In Lib. primum Diolcoridls. 
183 
Attxpvov cuZu rmv.Sf thOU M. 
L ACRYM A AETHIOPI CAE OLEAE, 
GAP. C X I X. 
to 
L Acryma,qnam Aethiopica olea ffillat, Icammonio fimilis qiudantenuseft,fulua,ftiliis, exili- 
bus conftans, mordax. Qu«autemfammoniaci,aurgunimi fimilitudincra refert ,f colore a ni- 
gricans, fnec|gultu mordens, fuperuacua eft.Noftrates£olea?,folealtriqueflimiIem lacrymam (udant, 
quae commode ad oculorum hebetudines illinitur: cicatrices, aibuginesque illitu emendat: vrina, & 
mentes ciet:cauis dentium imprefla ad dolores efficax eft.Inter uenena (cribitur, partus pellffilepras, 
impetigines fanat. Appellatur autem Acthiopica.&agreffisolea . 
A’ 
H-ofyn. 
A M V R C A. 
C A P. CXX. 
A 
Murca afexprefla:} oliuar recrementum cft. Decoda in cupreo ua(e ad craffitudinem mellis 
-7 — adftringit, citcrosprabenslyci) effcdlus . Infuper dentium dolori, & vulneribus cum aceto, 
vino.autmullo commode illinitur.additur in medicameta ocularia, & meatus induttu fuo obftruen 
tia . Vetuftate meliorem fieri conftat . Vtilirer infunditur fedis, genialium, ac vulute exulcerationi . 
Si vero cum Omphacino recoquatur ad mellis craffitudinem, cariofos dentes extrahit : iumentorum 
fcabiemcum debotto lupini, & chamaeleonte illitu fanat.Cruda,& recenti amurca podagras, articu- 
lariosque dolores foucri, utiiiffimum.- perunbla in uillo(a pelle, & hydropicis impolita, tumoris 
20 molem reprimit. 
C Vm oliua, oleum, olea .Aethiopica lacryma,& amurca, ex yna tantum arbore proueniant: non ab re duximus de his 
omnibus firaul pertraiiare, &■ ita fingulis partibus mica commentatione , quantum opus erit Satisfacere ,&quic- 
quid ad eas Lfeflat , fmul perfringere . Ole£ itaque folia habent longa , in acutum de finientia, craffa , pinguiaque ,fupernd 
virentia, inferni albicantia, fapore amaro & acriufculo . Florent omnes lulio menfe floribus albis , raccmatim prodeunti- 
bus, i quibus bacae prodeunt primum virides,deinde appropinquante maturitate pallefcunt . tandem purpurae prius fit- 
&£ fatur ate nigrefeunt . decerpuntur menfe Tfouembri , & Decembri; natique antea non mature fcunt . Sternuntur dein- 
de in pauimentis , donec rugofe fiant , deinde molae fubponuntur , & torculari premuntur , affufa feruentiaqua . Ita enim, 
0 'eum reddunt. Ligni materies pulchra , /olida, venofa, crispa, ardetque uiridis , perinde ac ficca. Nafcuntur fylucslres 
0 °ki c copiofk in agro nofiro Senenf, alijsque Hetruria locis : nafcuntur & in Dalmatice tr abiti, & in quam plurimis jldria- 
tl ci infulis . -verum domeflicis longe minores, folijs breuioribus,aculeatisque ramis . Earum bacae etfi numerofa fecundi- 
tate Vincant , magnitudine tamen fatuas cedunUquin & ori fapidiores exiflunt.Cuius rei certo funt teftimonio turdi, meru- 
t£, ac furni: quippe quoniam fyluel tres oliuas libentius deuorant, quam fatiuas . fncola, qui aucupijs deldlantur , agrefles 
°leasfummo [ludio , acindublria ab auibus tuentur: nempe quod confebia jhtiuaru m vindemia, auiculce ad has aduolant, 
^bi menfe Decembri, & Ianuario vifco innumera capiuntur, prafertimqiie turdi.Tauci admodum funt in Hetruria, qui olea 
Fti bdccas legant: vt oleum inde exprimat: nam ea demum magna fatiuarum copia eft, qua facit, ut inibi omnino par uipen- 
danturfyluejlres . Oliuarum genera dece in antiquorum notitiam perueniffe rcperio,paufias videlicet, algianas , licinianas, 
