrefcrt , materia cmfatium tenaci, Icntafi ac laui Indica nucis inuo- 
lucro, aut palma elates, non alfm.ui,flammbus nonnullis fecundum longitudinem dif currentibus . Hoc intus fiminevbiq; 
fnrflum efijhbrubro color e, granis inaqualibus multis inter cur f antibus membranis , albicantibus, quibus ipfa femina conte- 
guntur, qua Melegetas appel/aucre quidam, quod Milium Indicum refer ant, Italis Meleyam appellatumffaporis acuti, & odo- 
ris iucundi,ac juauis . Quo fablum e st, ut grana paradifi quibufdam uocitentur . Medium folliculo contegitur oblongo, tri- • 
quetroffriatoq,, retufi in Jummitate cacumine, in quo femen reconditur membranis pariter obuolutum, oblongum, pr e ffum, 
canaliculo quodam altera parte diuifum, pluribus tran fuerfiminterfecantibus lineis,colorc ex albo rufefcente^J ■ Minus ca- 
pitulo confiat breui, facie triangulari, Faginei feti nuclei effigie, craffioribus tamen angulis, colore fubcandicante media in- 
tus 
