66 
Andr. Matthioli Comm. 
Fabuloftun 
nulla coxarum paffiones , ifchiadas vocant , & exigim affiduaque articulorum quorundampra bumiditate procidenti# 
ac luxationes . bac ille . Catcrum funt,qui dicuntfyt etiam tejtatur liber de tberiaca ad Tifoncm , Caleno afcriptus )quod 
fi Helenufucco tela venatoria inficiantur, venenata efficiuntur, idque in ‘Dalmatia fieri narrant , ut feras omnino perdant . 
Quod tamen potius fabulofum, quam hiftoricum crediderim . JGqm cum plura fint in eo libro, qua fabulo fa habentur, vt 
latiusi — D ' " M n • ’ * • 
Nomina . 
aMeum apii 
vfiBtt .i. cru- 
dum. b Meu 
hic addic. pii' 
aov Bep/xou 
4 -vypou.i . in 
caliditatc Sc 
frigiditate te 
peratum . 
c Meum cu 
Ruellio icfpa- 
7W e’pex,7m- 
ito v. i.fudores 
iiftit.Sed Cat. 
Contrario 
itpihTtr.ov .i. 
elicit ledma 
le. 
d Ita Cat.fcd 
Meu &Drag. 
f /.atoHTiniv 
rriif ir&pKof, 
idcj; rectius . 
e Meu CStCat. 
fJLtXnop Tit- 
yos Y&t ypa 
rdut -fjj ccJ- 
7 lld 'OfCHp»- 
Ij.iva eu pe'pe 
rreu ^uvaptiv. 
i. ad mellis 
craffitudinc , 
& utitur, ean- 
dem. n.cum 
prfdidto uim 
habet. 
1 0 
tms 
magis adducor • 
fum,quod vbi fanguimfe commifcuerit,ante horam animal interficit; nec alio medicamento fanari poffe vulneratos, quam 
deuoratis cydonifs malis, vel fucco eorum ebibito . Hoc enim antidoto ijs mirifice fuccurritur . "Planta, qua Cjraco nomi - 
nefuutw, Latino Helenium & inula dicitur :^rabico,lafim, fiue Bafen: Italico, Lella,Enoa, aut Snola: Germanico, filant; 
Hifanico, fiaic^de alia: Gallico , jiulnee : Boernico Vitoman . 
Q' lJ.Qa,mov,YjjI 7ra.it txeuov. OMPHACINVM, ET OMNE OLE V M. CAP. XXVIII* 
O Leum.quod exa immaturis oliuis exprimitur, ad multos vfus redte valentibus accomodatiflL 
mum cft.omphacinum id appellatur . Pradlatrecens , odorarum, quod non mordeat : Tale 
vnguentorum compoiitionibus idoneumintelligitur.& Stomacho vtilecit.quod aftringat:gingiuas 
contrahit, dentes firmat, Ii contineatur in ore: cfudores cohibet, quoautem uerultius,ac pinguius» 
eo ad medicamenta aptius eft.Et (ut reliqua<n commune dicantur)omne oleum calfacit, d emollit 
ventrem, a perfridhonibus corpus tuetur , ipfumque promptius ad obeunda munera reddit . aluu e- „ 0 
molhr, vl cerantium medicamentorum vires permiftum hebetat: contra venena datur,aflidue potu, ' 
redaitumque vomitionibus:lbluit «iluurn heminas mcnfuracum pari ptiianas iucco , aut aqua po - 
tum: ad tormina calidum fimul dccodta ruta tribus fextarijsin potu datur : ventris animalia pellit* 
idem maxime ilei inteftini morbo laborantibus infunditur . V etus magis calfacit, & uehementius di* 
cudfcoculorum claritati fublitum confert. Si vetuftlnon fit occafio,in vafe decoquitur e ad mellis 
crailitudineni,vt uetuftatem rcpnrfemet . 
Ithcuov 7»{dyptp,^cua.( OLEVM SYLVESTRIS OLIVAE. CAP. XXIX. 
