IO o 
Andr .MatthioliComm. 
gif legentibus fatisfiat , quantum tum a Serapione , tum etiam ab his, qui meridionalem plagatu, & Indic ora hoc mo naiii- 
Oaphurx hi- gationibus perluftrarunt,tnemorix proditum e fi. C\ niv r a igitur efigummi arboris cuiufdam inlndia nafcentis tant * 
io 
xoua ,& gene magnitudine, ac proceritate, vtfub eius vnibra hominum centuria recondi pcjjint. Nafcitur hac arbor in montibns mari 
propinquis materie leui, ferulacea, qua prodit Caphura. Euius largioris prouentus augurium esi, cum frequcntib. celum ful- 
getris corrufiai,am crebro tonitru conflrepit , rei cum terra motu concutitur. Euius multa traduntur genera . Vna in in- 
teruenijs ligni, lamellarum modo impa&a figitur. d ilia for as emergit cortice abrupto, v eluti refina, illisque gummi modo 
inharet, maculis inter initiarubentibus,pojlmodum vel calore folis extoHa,vel ignium vi candefiat. hanc fiumpto d rege\qu° 
dara fiiach illius loci nomine, indigente Rfiachinam appellant : quandoquidem is primus dealbanda Caphura rationem ad- 
inuenit. Eae esiteris bonitate,& tenuitate praflat, longiorique perdurat tempore. d ilia crajfiior, nec pellucens, atro colo 
re: proinde bonitate cedens .T ertiavilior repentur, fufico colore. Sticcedithuic impurior alia qua arboris feobe, ramentis , 
& afifulis implicita, gummi more agglutinata lente! cit, tuberculo amara nucis, aut faba, aut ciceris . Hancpontificitm , & 
fiacerd otum fiuffimentisjicut thus, & myrrham , cofilumque in templis dicant. Sed ha omnes in duo tantumfiafiigia redigun 
turfira rudem, & elaboratam.fiquidem rudis efi Caphura omnis ignem non experta, elaboratavero,qua fiolis, vel ignis ardo- 
Fuch. opinio re excoffa, atque purgata album contraxit colorem, vtpote & cera. Fuchfiuslib. primo de componendis medicamentis, p u ' 
improbata. tat,Caphuram ejfie bituminis Indici genus, quod ficripfierit Serapio auliioritate dilmagodi, largioris Caphuraprouentus anga- 
rium ejfie,cum calum crebris fulgetris corruficat, aut plurimis fitrepit tonitruis, vel cimregio, in quaprouenit, ten amotu cen- 
cutitunargumento, quodfiimiliter ex terra concufifiu magna tumfulpburis, tum bituminis copia profundi fioleat. Sed difien 
tit ab eo opinio noflra,quandoquidcmnec Serapionis, nec aliorum quorunrunque hanc fuififie ficntcntiam exifhmcm-.curn ta 
ipfie, quam cateri, qui de Caphurafiripfire,arboris cuiufdam uafiifjimg proceritatis gummi, vel refmam Capburam effe feri- 
bant. His accedit quod ex omni bituminum genere per alcmbicum( vt Chimiflg vocant) oleum & aqua elici potefi , id quod 
ex caphur a, hau d quaquam fuccedii. Siquidem ea bydrargyri modo ad vafis cacumen afiendit,vbique tota purior fddia co- 
h eret. TSf mirum ofeitanter de hac fcripfiffe videtur Tlatcarius Salernitanus; quippe qui Capburam gummi arboris effe in- 
ficiatur, Diofioridis,& complurium teftimonio, ex fiucco cuiufdam berbe fieri tradens. Quod pro fc flo falfum efi, cum nul- 
libi Caphur g meminerit ‘Diofcoridcs. Eam autem effe gumminon filum diuicenn£,& Serapionis teflimonio probatur, fcd & 
Lufitanorum, qui noflro auoper meridiem ad Calicut orientalis India: emporium nauigant . Credidere Serapio , & 
Caphur? tem cenna Capburam tertio abfieffu & fucare, & refrigerare: que tamen cum vehementer etiam in aquam proiefla confla- 
perametum , gret, fit perquam odorata, & adeo tenuium partium , vtfipe per fe in auram euanefeat, illis reclamare videtur . Quo 
& vires. fit, litquisjusfncaripoffit, aut legitimam Capburam ad nos sion adnehi,aut hoc loco dirabum monumenta ( ut in ali js quarti 
plurimis ) effe vitiata. Capitis dolores (fi tamen in hac parte credendum cfl Maiiritams ) ex calore prouenientes Caphu- ,o 
ra illita mulcet , incandefcentes inflammationes reflinguit t prgfprtanque iocinoris . Tgcves , & fiminaria itafa refrigerat • 
fanguinertique cogit. Circumlitionibus imponitur ad cutis nitorem conciliandnm y & ad anendas tam vulnerum, quam vl- 
ccruminfiammationes. Lryfipelas extinguit, & aduerfks gonorrb.com, & albas vulug fluxiones efficax efi cum fuccino , 
& aqua ny mpbeg haufla . Idem pr e flat pubi , feu imo uentri , tefiibus , renibusque illita : qua tamen antea pfyllij femini s 
ffiiff amento, aut ompbacio, aut folani fitcco probe fit macerata . Sanguinem d naribus profluentem finit , aut cum urtic & 
femine immijfa,aut ex maioris fedi , & plantaginis fucco fronti circumlita . Collyrijsad calidas oculorum lippitudines uti- 
liter imponitur . Penibus , ac tefiibus illita uenerem extinguit. Corpora d putredine praferuat : proinde commodi antido- 
tis admifeetur , qua contra uenena, uenenoforum animalium iflum, & peflilentes affethis conficiuntur. Caphura und 
cum CbryfocoUa, qua utuntur auri fabri trita , et cum meile illita, faciei cutim clariorem splcndidioremquereddit . Eadem 
trita vncia pondere cum fulpburis aquali portione additis mynhx,thurif que, cuiufquc quaternis drachmis, & aqua rofa - ap 
rum libra, & uitreo uafe ex ceptis omnibus, diebufijuc decem infolatis, remedium esi prxflantiffimum ad faciei ruborem p u ' 
Caphure pro- i catenteni 'fi ^mhac aqua fapelauctur. lnuniuerfumuiribus innumeris pollet. quas breuitati confidentes pratermit 
bauo, & cou- timus * Leginma probatio talis efl.ln calido pane e furno recentiffime fublato,bipartitoque manibus fciffo , Caphura pona - 
■platcarij 
ror. 
