98 Andr.Matthioli Comm. 
bus pinorum nucibus, quas conos uocant,diflillatoriovqfe parata, rugas in facie delet & mammas admodum extuberant 
cohibet, ubi linteolis in ea madefaliis f&piusfoueantur; eadem vuluam anguBiorem reddit, & d fluxionibus tuetur, fed lon- 
ge ad hoc efficaciorc/l fuccus.Vuclei autem (! domefticis nucibus exempti humano corpori magno funt u fui. Sunt enim in fu* 
qualitatibus temperamento proximi , paululum tamen ad calidum inclinantes . Maturant .leniunt, agglutinant, refoluunU 
& impinguant, & leuiufcula quadam acimoma mordicantibclic nutriunt, ac quanuis craffiufculumpotius quam tenue pr?' 
beant alimentum, non tamenimprobantur. emendant enim humiditates inteftinis putrefcentes , agrd tamen concoquun- 
tur, ideoque natura frigidis dari debent cum meile, calidis autem cum Saccharo Ad enim corrigit eorum contumaciam. 
C&terum ubi tepenti aqua macerantur, acrimoniam exuunt , & oleofam quam po fident qualitatem. Sanant , frequentet 
deuorati , neruorum,a c dorfi dolores . Dantur vtilitcr Ifihiadicis, paralyticis, flupidis, & tremore affeCiis.Tulmones muri' 
dant, & eius ulcera, humores lentos, & fanieminde expurgantes -'Propinantur tuffientibus. \cmorantcm excitant V c ' i 1 
nerem, aqua tep ida prius macerati, rir deinde faccharo, aut meile excepti,& deuorati . Pr&ftant quoque ad renum ue ' 
fica, vlcera . Ideoque opitulantur vrin& cum ftillicidijs,tum etiam ardoribus. Impinguant macilentos , & fanant uentricuu 
erofioncs , cum fucco portulaca, haufli. C&terum uiridispinus acicuhe contrita, ex uino optimopotui data, cordis dolore W 
fedant . Sed a pinguibus agros ab faner e oportet. Pini Conorii cortices in aceto acerrimo decoBi, perquam utiliter fuffiunfflf 
dyfentericis. ./ irbor , qu&plerisq, Gr&cis -nisu .Latinis pinus appellatur : „ Arabibus Sonabar:ltalis,Pino:Germanis,Hart % 
baurn,Ficbtembaum C? Eynhoh%iliiffams,PinoiGalliis,Pin:BoemisBoromiB.Qu& autem Gracfr*dvM, Latine picea no - 
minatur: Arabice, ArT^ltalicc ,Pcxyo:Gcrmanicc,Thannabaim:FlifpamccfPino negro:Gallicd,Vngabre dugenre dup llt ' 
Qua deinde Gr&co nomine mpvE, Latino item Larix, Italico Larice , & Germanico Lerchcnbaum vocatur . Qua deniq iiS 
Gratis i X«V», Latinis Abies dicitur: Italis, Abete: Germanis , Thannen,fiue Thannenbaum . ^ 
LENTISCVS. CAP.LXXV. 
a Graece vno 
verbo h&ij/nv 
5 * >1 1 
1 ) Ygx 'sruppa,. 
Itfalua. leg. 
Orib 
Len tifei con- 
erat io . 
Ruel.& Her- 
molai lapfus. 
Maftiches co 
ftderatio . 
L Entifcus nota arbor eft. Cui toti uis ineftaftringendidcmini enim, folio,ramo, cortici, radicibus' 
que cognatae infunt vires . Liquamentum autem ita fieri folet . Folia , cortex, & radix in aqu a 
coquuntur, & ubi abunde coda,refrigerataque funt, folia abijriuntur.-aqua denuo coquitur, done c 
mellis habeat craflitudinem. Lentifcus fua aftringendi dote, valet aduerfus fanguinis reiedione s » 
alui profluuia, & dyfenterias in potu : item contra eruptionem fanguinis e vulua, & eiufdem, autjC' 
dis procidenda. In totum acaciae , & hypociftidis uicem repradentat. Idem facit fuccus e tritis folijS' 
Decodunt fotu caua explet, &frada ofla ferruminat,vuluae fluxiones fiftit, nomas arcet, vrinapd; ^ 
lit, motus dentium collutione ftabilit. Virentes furculi calamulorum uice dentibus repurgandis ab ] 
fricantur . Fite femine oleum aftridoriant vim habens: quod prodcft,cum quidaftringi opus eft* 
Lentilcus refinam gignir, qua: lentifcinas cognominatur, & ab aliquibus maftiche.Pota vtilis eft & a f 
guinem reijcientibus, & tufliueteri : ftomacho auxiliatur, fed rudurn ntouet . additur in dentifi' 1 ' 
cia, &illitiones faciei, ad nitorem cuti conciliandum : palpebras oculis incommodas repli canniaU' 
ducata halitum oris commendat, gingiuas contrahit . Optima & copiofillima in infula Chiopt°' 
uenit.Praefertur, a nitedulae modo,rclplcndefcens,& candore Tyrrhenica: cer^fimilis, adulta, b [ rC ' 
torrida,! friabilis, odorata, ftridorent edens. Viridis autem inferior eft. Adulteratur thuris, refin^' 
que pineae nucis miftura . 
