ILO 
. . ... ... . : '* 
Andr.Matthioli Comm, 
R lperiuntur Grxci Diofcoridis codkesfut etiam adnotatum reliquit Marcellus)in quibus Iuniperi caput prorfus de 
prauatum legitur , quibusdam additis, qux Dlofcoridis dotirinam minime fapiunt' . Siquidem ncc Galenum, nec 
iiderano . - ltcm <p au l um ,Acginetam,minusq ue Serapionem , qui tamen uerbotenus D io floridis fcrtpta per capita fingula refert , illud- 
vfqwam poHentatis memoria pradidiffe conflat , quod fcilicet ramenta ligni Iuniperi epota homines perdant-, prxfertim 
cum eius bact& contra ferp entium itius efflcaciffime deuorentur-.bibaturque , ac illinatur foliorum expreffus fucem ad vi- 
perarum morfus..Aadc auim quod fatto periculo id omnino falfum efsc deprehendatur. Quare non modo non credenda, fed 
ne cogitandum quidem, einfinodi ineptias d Diofconde fcriptasiquinpotm illi adf criptas effe cxiflimandum . Siquidem cum 
Onbafms,qui "Plantarum Iflflorias perquam diligenter ex Dwfceridetranfcribit, Iuniperi hifloriet prxtcrmittat , id quidem 
manifefle indicat hac omnia effe Diofeoridi adulterina . Nam fcripfiffe Diofcoridem, maioris Iuniperi fruElwn haberi nucis 
iuglandis magnitudine, alterius vero nucem ponticam aquare, nihil ctl quod me adducat ad credendum, & prxflrtim cum I<5 
de re hac tam uanx ftnt le&iones . His ergo rationibus addu£lus,non temere partem illam, utpote addititiam, ex hoc capi- 
te refecandam duxi. Sed nondefunt recentiorum quidam.qui ut noui aliquid in medium afferre uideantur,SDiofcorid,is luni- 
perum contendunt, nil aliud effe quam Theophrafli cedrum. & erroris in hoc Diofcoridem accufant. Sed ij potius videntur 
fomnia deferibere, quam vera, ut facile cuipiam palam fiet, qui diligenter Theophraflum perlegerit . Habet enim is duo ce - 
drigenera , alterum lycium, ait erum Phcenicium, de quibus in Iunipero nihil meminit Dio fcorides. Sed maiorem & mino - 
rem luniperum deferibit. non lycium & Phxniciurn ex Theophra(lo,ut noui hi cenfores fomniauere. Maior, & minor Iu- 
niperi Species in pluribus Italia locis reperitur.T ufeia vrbanas alit, qua inproceram arborem affurgunt ,vifunturque he fre- 
quentes in agro noflro Senenfr.quarum [rutius fylueflribus & crafjior, & dulcior habetur. Folio vtraque efl aculeato, coro 
narq pofmanm effigie, angufliore tame. Ligni materies ad cetenarics annos incorruptaperdurat.proinde iujjit Hannibalfvt Q 
‘Plinius tradidit libro xv l.cap.xL. flemplum Diana Ephefia Iuniperinis trabibus cxtrui , quod per multas atates effet du- 2 
r at urum . Igitur mirari non licet, ft ibyrnisla affuerant, carbonem Iuniperinum accenfum,& fuo cinere obrutum mera 
Gummi Iuui integro anno foherc. Profert ex fe luniperus gummi majlicba ftmile,quod & Sandaracham, & Vernicem appellant 'f Hoc 
peri . primilm cum metitur,candido jplcndefcit colorefcnefcens nero in rufum abit. Porro haud ignorandum efl, hanc .Arabum 
fandaracham d Diofcoridis fandaraebaperquam longi' diffiderc.Nanque Cjrxcis, fandaracha efl [offlis ad arfenicffue auri 
pigmenti generarcfercnda,erodens, & exitiale medicamentum, vt amplius in quinto libro, Deo duce, dicemus. Fer hmb AC 
fandaracha nomenclatio in gummi Iuniperi imcclafut d medicis, qui Mauritanos fecuti fandarax .Arabicum nomen ( fle 
enim trabes Iuniperi gummi uocant)m fandaracham conucrtcrunt .Quamobre illud adnotandum effe videtur, quod vbi 
Mrabes , fandaracham medicamentis inferendam cfle pracipiunt , gummi Iuniperi immi flendum intelligunt : vii vero d 
Gratis de fandaracha fit mentio, foflilis illa rufa, & auripigmento fimitis efl intelligcnda. Non defunL tamen qui velint , 0 
Mauritanorum Sandaracham non effe gummi funiperi ,fed Qxycedri. Quorum equidem indicio auflm facile fubfcribere, * 
etenimpauci admodum funt, qui non putent oxy cedrum effe luniperum maiorem: adeo utplerique vulgarium illam ab hac 
pufu&s Um ne J ciant diftinguerc.T radit Plinius libro xm.cap.xi.pluragummi genera, ubi gummi Iuniperinum ad nihil effe vtileferi' 
1 bit. Cuius tamen frequens vfus in medicamentis contrarium indicat . Quippe hoc fyncero , & oleo ex lini femine preffo, 
fit vermx liquidus : cuius efl vfus ad illuHrandaspitturas, & ad nitorem ferri conciliandum: vtilis etidmmm ad ambufla, 
