In Lib. primum Diolcoridis . ■ 49 • 
^cns. Optimus eft recens, albus.abundc plenus, denftis, aridus, a teredinibus non erofus, fine gra- 
in | ^ u calidus ac mordens. Vis ei excalfa<ftoria:urinamciet:menfcspeIlit: vitijs,quae vuluam 
1 . “abent, tam itnpofitu, quam fotu, & fuftitu auxiliatur: Contra uiperarum morfus fextantem bi- 
reprodcft: item aduerfus pcdtoris dolores, conuulla, inflationesque exuino Scabiinthio: uencrem 
xnuilfo ftimulat : latas ventris tineas ex aqua pellit : horroribus ex oleo ante febrium accefllones , & 
equorum refolutionibus oblinitur : uitia cutis in facie, cum aqua , vel meile illlitus , emendat. Ad- 
Q tUr * n antidota, & malagmata. Sunt qui, admiftishelenij Comageni praeduris radicibus , adulterent, 
xnod depreheniu facile eft : liquidem neque guftu feruet helenium, neque validum odorem vibrat, 
vt caput tentarepoffit. 
*o ^'OHus , quo uf&fitnt officin&per longas AW.es , in amarum, & dulcem diuidi folet : tamctfi tum Diofcorides , tum con1 ^ 
V-j etiam "Plinius nec dulcis , nec amari meminerint ,fed nigri dumtaxat ,& albi. Galenus quidem feribit leuiculam Co - ano ‘ 
J 0 meffc amaritudinem: fed qui inter Gracos fcripferit Coftum inueniri dulcem , hadienus compertum non habeo ; quanuis 
Mauritani , & eos fecuti,dnlcis,& amari quandoque mentionem fecerint . Qui in myropolijs pajfim habetur, adulterinus 
. 1 u ippe nec ulla odoris fuauitate commendatur rnecguflu adeo acri deprehenditur, ut admotus exulceret , yt Galenus in- 
qmtf proinde medicamentis, qua Coftum excipiunt , non erit, meo iudficio, imponendus , cumpratcrea nos plane lateat, 
c Jf lUs nam planta fit radix. Porrb non defiunt hodie impofiores , qui ex Gargano .Apulia monte quotannis ad nos conuebunt pf eudocodi 
fleudocofli cuiufdam radices, ornari fiaporis, qua faci e quadantenus Jfhodiam radicem reprafientant. Eas autem pro legitimo a Cofto di- 
C0 Jlo uendunt noftratibuspharmacopwis, ijs prafiertim,qui in rei herbaria cognitionem negligentius incumbunt. Plantam nos feri mea. 
habere , atque etiam depingi cur animus, yt ex eius imagine, quam hic damus, difeant imperiti cuius planta fint radices illa 
2 o qua pro legitimo cofio circumferuntur, videtur tamenTfeudocofli planta quandam pra fie ferre maieflatem , & ideo non Pfeudocoftu 
Agaris indicanda. Folijs efipaflinacha domefiicamaioribus , den fi oribus, cri fis,& ajberionbus, humi accubantibus, caule 
rotu ndo facniculaceo,geniculatoque bicubitali. E' geniculis ramuli oriuntur in vniuerfo caule, in quorum fummitatibus,nm- U u ibus. 
elix (pectantur melino colore , nudo femine, fubrotundoq/ie . l{adice nititur uegeta , crajfo cortice, carnofoq veflita colore 
unereo Splendente . Praferunt hanc Herbari], qui eam ex ^Apulia ad nos comportant, ad omnes capitis, neruorumj, affe - 
c us frigidos, quinetiam ad pe floris vitia, ad ventriculi cruciatus. Et vifcerum omnium obflrudtioncs ,& ad renum ve fica, 
& uteri morbos . ldeoq, diutino capitis dolore affodiis , vertifmofis , comitialibus stupidis, veternofis, conuulfis , refolutis, 
nflbrnaticis, anhelatoribus, tuffientibus, Ictericis, hydropicis, plurimum conferre P feudocosli radicem affirmant , quin etiam 
fatus expellere, vermes necare, vrinas, & calculos eijcere, menfes , fecundas , etspartm ducere, fiue bibatur ipfa radix, fi- 
Ue dccofium eius , aut fi in fomentis, balneis, & defeffionibus addatur . Praferunt eandem ad coli cruciatus , ubi dccodlum 
30 dyslere in ''undatur , aduerfus articulorum morbos , & coxendicum dolores, Tflani cum amara fit , non nihil odorata , 
& nonnulla fit acredine prodita , hac omniaTfcudo cofhm praflare poffe , facile concedam . Sunt infuper, qui Cofh loco 
* Angelicam rcccntioribusuocatamfkpponcndam exifliment. quorum fententiam magis probandam cenferem , quam eorum, 
qptpfeudocoflis utuntur. Cofhm enim bperadix non obfcure refert: quandoquidem eximia illa odoris fuauitate tam iucun- 
‘ e fyintf , ut angelice nomen fibi merito vendicaffe videatur. ^ ierispraterea cfl , nec amaroris omnino expers. Quapropter 
cr)s haudquaquam damnandos putauerim, qui Angelicam Cofti genus effe crediderint . Contrdvero eorum opinionem haud 
unqudm probarim, qui Zedoariam legitimum effe cofhm contendunt. Siquidem his nec Diofcorides aflipulatur, nec etiam 
Galenus, ille quidem , quod Heleni j radicibus: qux veget et magmejne fiunt , coftum adulterari feribit. Hic vero quod pltt- 
, Us m locis afferat Coftum ex difcufforia,& adfiringente conflare facultate : adeoq, eximi] ffagr antisque effe odoris, vtnon 
minus ad unguenta odorata paranda eius apud antiquos inualucritvfus , quam malabathri, .Amomi, Caffu atque Myrrha. 