Entifcus in Italia ftcqucntiffima nafeitur , prafertimque in Hetruria maritimis noHris Senenfibus . Gignitur in ^ 
lapfis {Romanorum adifitip, ac ruderibus . Ouinetiam in traBu Tyrrheni ubique copiofa oritur , in Campania W*' 
ximb . C&terum Lentiftinonnull&funtplant& , qu& m arborem medi& proceritatis ajfurgunt : nonnull& vero humiles, 
nullo grandiore caudice d radicibus fublato, fed virgultis , ftolonibusquc innumeris corylorum fylueftrium modo dijp" 
fiunt . veruntamen Lentifcus tum ramis , tum folijs denfior conflat , magisque virgultorum cacuminibus ad terram df 
fleBitur. Folijs utraq; efi Myrto &mulis,oBo ex uno pediculo prodeuntibus , pari utrunq; exortu graueolentibus , pingf' 
bus, friabilibus, & in obfcuru virentibus, in ambitu tamen rubent,flcuti & quibufda venulis. Perpetua fronde vir et. Corti cf 
eft fubrufo, lento, tenaci, flexibiliq } . Profert terebinthi modo,pr&ter racemofos fruffus, folliculos corniculi modo intortos, 
quibus includit liquor limpidus:qui tande ueterafces vertitur in befliolas ijspcrfhmlcs,qu& ex vlnn, & terebinthi folUcif 
euolat.Tota piata grauiter olef.quapr opter nonnulli, quod olfaSlu caput aggrauctjpsa deuitant.Sed Lentifcu,qu&tobot 15 ^ 
magnitudine proueniat, folio forbi,acinis fylueftris punicp rubetibus,ut I{uc Ilius 'fcribit,ka&enus no uidi/nec id unqua me ‘ 
giffe memini apud probatos auBorcs. Idcirco Tfuclliu hac in rehallucinatu crediderim. queadmodu & Hermolau,qui ea ej 
fe lentifci folia exiftimat,quibiis coriarij V enetijs pelles conficiunt, vulgo proprie appellata folia . Siquide planta, d qua h^ c 
folia decerpuntur, maxime d lentifco differt;etft cum terebintho aliqua habeat fimilitudine.Fert etia Lentifcus Italica m 3 -- 
frirUnvt j+tfn rtttp&siiri C ,**■<** ^ ' ,A1". 
L 
, I „ . , 1 | Ij/inofa quadam planta rnanaregnon folum Thcophraflus-. 
etiam alij tradiderc,qucmadmodu & Plinius. qui lib.xu.cap.xv n.non modo Chi& maftiches mc-minit, fed aliarum quoq l{ 
qu& in Arabia,Afta,Gr&da ,Pontoquoproucniunt. Qu& ad nos comportatur, & in vniuerfam feri Europam in Chio tff 
tum, Aegei maris infula,prouenit, ex domefticis foldm lentifciplantis, vulnerato quotannis arboris trunco .Fluit enimi^ fi 
Maftiche, & in terra circumpauita concrefcit . Maftiches id omne quod mtota Infula prouenit,J\eipubhc& debetur , f. 0 
fit ut qui uindemi& tempore proprqs in agris Maflichcm colligunt, id totum abfque dolo in commune ferant. Muttiantur .F 
£ia manu, qui Lentifcum Maflichcm fundentem in proprio , uel alieno agro exciderit, tanta eft Maftiches cura , & rener? f 
tiaapud Chios.Nec ab re quidem, cum illis tantum Mundus ferduniucr justam necejfarium ac falubre medicamentum AC 
Lentifci vires 
ex Galeno. 
cui albo, & fronti applicetur, fafeia : fuperpoftta,qu& arlic constringat . Manditur vnd cum cera odorata ad dentium 
res, & ad pituitam d capite detrahendam .ToUit,mulcetque maftiche frigidos articulorum dolores, ft vnd am cumino, 
legio , faluiaftauri baccis, &fabina, meile excipiatur , & dolorifico loco applicetur.valet ad uentriculi dolor es, ubi 3 ff c q 
iturus dormitum tres maftiches grumos deuoraucnt.Non folum enim hoc medicamento tollitur dolor, fed fit quoque, ne P 0> 
hac fentiatur . Lentifci meminit Galenus lib.vui.de fmp. medie, facultatibus ,fic inquiens. Lentifcus facultate ex ^ 
efflenti* 