&prxdpuus ad dolores, & timores hxmorrhoidum . Siccus vernix , hoc efl gummi lunipcrif ut author Serapio ) de- 
filiationes fujpcndit , rnenfium profluuia fiflitrflms exiccat immifius , hauflus vero pituitam, qua ucntriculo r cr intefti - 
nis hxfcrit : tineas & extera uentris animalia necat. Nemorum refolutionibus , quas humores frigidi contraxerint, opi- 
tulatur . Capitis difhllationes fuffitu difeutit - Idem exceptus [anguinis excreationes fupprimit , & hxmorrhoidas fluentes 
illius . .Addito tum rofaceo, tum myrtino [edis rimas coercet , & hiantinus frigore manuum , pedumque fcijfuris illitu fuc- if 
currit . Inflamma calfacit, & ficcat primo receffli. Sandaraca igni admote fumus dentium dolores mulcet, ubi per infltn- 
Sandaracha Ebulum ad affettum dentem peruenerit.Eiufdem puluis oui albo fuba£lus:& fronti temporibusque illitus, finguinem nari - 
alia Piinij . bus fluentem fi flit . efl & Sandaracha ceraginofe mellis genus apud Plinitm,quide ca libro xi.cap. v i i.ita fcribit.Prxtet 
h&c conuebkur Erithace, quam alif fandaracham, alif exrinthum uocant.Hic erit apum, dum operantur, cibus.qui fepeime- 
nitur infauorum inanitatibus fepofitus. & ipfl ? amari fap oris: gignitur rore uerno.hacienus Plinius. Cxterum oleum , quod 
ex Iuniperi materie (ut cbymifl.t dicunt )per dcfcenforium duobus aduerfls fittilibus, tumpariter uitreis inflrumentis elici- 
tur, calidum ore contentum dentiu dolores mirifici mulcet, fi tamen frigida defluxione afficiantur :Fit ex baccis hoc longd 
praflantius , odore perquam iucu do. f olliorum & baccarum Iuniperi decoflum potum ualcntifjime pellit menfes.Decoquurt 
tur quoque iuniperinx baccx ex vino albo prius cono fraBx,vnd cum rofis,ciipo ffiplulifls,frmyrti folijs vtiliffime ad dentiti 
dolores. Siquidem hoc dccodlo calido in ore contento facile innantur afe&i, & prxfcrthn addito aquxuitx momento lixiuit* 1° 
ex vino albOj&iunipcmo cinereparatum,unciarim quatuor aut quinque pondere potum,valentifJime pellit urinafita ut 
nonnullos inderim hydropicos hoc tantum auxilio fanatos.ldem fcabiemfanat ubi eo ajfeflijefe perfundant . Paratur exiu- 
mpcrino ligno balneum admirabilis facultatis ad podagricos hoc modo: Sumito ligni imiperini, concifi lib.xij .coquito in 
aquam cortina magna,quoiflque tertia tantum pars fuperfit. Deinde dccoP.uund cumlignoin labrum proqcitQ . In hocubi 
defenderit xger,fcdcatumbilicotentis,& membra languida foueat.. Atqui hunc prxpurgatum effe oportet;Hocenim bal- 
iuniperi ui- neo nonnullos podagricos in 'Boemia uidimus in lettulo mentes, perpetuoque dolore, uexatosfqui adeo reualuerut,ut expe 
es ex Gal . ditiores fatli, ad negotia redierint, quoquolibet ambulantes . Iuniperi & lauri cuiufque feptenx bacce addita caflx ligncA 
Nomi vulgari femidracnma,& cinnamomi drachma, fi in T urturis uenirem integra omnia conijcianm , & Turtur deinde afiu- 
1 a - tm ,& gallinaceo adipe pcrfujks, mulieris prope diem pariture , vesperi alternis diebus, deuorandus prebeatur,prcgnans f^ 
a /W<wjua»Ve cl ‘b f fcpuerperafiet . luniperimemmtGal.lib.xi.fimp.mcd.ficinquicns.lumperus, calida, & ficca vtrinque tertii oydittes- 6° 
po /i grauis o- ait fructus {ttniliter quidem calidus efl, fednon fimiliter ficcus , verum in hoc primi fuerit ordinis. zArbor Greca vocc 
lens Orib. «pxMis ditia, Latina luniperus appellatur . Mauntana,..Arconas, aut rchenas.-ftalica , Gincpro : Germanica, Vuet- 
b § Meu hn & Kramct ^ aim:Ill ^ dmca ' Knebro ' G ^ Ialouuoec.Eius autem gummi Grxci uocant 
pov Lmn ‘, Gummi iuniperi: Mauritam, Sandarax : Itali, Gomma digmepro: Germani, Ferus :H'0ani FerMi 
.f ov.i. eft aute Gallt > F ernix . 1 
aibor robu- 
fta. Sed Cate- 
cuz . 
jmmSs/V ’ 
EpaSus 
SABINA. 
C A P. LXXXVII I. 
TrJWVoV i. £ A bina duorum generum eft.Vna folijs cupreflbfimilis, fpinishorridior , a rsn-auitcr olcnsiacri, & 
eft autem ar- remensi- arbor eft coa&ae breuitatis, q use fefe magis in latitudine fundit.huius foliis nonnulli P ra 
bor cuna . fufhtu utuntur.AItera tamarici folio Iiinilis eft.Vtriuique folia nomas fiituntj collectiones illitu ni‘ ci 
gant; 