er- 
feruatio. 
Nomina. 
tur .quod fi humore madeat , Jynicr a efi argumentum : fin contra per arefiat ,fpuria ac fa&itix fignum . Ceterum nifi 
diligenter afferuetur, ex operculatis etiam capfulis nonnunquam euanefiit : itaque fiepe diluduntur fiplafiarij . differun- 
tur tam e fecure uafe marmoreo, aut alabaflrino, lini & pfyllij femine fepulta.TSfic defiunt, qui eam pipere felicius afierua 
riputent.quod nec plane comprobandum uidetur . Venetias Capburam omnem rudem importat, ibiquciyne,& arte nitrei* 
organis elaboratur, fic ut candefiat, atque pelluceat. %x^Grxcis , Lcntifcus Latinis appellatur ■■ Dan,. Arabibus : Len- 
tifeo. Italis: Mata , aut .Arueira , Hifpanis ; Lentifque . Gallis.Huius reftna Grxci uocatur; Latine, Majlicbe ; aut 
Eefina lentifiina, csArabice,Maflchc,Mafleche , fiue Mafloche ; Italice, CMaHice ; Gcrmqnice ac Gallice, Maflic,Eifpani- 5° 
ce , dilmaftiga . Quod d trabibus kqphot,feu Chafur,recentioribus Grxcis **.'$<*#* > ut etiam Latinis Caphura nominatur'- 
Italis, Capbora ; Germanis , Capher,Gallis,Caphre . 
TEREBINTHVS. 
CAP. LXXVI 
T 
Erebinthus cognita arbor eft Cuius folia, & femen, 5c cortex aftringunt, & ad eadem , ad qu# 
— lenmcu$,conueniunt,fimiii parata modo.fumptaque. Fru&us efui aptus eft, fcd ftomacho ad 
uerlat u r:excalfac i tjvrinam mouet, uenerem excitat ; contra phaiangiorummorfusconuenienter 
1Q VinO bibit Ur.Kelina ClUSCy Archii PrAnomr S»- in f. -.4 ~ O : _ a i . * — st 
.... r. , : * ,wuua piiaiciugiuiuiii munus cunuenieiH^ 
»Mcu addit. kjbimr.ReJmaeiusex Arabia petraea defertur. Prouenit et in ludaea, Syria, Cvpro, Aphrica, 
v-gitvi v&U & Cycladibus mfulis.Sed praeualet candida, perlucida , vitreo colore , in caeruleum vergente , \ 6° 
terebinthum olens . i erchinrhina rpfimc nmn<>c i o > ■ 
'ivboia. l • l i ~ \ ■ — . ■ — » viiiv-u luruc ,itxin caeruieum vereenre,* 
b Hxc no n terebinthum olens . 1 ercbinthinarefinas omnes anreceditjproxima lcnufcina,& e pinu & abiere 
legAJnb. has (equitur e picea, & pineis nucibus refina. Natura omnibus calfacere, mollire, dilcutere, expurga 
re.Tuffi,ac tabi conueniunt per lc,aut in eclegmate ex mellejuiria pedoris expurgant, vrinam ciet, 
cruda concoquunt, ventrem emolliunt, palpebras commodilhme replicant ; lcpras tollunt cu acrug» 
ne, ac lutono attramenro,nitroquciaunbus faniem emanantibus cum meile & oleo, item in pruri- 
tu |^’[^7u^t Utl CS,malaSmatiS,aCOpirqUeadmirCentUr ' Laterum doloribus perfe, illitu $c appofi 
PVitot «W RESINAE ALLAE. CAP. LXXVII. 
T Iquida refina e pinu, & picea, a Gallia, & Hetruria conuehifolet,arq; olimd Colophone peteba. 
turjhinc Colophonis hbi cognomentum vendicauit . A Gallia quoque fubalpina»quam uerna 
culo 
