86 
Andr. Matthioli Comtn. 
concrefcat : qui tamen cum lenes , fungo fiquefint oh arboris fiucci mifimem , infeliciter operantur , nec alterius Ma r>'J- 
Manna fc<fto viribus correspondent . Quod autem id tantum fraxim,orneogloffoque eueniat, cum melleus ille ros in vnhterfnm omnes 
SlborUni tCOl' r. r rn>,n, 4,1 ^ s n?? (i 1 v /. nwiK-i /n 11 ....... -«# ..J / _ j_ /T. . ‘ 
nec manans. 
occupet plantae, ’n caufa cB harum arborum nobis occulta poteflas , rt magnetis ad ferrum , e5r fuccmi ad paleas. quippe 
omnibus clarum efl, apud Calabros, & .Apulos folam fraxinum ciq , congenerem orneoglojfum Mannam in fc contrahere» 
retinere, denfare, ac cohibere : ex olfis vero arboribus eandem fiatim defluere, & in fubicBas herbas, petras, folinnquc 
diffundi . Quare ab his duntaxat arbo ribus incifo cortice non fine pnmo , & fecundum naturam, fed ex accidenti defuit 
Manna. Ferum optimi illi patres contentif ni fallor )cortice, internas illarum arborum partespenetrare ne rr lexerimt..At in- 
cola , qui ex maiori buiu 
prouentur , plus auri referunt,rei naturam diligentius inue filarunt 
C at erum cx his, 
\nar 
x et 
i o 
... ... - , . . M inepte con - 
fundat. Meminit Manna inter alios Cracos etiam .Affuarins Itbro de medicamentorum compofitione, ibiq de eius viribus 
Serap. lapfus. ac facultatibus dif eruit. Manna tam Muicenna,quim Mefitis teftimonio, aquali fere temperamento confifkt , licet ad ca- 
lidum paululum inclinet: at Muerroi calida, humidaque habetur. Mluum denorata , aut haufta ciet, per fe tamen imbe- 
Moanx tem cilhter. Ideoque timfammis vtero gerentibus , tum pueris ipfistutofemper exhibcripoteH . .Alus medicamentis addi - 
perametum j t a vires eorum anget. "Bilem facili cduciuftm extinguitiaperit, emollit, lauigatque gula , pecforisque partes. Oua ex 
& aires ' Mlexandria Mcgypti ad fertur Maflicbina vocata , vao duntaxat anno in fuis viribus petfiHit ; fed qua in Italia peouenit , 
prafertimqne Calabrienfi agro, pluribus annis incorrupta perdurat . Snimucro Fucjius medicus hoftraatatc&dottri- 
na,& rerum cognitione clarus , in libro de compofitione medicamentorum , quem fecundo antium excudit, Mannam d 
medicorum vfu explodere conatur his verbis. Manna leucm certe, aut fere nullam foluendi,almmquefitbducendi vim ha 
Tucfaslj opi- het ‘ Quod fis compertum efi, qui iuxta Libanum fuerunt. Namrcferunt, indigenaseius montis, cum abmd»ca fatiot- 
2 0 
Nomina. 
> neque jtulti) contemptis noirraiums , c longinquis regionibus altatis vtt potius, quam fis , qua noflris in hortis 
proueniunt , mallemus .fed fhiltim nojtra , temere fumptus immodicos facientes, condignas damus poenas, hac Fucjius. 
immodicis fumpnbits parceremus. Sed quoniam rationes , quas affert, nonfunt Sa, quibus idpcrfuaderi poffimus idcirco 
cogor m hoc et. us Jentent, a refragari Nam quod Manna aluum fubducat , & eam quidem innocui , non fohm comenit , 
inter Mutiores, qui hactenus de tUafcnp ferunt, fed id etiam quotidiana experientia docet, fiquidem ditarim & Ternis vn- ? 
