In Lib. primum Diofcoridis . 31 
^*fi& Kr ^ c in° n nrat)MUo impedimento cernebantur, adeo vt d Diofcoridis hijloria nulla exparte recederent: nec ul- 
mlna . , ac etiam alijs fortaffclotis. quippe Jkpcriore anno ego kumnardi nonnullas inueni plantas in quodam Vipatimo- 
e, c l Ul tantum vigmti millia paffhim d Goritia diftat. Verum fi eo def iniantur medici , commode Indicam fupponerepo- 
e ' um \ tero Celtica nardus Jit Saliunca, aut non, de qua Virgilius, & Tliniu* fcripfere, et fi hec inter 'fi nullam habere 
Agnationem pluribus comprobare poJfem;cum tamen eapamn,rel nihil rei medice conferant ,, fiicntio inuoluenda duxi - 
^plfftnquam eruditiffimis Leonicenus non anirnaduertens Diofcoridcm ^4liungia?n,non Saliuncam Celticam nardum ap- 
to 
nardum a S aliunca nihil differre exiflbnat. V Imius tamen locis feparatis devtreupie , tanquamherbis inter 
Je differ entibus traBaiiit. Tfcqucea notis tantum diffident apud antiquos autiores , fcd etiam natali filo. Dio fcoridi enim 
eltica nardus in Liguriy alpibus , atque in iflriaprouenit . ‘Plinio re ro Saliunca in Pannonia , & ~tfio ricis nafeitur . Ita- 
que Fuchfius vt I\uellijfententiamfecutus,qui Celticam nardum Diofcoridi Saliuncam appellari affirmat, ita mihi & d veri 
tate dcfedjfc , &vnd cumillo erraffe creditur . quandoquidem Celticanardus Diofcoridi «Mod-, a n on iraiwKa. voca- 
tiir - Cpterum Saliuncam Plinio aliam ab ea effc plantam, de qua Vergilius meminit in Buccolicis, vt ^ tnguillarm conten- 
dit , nonita facile confentiam,tum quod Seruij authoritas in fimplicium cenfuraperindc ac in Grammatica’ mihi probanda 
*on fit, tum quod nuilo autborum teflimonio probare nitatur .Aiiguillariimnil aliud Vergilio effc Saliuncam,qudm jinemo 
n $,gr ammatici tantum illius auihoritatefretu <, qui ncc latiucas rctie fortafic nouit. Scribit quidem Seruius Saliuncam vul- 
go vocari Onitunicam,cum tamen hec illam ( ni fallor ) noueritvnqum . Sed qua ratione aut authoritate, Orat unicam, 
dequa,nemo efi , qui meminerit Mnemonem fecerit <±Aagmllarm,nec io fe dicit, nec ego comjccrcpofium: Miror tamen h 0 - 
"ffnfe hunc rei herbaria peritum, in re tam grani, tam lenibus, tamf vulgaribus niti argumentis . S ed is fortajfe conducibilius 
itbi fore putat, notii aliquid in medum afferre ,qv.am de hisgrauiori iudicio differere. Ego fane et fi parum in hac facultate sii 
y f r . fatus ,haudqudquam tamen dixerim Mnemonem, proceram fatis plantam , vocari Vergilio humilem: Nam & ipfa Ver - 
&ij comparatio: nofira aflipulatur fententis. Quippe qui,vtMopfum plurimum, laudaret, ei tantum cedere dicit *Amyn- 
ta j n > quantum Saliunca humillima herba, puniceis cedit rofetis,fatia comparatione apumilaplma ai rsfieta. Necpmerea 
placet iAnguxllarq ipfius opinio de Hirculo herba, qitfon a Samphoritico Nar do, quod in India nafeitur .nihil differre putat. Si 
quidem Hirculus herba efi, Celtica nardo fimilis,non quidem nardi genus, vt Samphoriticum; ita a loco in quo prouenit,de- 
norn inatum. & in magnas fe spicas dijfundens,Scd fortajfe, quod hircum redoleat, 'hirculum id effc cenfct .AnguiParius, cu 
q^o Celticam Nardum adulterarifcribit Diofcorides . Sed non omnes herba, qua hircino funt odore, hirculi funi appellanda. 
qui fi quis plura de Saliunca videre cupit, nofiras legat cpiflolas Ioanni Cratonifmfiriptas. Meminit Celtica nardi Gale- 
nus lib.yiu.de fmp.mcd.fac.hu verbis. Jfardus Celtica ia ditiis nardis fimilis quadant entis in genere facultatis efi.Ccterum 
omnia imbecillior >pr#ter quam ad prouocandum yrina?n,fiquidem calidior illis ejl,fcd minus adflringit.Qufi pia?ua Crc 
Cls «atooi', Latinis item Tfardus Celticaifcu Jfardum Celticum appellat urf talis vero Nardo Celtico. 