O Leum.quod fylueftrcs oliu* fundunt,uchcmcnter aftringit, & ad fanorum vfus fecundum fibi 2 o 
locuni ucndicat.In doloribus capitis utiliter pro rofaceofubflituitur.-fudores arcet, defluentes j 
capillos inhibet, mrf ures, vlceja capitis manantia, fcabiem, leprasque abflergit:tardius canitiem (en- 
tiunt,qtu eo quotidie perungumur.Candidnm oleum fit hoc modo. Album colore, nec anniculo ver 
tuitius,in nouum fidhle ons patuli funditur, centum heminarum menfura , & flibfolem media qua* 
que i e con dia i efunditu r, eif al toqucdcmittjt ur , utaflidua deuolutione, idttique agitatum refpU' 
met; ottaua dic fqinni gnveum mundum quinquaginta denariorum pondere, calida aqua madefa- 
ctum, donec cm olle fragii} fupradidtum oleum deficitur, ita ne extillet aqua:poftca tedie prapinguis 
piceae , afulatim c£eiaea:qualcpondusadficitur,&traniadtis odio diebus, oleum concha mouetur. 
v bi candorem contraxerit, in vas nouum vetercainoaffufum recondi debet, lubftratisfertule Ca- 
!2™ r ° r rachmaS vndccim pendentibus, cum pariindis pondere.fin minus , rurfusfoli man- 4 o 
dandum , & idem munus obeundum , vfque dum inalbefcat. 
Zj xudtioy tUaiop/. 
SICYONI VM OLEVM. 
CAP. XXX. 
S icyoni) componendi ratio harceft. In lebetem oris lati, ftanno inductum, funditur noui olei albi, 
quod crudas olma; reddiderut, congius vnus:aquaEfemicogius.Leuiid igne coquit, leniter nio 
ucndo:at ubi biseffcrbuit,&fubtracioignc refrixit, innatans oleum concha decapulatur, &adiedta 
noua aqua conferudcir,& rcliquis,vt diximus, peradtis reponitur . In Sicyonia maxime fieri confue 
uigMcvoni) inde accepto cognomine . Cal facio riam adquendam vfque modum uim habet. Febri, 
■ Vitfis prodeft.foeminae ad commendandum faciei nitorem eo vtuntur . 5 0 
STRIGMENTVM. 
Meu Sc Drag. 
coniungunt 
hoc caput cu 
fupei iori . 
CAP. XXXI. 
S I m n t rl n ^ctunt,moIlmnt,difcutiBnt:ad fedis rimas, & condylomata illinnntur.il- 
imnoSiman p . uI “ eretn flbl ad ciuerunt, in fordis fpeciem redacta, articuloru nodos 
1 *■ f< [adl f ls fi 1 f°ttts , aut malagmatis locum,calida commode fu fficiLintur.Dcrafe 
gymnafioi u m parietib us,fim ulacnsq; fordes , calfaciunt:tubercula,quaeaegr^ ad cottioncm produ 
cuntur, diflipan t: defqu am a ti s, & vlceribus antiquis prolunt. 1 
Olei confide 
lacio , 
mmc ext 
Olei vfus 
apud ueteres. 
laricum in communi omnium ufuapucl nos habetur, quod £ maturis oliuis exprimitur : tamctfi 
quidam, quod &guflatu mcundius,& famtati conducibilius fibi oleum comparare velint, id ab immaturi oliuis exprimant, 
iZZTZIZ’ a f *?. dpcnm . cAcritm non 
dZu^ & r mdm P araremodls . airahant: fif^'1 non modo in ciborum condimentis oleo frequentet 
Mebmtur, fed etiam ut agiliores, promptiores, ac expeditiores cuaderent ad obeunda corporis munera frequentius fibi 
ZZalT ^^mgebant.QuadecaufaGf balneas frequentabant , & thermas , / JZrJaPes. 
corpora fepius perluerentur , maxime expetebat . Obibant autem id muneris [erui in balneis ani non modo coT' 
r exZTnomdli b Tx “anenT ’’ ‘dt. ^igdibus abradebant ad hoc opus Iptiffimis , quas.alf 
> onnulh ex argento : quidam ex ferro , aliqui ex ebeno , ac etiam ex protelans- lapidibus, fibi comparabant i 
denique 
