In Lib. primum Diofcoridis . 
i v ■ A 
% 1 J ‘l wa ® noftra tante e cdcer.llapfam fuper arborum frondes colligimus, quamque tattquam omni ex farte h 
iianicntian, vtcrogerertubuxmiliefibus,&ptteris,& delicatis deij cienda alui gratia propinamus. Veru 
8 ; 
innocuum me - 
. _ „ t w 4 t Verum res quidem 
a . ai er f c habet : tianque PhniHX,& alij comfluresf rodunt. Mannam thuris ejfe micas eius concuffu clifas,quod dum eonuc - 
} ‘ tu ‘^evenit. Quod etiam tefiatm cfi Galentis lib. un . de compoftione medicamentorum fecundum locos. Sed quoniam thu- 
m j l an ua mihi redegit in mentem Mannam hanc purgatoriam aditus demiflam, vt plenius legentibus faris fiat , cum huius 
^fifUOti-ntcmiaerit Dicfccrid.es, de ea tradam, qua exMrabum monumentis depremp fi, quaque ipfe etiam tn Calabria 
y “ li s^bilaudatiffima colligitur . V si igitur Manna quidam ros , fiue liquor fuauis , qui ex aere vemens fublttcams Mannae (X . 
te ! K i iribus , arborum ramis, & frondibus, herbis, lapidibus , folo interdum inuenitur h arere : qui bretti temporis cur- kftis & luito 
ricu ‘ 0 c °alefens, grumojus ingummimorem efficitur . Huius duo tantum gcneraipfe in Italia vidi , quorum alterum ab ria,& genera. 
l0 lentali plaga, alterum vero a Calabris defertur . Eius quod ex oriente petitur duplex habetur sfcacs ; prxfldntifjl- 
m fi a kcea, quam CMaslichincmi appellant , nomine d granorum maftiches fimilitudine furapto : infirma vero , & 
alter* — r _ • . . £r • •/ -IT '» n !-/- r^.i 1 l:-- /•-- 
vilis 
'f, quA Bombycina nuncupatur, quippe qua nil aliud cfi, quam aut cuanida, & fenio exhausta Maftichina,aut faccaro. 
Jo 
Fuchfij 
nio . 
opi- 
Mannse Au- 
a qsj i mpofhtfis adulter at . Calabrienfis plurimi penditur , qux (Ulpium frondibus infdcns colligitur , proinde folio- 
riin Manna cognominata minutis granulis conflans , travfludda, gratus , mafliches granulis fimilis, candida,guftu dulcis ac- 
q u e fumis , Secundas partes fibi adjeifat, qux ramis mfidet: tertias vere, qua lapidibus, & folo inharct-.nirairum hxegra- 
nulhisanjlat craffjoribus , & colore longe minus fynccro . Ex ea, qux noBe fieratta d celo cecidesat , Coffcntix , qux cfi Ca- 
duitas , mihi faBa fuit copia fuper fraxineis frondibus, qux iulaptj perfeBe coBi guttas prorfus referebat. , Accepi 
iaibiub m colis, quod hac mane legitur , priufquam fol exortus admodum excalfaciat: namque poslea folc hquefaBa , ab- 
Jortafi facile euanefdt . Quapropter plerique\, vbi in magna deciderit copia , fummo mane arborum ramos prxfandunt , 
k- in opacis collocant , vbi epneretam maiori commodo legunt . Hinc vero fit ,vt nefciuerm ego , qua ratione duSius Fu- 
c frfius vir cruditiffinuis ferip ferit libro de componendis medicamentis, quem nuper auBum edidit. Mannam (vt frus ver- 
ls yta >‘ ) Calabrinarn grano conflare grandiori, floccorum lanx & bombycis referente effigiem , candidiori, & obid alio 
domine Bombycinam vocaruquin & banc viliori pretio vendi . .Atqui cum is d nobis plane difientiat in Mannx , que ex 
Calabria aduehitur, biforia, ratus gnarus fi hanc, quam paulo anti reddidi , veram eJfc,non plura adijeiam : fcd relinquam 
ln hoc lore indicium eorum (fiat vel medici , vclpbxrmacopai , uel mercatores ) qui Mannx illius naturam reBius norunt , 
a g que eam fiatis exploratam habent . Duo Mannx genera etiamnum d Mmriianis diuerfis capitibus prodita reperto :quo- 
ym alterum Manum, alterum uerb Tercniabin appellant . Tamen non diam inter ea speci erum differentiam efie con- 
Jtet, quam quod ali.s liquefient, melli fim ilis , alia in grumos concreta videatur:quxprofe£lb illa eB,qux ad nos aduehitur . 
Quam vero tj T creniabinuocant, Serapio nis teflhnomo &ipfam ejfe Mannam nianifefld oflenditiir . Kamqu.c Mbicisau- 
30 foritate, T ereniabin , inquit , febrium ardentium inflammationes mulcet ,fitim extinguit, alutm mediocriter cmc-llit, pe- Brafauoli la- 
c hri, Gr tujji opem prxflat, nec aliud efl , quam (JWanncu . Tcflatur Erafauolus Fcrraricnfis , Tfjcolaum qtwndam Fer- pf us . 