1 C A P. V I I I. 
M Ontanum Nardum, quod ab aliquibu s thvlacitis.&niris appellatur, in Cilicia, & Syria nafeitur.- 
caule &foIijseryngio limilibus, minoribus, minime tamen fpinofis,a(perisq;. Radicibus binis 
^dtu^aut pluribus, nigns, odoratis, ceu haftula: regis , fedlonge gracilioribus , & longe minoribus. 
T Neque caulem, neque frudum, neque florem profert. Ad eadem, ad quae Celticum efficax. 
\T hdeturinhoc capite Diofcorides non parum afe ipfo diffentire , quod feripf erit primum montanam Nardum caule, 
V & folijs effc eryngio fimilibus ; mox prope capitis calcem eamferibat neque caulem, neque frutium. neque florem pro- 
jetre . Quapropter ex itiimant tum Bjiellius, tum etiam Marcellus id facile actidijfcfcriptorum incuria, qui vocum vitini- 
t e decepti yauKtf pro kkh'Jois , vclxiAvut fcripferunt . Verum cum hee ditiiones ramos, vel furculos defignent , qius 
Hommapotius arboribus conuenuint.quam herbis, fintq, idem rami in arboribus, quod caulcsin herbis ; idcirco non videtur 
lc ocus, vt illi fortajfe putant, a mendis vindicatus. C&tcrum non crediderim ego, Diofcoridcm , qui efi hac in facultate faci- 
princeps, & quem antiqua,& fecuta stas tantopere commendat, in tam paucis fui oblitum ; adeofy turpiter lapfum Hdffe. 
j 0 q Hl »imo nobis relinquitur fufyicio,qubd omnino in altera capitis parte vitium aliquod accefferit, non harum vocum vicini - 
Meflcd potius fcriptoriim dormitantium negligentia , ucluigilantium temeritate . Quo fatium cti, ut hatienus incertus 
u m ff ic rim,an hsc planta in Italia proucniat , ucl aliunde eo afferatur. Nardi mantans imaginem, quam hic excudi cu- 
zumm.mifit ad nic Clariff.Medicus , eir rei plantaris indagator maximus Vliffes .Aldrouandus Bononicnfis , qusetfi 
^ rm gM non habeat, cum tamen cstera correfpondeant , & in hoc capite plures habeantur mend.t, haudquaquam abdu- 
r qum credam montanam hanc efie TSfardum prsfertim cum radices perquam belli correfpondeant, tum facie, tum odoris 
grantia qus a exteris nardi generibus non dijfentit.Brafauolus Fcrraricnfis Jndicsnardi vice montana plurimum ad nos 
bfn™ C Cl j lc ^ a f cri ^f, eam j l proprii montanam exiflimat,cuuispaffmin officinis eflvfus. Sed quaratione dutius nouam 
Ue C E r °merit opinionem ,ipfe certi- nefeio -.Nardus enim montana radices habet afphodclo fimiles, non utique fpicatasfie- 
S mom° m0 ‘ U c l tlc l ma ^ mo ^ um ^fiua utimur cx India aduetia. Nifi fortafic Brafauolus noluerit Indicam nardum ideo 
0 periti >LV ' n a PP e .fl ' j n montibus oriatur, Ita quidem eius fententiam ueyam effe putarem , non tamen a rei herbaris 
citis ?:“ C ^ tarn m ‘ ' 1 ^ rdimontan ^ uir esfcripfit Galenus Ub.vm fimp.mcd.fit in quiens. Nardus Montana, que & thyla- 
Pyruis mncupatur,plurima in Cilicia nafeitur: fed prsditiis debilior cti . NdfJos Cretis, Nardus montana, fiuc 
ardum montanum Latinis,Nardo montano Italis nominatur. 
'montnv, n a J to ti‘ u J n fipP- clum deferiptiones Diofcoridi acceptas refert .legitur tJjM np<u, hoc efl,candidiores,quod Nardus 
i Zi 0nflet , AdmhHsaiphodelo nonfiVnm minoribus &gr ialionbutf^ etiam candidioribus, 
muria e.r ^ Ul . em l u imu landa cti ratio, quaprobatijfimi quique feriptores ucteres d mendis , qus eorum feripta temporum 
feipho ™“™/%P erit jfi. contraxermt i uindicari pojfint. In hoc capite Diofcoridcm deprauatum effe, ita ut etiam d 
quoque eius reiincert ‘‘''(T ^ ^ autem P arte uitium lateat , quod j; illud fit, dubis feruntur opiniones. Verum et fi nos 
n ius votis Grx s °h /7 mtea ^ cr ' l P^ mi ^ niin c tamen inclinat animus, vt in hoc loco mendum fitbeffeplludq; ex malo u- 
■me c u ortum effe arbitremur. Siquidem verbum ft‘en no profert, fed pro avu^efidefi cenfet, accipien- 
dum 
Leoniceni,Sr 
Ftichfij opi- 
nio. 
Nardi Cclti- 
,cx vires ex 
Gal._ 
Anguillarij 
opiuio repro 
bau. 
Oribafius no 
legit lineis 
dufta. 
Nardi mota- 
nx contidera 
tio. 
Nardi mont, 
uires ex Gal. 
Nomina, 
