C^rpoballa- 
tnuin nonle 
gitimum. 
Balfami vi- 
res ex Gale- 
no. 
Puchfij opi- 
nio improba 
t a>J 
Balfami fa- 
ftitij confi- 
ciendi latio . 
/4 
Andr. Matthioli Comm. 
2 0 
gera, nomine Hierico dicitur. In ea valle fylrn efi & vbertatc,& ammitate arborum infigitis : fimidem palmeto opo : 
balfamo difiinguitur. quanquam Jpccies huius infigms, ac pretio fie arboris plurimum adaufia fit Mc Iuflinus Scripfit 4al- 
famihifiomm etiam Strabo lib.xvi.fu.tgeographti , ubific habet . incncus efi campus d montana quadam circundaW , 
qua m theatri fpcciem ad ipfum decimat . Hoc in loco efi palmetum palmis abundans fiam {ludiorum centum & totum 
irriguum., & habitationibus plemm,vbi & regia efi,& Balfami viridarium. Qua arbor odorata efi, & fiuticVa & cy - 
tifo , & terebintho perfundis . £ im corticem vulnerantes, fuccum in vafis fufcipiunt tenaci la&i perfimilem Sed alibi 
etiam , quam m ludaa nafei Balfamum eodem libro idem tcflatur,pmcr Tlimi, & Solini fententmm,a'm inquit V apud 
Sab&os thus, <jr myrrha , & cinnamomum nafcitur: in ora etiam Balfamum, & quadam alia planta ualde odorata ‘hac 
tUe . Oriri etiam Balfamum m vL rabia tefiis efi Taufanias in Beoticis magnitudine fiuticis myrti, foliis amaraci fub cu- 
ius vmbra innumera apricantur uipera , &fuaui(Jimo eius liquore aluntur. Sed quonam modo fitfa&unVvt in Syrti pe - 1 0 
vegnnantes vno ore fatentur )quod hoc tempore omnibus fane Balfami p lantis ludaa fit penitus deHituta, cum olim fila Bal 
fami ferax a compluribus crederetur , quid certi dicam , & quibus au&oritatibus id comprobem , (and non habeo Ve- 
rum eum certo f ciam probatiffirnonm uirorum tefimonio, qui ex Italia foluentes pluries in .Aeeypturn nauigarmUMem- 
phi Balfami umdarmm extare, lUud fortajfe cueniffe putandum efi , quod e ludaa ab .Aegypti retibus , quibus vniuerfa 
fubu ciebatur Syria , omne m vmuerfum (Balfamum eo fuerit tranflatum, quo decoris inde plurinfii renat accederet Omn- 
quam Balfamumin Aegypto quoque prouemr e antiquorum monumentis mandatum efi, ut exipfo (Diofcoride conflat^tque 
etiam ex Cjaleno libro pnmo de antidotis,cap. 1 1 u.vbi de meile agit tomponendis antidotis idoneo . Veruntamen diu k, 
quod m Italiam, nem totam dicam Europam, neque lacerna , neque femen , neque lignum , neque cortex importantur, 
wfiadultenjs, & impoflms vitiata . Uterum non modo fuit id statis noHrx adulterium ,fcd & antiquorum ,ut auBor 
efiTheopbraJhs , qui hac de Balfamo lib.ix.cap. vi.de bifloria plantarum poficritatis memoria mandauit. Balfamumin 
ualle Syria prouemt. Eius hortos duos tantum affirmant , alterum uiginti iugerum , alterum multo minorem ' Arboris 
magnitudo, qua malo pumex magna: rami multi: folium rutafimil e, candidum tamen, perpetud virens ■ (rufius fimi- 
hs terebintho tam magnitudine ,& figura, quam color e. Is quoque admodum odoratus efi, & magis quam lacryma Colli- 
gi lacrymam m caudice ,& parte fuperna tradunt, fafiaincifur a unguibus ferreis fub fy der e , cum afiusmaximd angit. 
Cohefium vero aflate fieri tota.Sed quod manat, multum non e/fe, vix enim toto die concham poffc impleri • odorem ta - 
men m ferri eximium, <& copiofim, adeo vt ex pamo fyatium per longum odor valeat permeare. Verum fyncerum ad nos 
nullum aduehi fed quod nufluni colligitur, plurimis enim mifiionibus vkiari, quotif Gratia venditur Ideol Galenus 
hb primo de antidotis narrabat, cum non ignoraret, opobalfamum dmerfis modis adulterari poffc , ita vt diffluitor emen- 
ti difccrm queat , fi proprio oculorum intuitu cernere voluiffe ,& quomodo cnfccret Balfamum , 6' quomodo lacrymam „ 
mitteret: v oluit q, fyncera eius lacryma partem habere , veluti regulam ad dignofiendum alios Balfami liquor es, q uiper 3 
orbem ab mpofloribus uitiati anunferebantur . Modus autem incidendi corticis, vt inde liquor efHuat apud altiles 
fane vanus efi . quandoquidem T keopbraftus , & diofcorides arborem dixerunt vnguibus, }erreii fcalpi,! inde vulne- 
rato cortice fluat lacryma . T limus ucro contra , fi feno incidatur ,ftatim ficcati , atque emori feribit: ob idl qui opobal - 
farnum colligunt , tnqmtuitro , lapide , offeisqu e cultellis ad corticem vulnerandum utuntur, deinde fuccum lalexti- 
nonlofti nZ m i Ul5 C °f lg T •' CM TT t um . mecum f*f M l C0 Waucrim d tot impofluris, qm, indies fiunt, nos cauere 
duximus illud m hominum mcnioria reuocare, quod fi vnquam opobalfamum venale inuenict- 
turftametjnn Italia per longas States non amplius ipfum uenturum putem)non ematur, riifi prius de eo omne fiat Pcricu - 
^ ^f^ctum notis, tum facultatibus, qwW ab LLribus tribuuntur .lidhtc 
Balfami f rufius ,fiue femen, quod Carpobalfammn vocant, ab eo quidem longi differt, quod his temporibus er^ilexan- AO 
dna comportatur. Siquidem optimum legitimumque fiauumfit oportet, farfium,ponderofum:guflu mordens, & feruens 4 
m ore. non autem nigrum , leue , inane , non acre, & nudum ff irans odorem, quale, quod circunfertur , deprehenditur. 