ciarumpondcre data aluum perbelle dcijcit, & priuatim bilem educit. Quod autemlibani montis indigena Mannanonvt 
medicamento quod purget fed ut obfonio, quod nutriat , vtantur , quis. tam facili ut Fucbfms, referentibus credet i cum 
nos quotidie contrarium experiamur :aut fi credat, non aliquam fatii illius rationem adinueniet , ruavt decet exmimen- 
tum tueatur. certe mllus.fi retie indico . Ft autem medicamenta peregrina abolefiant , qua mkiffmam fluendi uim ha- 
bent, inter qua landudum Manna principem feri locum obtinet, viemur noftratibus, & fortaffe lathyri, pityina, tnhyma- 
hs, bryonia, & alqs himfmodi, quapaffim nafcuntur in hortis & campcflribus, atque vim lethifemm ac pernichfum for- 
tita fiunt! abfit,mco quidem iudicto. Malim ergo in hoc fiequi exemplum Diofcoridis, Caleni, & aliorum tum C.r acorum, 
tum .Arabum probat ijginorim rutiorum ,quam alterius quicmqite fit. illi enim non contenti fimplicibus mcdicamenvs, 
Latinis ThustMrmbus, l{onder, Conder,aut Katech; Italis, InccnfoiGcrmanis, Fueiraucb : Hifbanis , Fncienfo • Callis En - 
censiBoemis kfldido. 
f S, o^Hac ditiio hic. & paulo poti legitur in vulgaribus Cracis codicibus : qua inprimo loco thus natura rotundum 
infigmtur, infecundo vero arte talefatium cognominatur. Sed quia abfurdum videbatur Marcello , Diofcoridemv^m 
fuijfe homonyma, ideo mutauit Ictiioncm , alterum fcilicet hi ?vrou° v , ad rem nomen accommodans . o, mn tamen 
leihonu mutationem minimi probat Manardusiqmpratcrca dubitat quo modo atomos Latinis fit reddendu^H* difficulr <o 
mes mdn quidem videntur ab Oribafiofublata lib.x 1 1 vbiprimb non S^fidSr^os legitur, qua vox fine conmuer - 
fia illa fum, atque nonfojjm thus facit, fecundo vero nihil legitur. quod argumento eff atomum fecundum accrcviffe niofeo 
r daviS UraUtCm qU£y ° Xyt c fi iUm f aBttl ] thu ™ cognomentum , Oribafio tette, legitimum, ita nonmutan- 
t uk r yulgari * ^bctffag^J odv SiM Kai^idefl : .Arabias, & in Smilo nafcem,quod ali- 
qui copifcum uocant.. Marcellus non* P*$.*x,fcd Sftfas legit. Cui Idliom adfipnlatur Odbafius libro, xu.ubi SjjJi os tan- 
tum, reliqua uero ut addititianon leguntur. 
f Exemplaria Cmcavulgata hoc in loco legunt, nt9oM°' qwc qua v.oxfn itinere, d fiuellio , & artificiosi conformata, 
uertitur a Marcello. Sed equidem eam aduentitiam putauerim, quod non legatur ab Oribafio. 
rUvWn h vt PINVS, ET PICEA. CAP. LXXIIII. 
P I n v s , E t P i c E a generi eifdem aferibuntur/ed quandam flagitant fpecierum diflindionem, 
arboresvulgo cogmtx.Quarum cortex adftringn.prodeft sritus,& illitus intertrigini vlccribus 
fummum corpus occupantibus , ambuftiique cum lpuma argenti , & manna : vlcera delicatulorum 
acrimoniam recufantium cerato myrtino exceptus ad cicatricem perducit: tritus cum Tutorio atra- 
mento ferpentia cohibet: iuflitu parms,& fecundas eijcit: potus aluum fiflit, vrinam mouet . Folia 
eorum trira & illita inflammationes leniunt 3 vulnera ab inflammatione vindicant * tri f a autem &de?* 
coda in aceto feruenti collutione dentium dolores mulcent: hepaticis vtilia funt drachma: nondere 
inaqua, autmuifa pota.Pinex nucis cortex , A folia potu idem praeftant. Tcda earum particulatim 
kt\a,h maceto coquatur^ decodo dens colluatur,dolores leuat.Ex h)s etiam fit fpatha acoporum, 
pcflbrumque 
6 ° 