r ari£ (yt arbitror ) pharmacopolam cmijfe d quodam Maurhano vas plenum cmufdam Mannx melli fimilis , qux in medi- 
c amentis non fatis laudari potuit . Hanc equidem cx eo genere fuiffe exiFimauerm,quod Mauritam T ereniabin nominant: 
et fl Brafauolus ipf e contrarium fenferit, cum uclit.T ereniabin Mauntanorum eam ejfe Mannam, qua communiter vtimur: 
c ' y f undera verro Mau nam cjf c bulufcc hquidx Jpeciem. Qux tamen fencentia •Arabimi friptis prorfus refragatur, quando- 
quidem ipfe inuenerim apud Serapionem, quid T ereniabin quidam ros efl d cxlo cadens melli grumo fo fimilis, <pr quod ali- 
ter fittcl rofeidum appellatur . Muiccnna vero de tJManna agens , inquit , camgummi modo concrefccre :dquo Mefitem ni- 
' >lL dijfentire comperto . Credidit .Auerroes pofi cum a lu quam plurimi, Mannam veteribu s,prxfertim Galeno, incogni- 
ternfuiflc^ . Quib i is illud redamat, quod ipfe Cjalcmis [criptis tradidit libro m.de ahnfkntorum facultatibus , capite dc Mannx Kifto 
40 'Melie, fic dicens. Memini aliquando cumxflate fuper arborum, ac fruticum,bcrbarumquc fohamcl quam plurimum fuif- ex (jalcn. 
Jet repertum , agrkolasvelut ludentes ccciniffe , htpitcr meile pluit . Trxcefferat autem nox, ut per xflatem , fatis frigida r w ° l ' 
( Mam tum tempus anni xfhuum erat ) pridieque calida , & fuerat aeris temperies, .Atqui peritis natur x interpretibus, 
alitus e terra, & aquis prodeuntes ,f viis calore exaCle attenuati ac ccfti , a frigore feeutx noBisinumm coaBuacdcn- 
'■lati fuiffe ludebantur : Jcd apud nos raro id accidit: in monte autem Libano quotannis perfcpc_j . Itaque coria fuper tcr- 
r a,n extendentes , (£r arbores excutientes , quod ab cis defluit, excipiunt , & ollas, ac fiBiliamcUc implent , vocantquvid 
r y eidum mei , & aerium . Hxc Galenus de Manna memorix prodidit . Ex quibus eorum error deprehenditur , qui pu- 
ant hanc ei fuiffe incognitam . Fxiftimandtan igitur efl, quod hinc cMfrabcs fium deduxerunt T ereniabin ; prxfertmfi 
yni fer ibat Serapio, hoc ab cis mei aerium appellari. Huius etiam meminit T linius libro vndecimo, capite duodecimo , 
Jo )ls y frbis. Venit mei hoc ex aere, & maxime fiderum exortu , prpeipueque ipf > frio explendente fit, nec omnino prius 
Vergiliarum exortu fublucanis temporibus . itaque cum prima aurora , folia arborum meile rofeida imenmntur . ,At fi 
qyi matutino fub dio fuere, unBas liquore vesles , capillumque concretum fentiunt. Siueille efl cxli (udor ,Jiue quxdara 
tt crum lediiia, fiue purgantis fe aeris fiuccus, vtinarn eflet & purus, ac liquidus, &fux natur x, qualis defluit primo, ha- 
enus 'Plinius . Sed tam antiqua Manna res efl , vt ante Galenum, & ‘Plinium, eius etiam meminerit Theophr aflusHe- 
J 10 lauBoritatc , libro in. capite nono deplantarim hifloria , his verbis . Sin autem atiBore Hefiodo , mella, apes fi quer- 
[erat, magis quoque illud confirmatur . Ergo nafeitur uel Inc melleus humor e cxlo cadens , m hac maximi m fidens . Manna in co 
annant utnufque confiflentix e celo demiffam uidimus in Comitatu Goritienft, uniuerfofi Fomnlicnfi agro , ac arcumm- mitatn Gori- 
amt>r°tr 15 ’ ,/lnm * Christo nato m. d. x l v i . Maio, & lunio menfibus : fuitque mihi ambarum colligendarum tienli J & loto 
„I.j j na f acu l tas _' Siquidem ea,quf fici , fraxini, & orncoglo/fi frondibus inheficrat , gumrm modo concreuerat , colore 11 1Jt 
lore‘ o ( - U ' f !l P cr a ' n y"dale,pcrficc,at quercus folia deciderat, mellis modo liquefeens ab arbore defluebat , flauo cq- 
ouil '/ fit facile crediderim, quod non fui ipfius facultate gumini modo Manna concrefcat ;fed foliorum, in 
luis m C a P‘ arccum bit . Quare ab .Arabibus ddigentifJimlpcrfrcBz,utriufquc Manne hiflorictm diuerfis per fe capitibus 
Mefu^ZTmmelZilT- ‘ r Sei f T0 ^ non Amittendarum potius explodenda uidetur fentmia Monachorum , qui in UonM 
herban fy tam }( cn P[ er eyCum procerto afferant, fino ar dente Mannam non folum roris modo fuper arborum , &■ opilio explo 
rore < aeru >& ecli clementia: fed etiam ab arboribus , fraxino Jcificet , & orneoglofo abfque aliquo cpli f a . 
d uZtTZT im f° earHm comce m kurymas concrefccre^ . Quod tamen ut d rei natura (ita etiam d ratione, & 
hac cta.tr t * } 0 f J ef . c ^ Ht fi i f rlm ■ Siquidem ea Manna, qux incifo harum arborum cortice in Mpulia , & Calabnen flagro 
riorlus rJhZZT ',* colkr ^ coepit, nullus quidem piante liquor efl, fed ipfa eadem Manna, que diebus fupe- 
hfluo rori alhitim I decdem • N«o cum illis regionibus ufu ucmat, qubdpre ceteris prediBe arbores eo mei- 
dem intra fcabfarbto^Z^™* * cortex folis ardore nimio fitiens , acrimofus, magnam liquoris quantita- 
J c . Quo fit t utpoflmodum exurente canicula incifo eodem cortice idom liquor exilkt , & in grumos 
' F 3 
c onere- 