Qpiofit, ut nondtudfiifpicandumfit 5 quam quod, hoc idem fit femen hypericofimile, quod etiam Diofcoridl^uo dTetra 
' H ° C ldC ™ h Z no lr euemt ’ ^ Xilobalfamum vocant officina Gr&cos fecutA . quippe quod 
paffmin i]s habetui , potius myrtum, quam Balfamum refert . Corticis non meminit Diofcorides , quantas dixerit Vlinius 
libro &cap.Juperius citatis, ipfum quoque invfumedentiumeffe. Balfamum memoria prodidit Galenuslib.vi defim- 
plicium medicamentorum facultatib. fic mquicns. Balfamum dcficcat , & excalfacit fecundo cxceffu . Efi autem 'tenuium 
partium , adeo v t odoratum fit . Sedhquoreiusfubtiliorum etiam partum efi,qudmipf a planta, non tamen adeo calidus, 
vt quidam exifiimant tenuitate partium falfi . Torro fiufius eius pcrfimilis genere facultatis efi, catcrum longein fub- 
tii ate partium m, enor . Tlacct eidem Galenofut in libello de fuppofititip medicamentis illis adferipto legitur) vt r Balfa- <o 
""Xt myrrha aut oleum imum, in compofitis medicamentis commodi inferi poffit ; xylobalfami vero localem 
ZilbvfnZZ^r4 arp0 f ^^ ticcrti aufio- 
mncu P a, y ro opobalfamo oleum terelmthiaum,yellaurinHm S uelgummih^ 
Wi^itaufioZtZ^ZZ^Z^^ ht Z co '0’ m bus;&pro xylobalfamo hedera ipfius lignum : tantam illa hedera 
tribuit aufiontatem . Sed aha efi opimo noflra : nam ipfe libentius pro opobalfamo oleum myriflica nucis , vel fiyracimm 
fuppofuerm , quam terebinthinum , vel laurinum ; pro xylobalfamo agallocbtm; &pro carpobalfamo vulgare s cubebas. 
Quodautem Carpobalfami locum cubeba refii fupplercpoffint,pleriquercimedica fludiofi id mccum fentmnt. Sedad - 
dampraterea, quod fi ea mandantur, dentibusve conficiantur, mordent guflum,ferucntes in ore percipiuntur, & aroma - 
tisnonmodicum refipmnt .quas nmwum qualitates Balfami frufim mefie Diofcorides tefiatur . Hinc igitur fit , ut in hoc 
a Euchfio ,mro alioqut dofiijfmo , plane diffentiamus .nanquein libro , quem de compofitione medicamentorum nuper 6o 
cmfium edidit, Carpobalfami loco leucoii radicem fupponfdam cenfec.eo quidem argumentofvt inquit Jquodita fcriptim 
reperent ineo Galeni libro, cui titulus efi de fubfhtutis medicamentis . Verum cum ipfe nufmamfLod equidem legerim) 
m legitimis Galeni hbnsmuenerm,hunc aufiorem , fi defit Carpobalafmum , fubfiiLrc, vel viribus proximari facere 
iZTl r f lC t m J Cm T lU P ror f H l ine ftf iahm > neque facultas , qua Carpobalfamo reffondeat/non efi, cur m hoc Fuchsij 
probem fententiam .Catenrn affertur iam (utaudio) ex nrtidcntalihns tn, E, r i-.u. n. , 
1 7 1 W no«» nunaauas uaqamiprxje ferat. Veruntamen cum tcfle Stn 
bone Balfami lacryma lafieo colore fit,credidermpotiusnomm liquorem hunc,- verum effcftafim , vel fiyracis liquorem, 
quam Balfamiwbidquc non effc penitus ab re ,fi quiffnm eo Balfami loco uteretur . Quidam recmmefcUmfeOpobalfir 
TZfZZsj° n ^r ent 5 l 4 udar f4 iw quodam non fani damnando componunt. Faciendi modum fic habeto: ego enim 
mc tx Z£di r tZ- Pfi T, mh J abkgn * ■ C T* Ue ^ am '.thuris albi, ladani, cuiusque 
mc.fex.nardi Indiudrac. duas : radicum phu,mdis , acori , afan , cyperi ,fingul.dracbmam: mafikhes ,galang*,cev 
ryophyllortm, 
I 
