In Lib. primum Diofcoridis . 
39 
io 
S era pio. quippe quicquid Diofiorides de rufio firiptum reliquit, is cubehis perperam reddidit. Cuius autem Hirpls fru Cu tebarum 
eas<i-* reS CVBEBAE f mt> quid affirmare poffim non babeo , cum ex oricntaliplaga nobisperegrinst afferantur . Etfi 
_ s tx cnrn °dorata$ effe baccas,recematm cobxrenteSjCorymborum hedera modo,quigufiuipr&ter odoris gratiam, acri 1 
iam & amaroris tantillum redinquunt. Quibus conflat, quod excalfacere valeant tertif ordinis initio, & ficcent in fine 
w-Kjtamobremlangiientcra ex pituita uentriculmn, uel etiam ex flatu roborant: pcSus d lentis craffisj, humoribus ex- 
rff^gant Lienem iuuant, flatus difcutimt, & frigidis vteriaffeUibus auxiliantur. Diu cum mafliche manfie, pituitam d ca- 
pie tiabunt,& cerebrum roborant . Quod ?ou Gratis omnibus , aliquibus etiam dypi* v dpi os dicitur : Latinis , Tbu , & 
jy uef ris TSfqrdus : trabibus, Fu:Italis , Valeriana : Germanis , BaldriamHispanis , bema benedifla : Gallis , Valeriane: 
Boemis I{ppytnijk. . 
Nomina. 
M«Aa'£aST|50V . 
MALABATHRVM 
C A P. XI. 
AlabathrumCarbitrantur aliqui effe Indici nardi folium, falli quadam odoris cognatione : per- oribafius no 
xVX multa enim nardum olent, quemadtnodiiVn phu, alarum, niris.Sccus autem res ie habet, naque legit incluf*, 
Malabathrum folium fui generis eft,q uod Indicae gignunt paludes , lentis paluftris modo innatans a- 
quisffinc radice.Id colledlum ftatim lino tranfuitur,& ficcatu reconditur.Tradunt liceatis £ftiuo fer 
to0rc aquis, humum aridis fruticibus uri:quod ubi non euenerit,ne amplius quidem renafci.JLaudd 
tur recens, ex candido nigricans, integrum,necfragile,odore caput feriens, quod diu in fua ui odoni 
permaneat, & nardum lap ore imitetur, nullo falis guftu.Infirmumuero,& minutim c6mfum,prefer- 
«o tim li cariofum virus oler.uitiolum cft.Ealdcm nardo lortitur uircsdcd efficacius omnia praeftat.Vri- 
nam uehementius ciet,ac ftdmacho magisprodeft Malabathri uis.Lippitudinibus,inflamarionibus- i - 
<I u e rntum,& in uino feruefaclum commode illinitur . Subditum lingua; , oris halitum, &fuauitatem 
commendat. Veftium quoque odorem interpofttum feruat,& ab erofione tuetur . 
N/f diabathrum, quodpleriquc folium Indicum vocant, qui hacatate uiderit , habeo neminem , Nafciturf ut Diofco- 
ridcsinquitfm fndia. palustribus tantum locis , aquis abfquc radice innatans, lenticula aquatica modo . Sed nec 
™de amplius ad nos aduehitur,qu6d fortajfe indigenarum culpa perierit in India , quemadmodum & balfamum in Syria. 1 u lv 
tenim^ Diofiorides refert , Malobathrum non renafci,nifi fucatis afliuo feruore aquis , humus aridis fruticibus peruratur. 
\pod cum iandiu forte non fit d. natur a fa£him,ucl potius fit ab indigenis omiffum ob eorum negligentiam, facili! poflea eue 
nire potuit,ut Malabathri genus omnino deperditum fit.Tlinius lib. k i i.cap.xXY i-duorum meminit generum, quorum al- 
terum arboris cuifdam Syriaca folium e fi e ait, his.uerbis. Dat & Malobathrum Syria, arborem folio comoluto, arido colo- 
re,exquo exprimitur oleum ad vnguenta. Fertilior efl eiufdem degyptus ; laudatius tamen India uenit. In paludibus 
\ fS&ftradunt lentis modo , oidoratius croco, nigri cans, fcab nmf, quoddam falis guflu.Minus probatur candidum. Celer - 
rimt fitum in uetuflate fentit. Sapor eius nardo fimilis effe debet fub lingua. Odor uero in uino fubferuefaSii antecedit alios. 
a enus Tlinius.Qui tamenpratcr Diofcoridis fcntcntiamprgflantius Malabatru duxit, quod falfum efl, no quod infulfkm. 