Quibus tamen tumnotis , tum facultatibus prorfus ZeodariadcfUtmtur , quum potitis grauiter , quam fuauiter oleat . ,Ad~ 
c f quod Copto Galenus leuiculam plani amaritudinem , & validam tribuit acredinem ,fed hac in Zedoaria contrario modo 
fi habent , cum in ea validior amaritudo , & acredo remiffior deprehendatur . Nec pr ater ea defiunt calumniatores , qui 
icunt , vt nobis infidientur , zedoariam non Indicum effe coftum ,fed Syriacum . fed quis hos non ridebit , quum nufquam 
ouditunifitin Syria nafei geodariam i Indica enim radix zedoaria cfl , qua per mare rubrum affertur .Alexandriam .Aegy- 
P l h verum non objd ncgaucrim pro Coflo fubflituipoffc zedoariam , vt alias diximus in gpiflolis. Cofli uires feribit Gal.lib. g“‘^ ires cx 
Jyi.de fim.med. facultatibus , fic inquietis. Coflus leuiculam pland amaram, plurimam autem acrem, & calidam in fe qua- 
htatemfimul & facultatem continet, adeo ut etiam exulceret . Unde ipfo am oleo perfricant corpus ante accefjionem in ri - 
goribusper circuitus redeuntibus. Sic ver 6 etiam in refolutis , & ifibiadicis, atque in fumma in quibus excalfacere partem 
j Ua t mis ’ aut cx a fi° m fuper fidem extrahere aliquem humorem cfl opus, ad cofhm confugitur. Eadem de caufa urinas, men- 
fi flue prouocat: & ad rupta, conuulfa , ac laterum dolores conuenit. Torro ob amaritatem , qn<n illi inefl , lumbricos latos 
enecat. Ob eandem & contradi as vclut cx fole maculat Grxci uocant , cum aqua , aut meile ufurpant. Inefl item N on ri na . 
P-atuofaqiudam illi temperieihumiditas.per qitam& venerem excitat cum uino mulfo. K ita Gr ace nominatur, quem- 
admodum Latini Coflus, Mrabicd Kojlosffiuc Chafl,& Italice Coflo. 
2 *•*”»« dfonamtf. IYNCVS ODORATVS. CAP. X VI. 
Doratusluncus in a Africa, & Arabia nafeitur. Laudatiffimus ex Nabathaea : proximus Arabi- aMeuxj&x«'. 
cus, quem aliqui Babylonium cognominant, ali) tcuchitin: pellimus ex Africa. Eligendus eft ru- 
60 US5recens >fl 0 nb u s r efertus,tenuis, 'rubentibus fragmentis , qui manibus confricando rofe odorem 
cnaittit, igneae mordacitatis ad linguam.Floris culmo rum, radicifque eft vius . Vim vrinae ciundte ha- 
ebmenles pellit, dUcutit inflationes, caput aggrauar, modice adftringit,comminuit,excoquit,ac vena- c0 . 
«m (piracula laxat . Flos eius in potu utilis tanguinem rcij cientibus): doloribus flomachi , pulmonis. ^ xol( . i. gra - 
cmoris,6d renum. mifcetur antidotis . Radix D adftringentior eft: ideo [ faftidijs ftomachi,] hydropi- ueoieuub.fto 
> s >conuulfis, drachma vna cum pari pondere DiDeris,per dies aliquot datur . Deco&um vuluae inflanv maclus 
latronibus, ad defidentium fotus, vtile eft. P quus c x ‘ 
Igneus odoratus officinis Squinanthumuocatur. Qua uox, quanuis deprauatd , explanta, & floris nomine componi- Iunciodora _ 
^r,m unani utrifque iundtis dicionibus . Hanque fquinanthumfi ad rettam etymologiam referatur, non aliud inferet: ti confidera- 
1 atn hafce Gracas dittiones syitm & rfios > qua latinb florem iunci fignificant: ?x°i v,s enmimmm,M 8 °sve- tio. 
D ro flo- 