Vlt am & libris de comp.med. fecundum locos, tum. de fanitate tuenda.Dcinde, quod apud lureconfultos trium folioru fiat 
m enuo,lib.Dtgeflorum tngefimonono. Titulo quarto de publicanis, & veCtigalibus. Fgo uero longe aliter rem hanc fehabe- 
vc crediderim, quo ; quantum uiderim legcrimqjnon fcripferint, trabi aucrintq; Diofiorides, &Calenus nifi de vno tantum 
jo io, nempe e Malabathrino,ncc vllus inucniatur autor.qui de pluribus fertp ferit inter Gr.uos.ld quod affirmat unum ta- 
tum folium fafSi, apud antiquos.Necobflatquocl Galenus Malobathrini & foliati vnguenti meminerit in uno, & ecdemme 
icamaito,quemadmodmi Nardini, & fucati. Siquidem mihi quidem perpetuo perfuafi Malabatrinum apud Galenum no 
iffcrr e a foliato, quod Folium, V Malabatrum diuerfa fint medicamenta, fed quod diuerfa fuerit parandi eiufmodi iunguen 
orum ratw,alterum foliatum, alterum Malobathrinum it ocarit M.ntiquitcis,differantid tantum caufa. Quemadmodum ea- 
emde cana alterum Smpfichinum, alterum Amaracinum appellat Diofiorides , quem tamennil aliud fit Sttmpfuchttm 
quam. Amaracus. .At qinilhs nenia danda eH, quod primis in uiridarifs detenti, ad intima, Grfccreta Galeni loca no penetra- 
enennt.ldem quoque fentio dc fp:cato,V Nardino, apud Galenum,cum nihil d Spica differat Nardus. Nec aliter , meaqui- 
emfententia, resfe habere poteH.N anque fi Malobathrum, & Folium, Spica,& Nardus diuerfa e (fent planta,, haud dubiis 
t ,e l Uia Galenus ambarum meminifiet in libris dc fmp.med.facultatibus.ld quod etia nonprtetcrmifijfct Diofiorides. Qttan 
uravero a htr cconfultorum autoritatem attinet, negauerim ego nunquam trium foliorum ibi fieri mentione,nempe Ma- 
a atnni Barbarici. FentaFf>heri. .Atqui non tamen affirmauerim titulo illi Dige (lorum effe crededum, quod pluribus ibi 
fum ' 2! mC1 p /V '^ im ltcLl bi legitur )Thuriana,^4roma Indicum, .A IchslufiaySargogalld.Omerabicum, Carpo- 
Pra , Hn! ^f r f l ^/ n f lcim) F°lhi m pe n tafibcrum de quo nullus antiquoru meminit, & alia non nulla,qu& ibidc- 
5o 
Caro-r e & !int ‘ ir \^,& debebant, Cancamum,Tbymiama^Ammoniaam,M-pallocbum , S areo colla. Cummi .Arabiam^ 
ne/fTZTl E -)f m . um> ^ enum Indicum, affirmant quidem nihil folidi,ueriq ; de folio Tentafpbero ibi haberi: quin etia. 
e q f°L,. L C , ' V amo >do quibus nihil apud Tbeopbashsm , Diofcoride, Galenum, Tliniumpoficritatis memori a traditu. 
7nonion> Un, }e U ° S >AC t>U rc P crm F°h a apud lureconfultos, & coce damus hxc omnia olim comportafle ad nosmerd 
<t inter fc dAT P^^bunt ne ob id,qui tria faciut foliorum genera, tria illa apud lureconfultos genere , aut ffecie 
° rum iatituJ nC 1 gentium, fid cognomine tantum dicant oportet ,d regionibus in quibus prouenit folium, aut d folio- 
a » habarlmrn^r^} lave ''y“f cotn P‘ttatt>. Quemadmodum enim cognomine tantum d locis , impofito differunt gjia Indicit 
'Anummm IndlCH .Arabico ,<& Syriaco, Iris Illyrica a Macedonica, & Mfiicana, Indica Nardus a Syriaca , 
Arabicum ab Indior V * Crocur 'i Coryceu a Lycio & Cyrenaico, Styrax Cabahtes aTiffidica,& Cilica .Thus 
medicamenta ii, >na,luhe a Cretica, Lacca Carnb.uhs a Smnatnnx . Manna Orientalis a Calabrina,& alia plura 
medicamenta abalv, .. 7 -“ca, Lacca Cambaitis a Simatnna . Manna uriencausa(.atatmna,<cr auapsuru 
differre.Cum enim f!ribM$T ^ib'' * HC tpnendwn C F Folium Babaricum , a Malabathrino Indico, cognomine tantum 
lcl - Aethiopia, fub quaBarl 
Malobathrum quoque nafiatm 
n on Teiitasph erurnixo^A ^- u ^ ritnaris infulis, quarum oras,& littora legebat. Sed iam adpcntaffbarume cofero^quod fphaerum le- 
x . gi aebere cenfeo, fed potius Hadroffhxrum, aut Mefoffhxrum , mt microifh^rim.SiquideTlinius de geudu inffi 
& . “ A J J l , abo llb - wgefimoquinto fno Geographia ea omnirue in aromatum & plantarum genere oriri in Non Pcnta- 
aria Malobathrum n ^Barbariam Gcogr aphi ponunt, qim in India Muflraliproueniut,nihilfant uetat,qmn inBar 
Pmi t reperi(re in avlurnl*! n “[ c f lt ( ir * Ftprsfirtim cum fcnbat .Arrianus antiquijfimus autor fe magnam Malabathri co 
'Arabia 
b ■ 
H :idiofphl’- 
ri,aut Mef»' 
C 4 
Nardi 