fitgias; nenias, culminias, orchites,, regias, circites, murteas : etfi Vir filius trium generum tantum memincrit,quemadmo - 
40 diamplura non nouit hac noflra £tatc Hetruria, prcefertimque noflcr Senenfis ager . Trimum harum genus eas no- 
P f ifaciunt,qua licet a minoribus olearum plantis proferantur , funt tamen fbeblata forma, & magnitudine Bononienfibus 
n °n quidem inferiores . His tantum muria afferuatisvtuntur in cibis : quandoquidem oleo minus apta funt , quod multo 
plus amurca quam olei fundant, Troxima tum colore, tum magnitudine praflantes , quanuis pr&diblis longe minores fint, 
sunt tamen omnium apti fima ad olei conficiendi ufitm. quippe quod oleum ex eis expreffum, fit non modo flauum , dulcet 
pellucidum , ac cateris prmflans ; fed etiam copiofm . Gignuntur he d proceriffmis oleis, pragrandibusfiuglandium nucum 
ln uar, ramos in altum, latumque ampliffimc fundentibus, eas ruranojira Ohuaslrc vulgo vocant. Tcrtij vero , ac poflremi 
generis ea denique funt , que pajfirn in vniuerfa Italia nafcuntur , & omnium vulgari fjim.c habentur . Laudati (fima olea 
B °nonienfibus,& noblratibus craffiorcs muria affer uatp i\omam,V enetias ,& ad alias complures Itali e clari ff mas urbes, 
1 oi magnifice , opipare cp par antur menf e , ex Hifpania importantur . Condiuntur muria oliup breui tempore, feruata nati - 
ua Viriditate, hoc modo. Sumuntur calcis viug cribrate librg fex, aque quod fufficit ad dijfoluendum, quoufque calx pulticu- 
la liquida fiat . Huic adduntur cineris querm cribrati libr e duodecim , & aqua tantum, quod fuffeiant ad dtfioluendum. 
Deinde m hac pulticulamacerentur oliuarum uiridium ckblatum libra vigintiquinque , horis oblo continuis , aut ad fum- 
mum decem, (hoc teporis ffacio omnem amaritudinem exucntffed interim lignea rude leniter commfceantur,ne lydantur 
contundantur u e. Eximuntur deinde, & lauantur in aqua, in qua poflbac macerantur quinis, fentsve diebus , mutata, affjifaq; 
Jxpus aqua.Extrahuntur deinde , &- condiuntur muria in qua fer bucrint prius faniculacei caules in particulas difcbli : & 
aJJ eruantur fiblili, quod commodum fuerit . Ita enim parata, natiuam viriditatem feruant,& ejui delebiabiliorcs euadunt . 
aterum olea, & quercus tam pertimei odio inter fe diffident ( fi rei agrarie feriptoribus fides ePi 'adhibenda) ut altera 
prope a teram depacta breui tempore pereat . Olea item fi primo germinatu d capra dcpafcanturjddeoflerilcfcunt, ut nul- 
o remei w in pojlerum prolifica fiant . .At fi alia de caufa raras admodum, uel nullas proferant baccas, nudatas earum ra- 
° c didas C ^ CU7n -. lti terra hybernis algoribus opponere, certiffimurn eft remedium . . Amant oleg apricos trabhts, , & colles, 
icat Vvc l t rc ” lones ’ ‘ aam m frigidis locis non proueniunt . Syluejlris , feu , Aethiopica olea lacryma, licet multis pol- 
<. t eius cametl in Italicis officinis nullus ebl vfus : neaue quod ca ad nos afferatur , adhuc compertum habeo . 
toarmmento C S K T tillud , e ^ egt{mmi, V lod medkl recentiorcs , & officina gummi elcmi appellant. Verum illud cer- 
tum etiam. ,/Y f eChl0pic£ lacr ymam gummi demi non effe^uod gitflatu mordax non fit , neque linguam uellicet: 
■ ■ r p . oa omn ® Us P er $icutmfu,eatnlacrymam(etft improprie gummi appelletur ) non in gummi quidem fed ve- 
nL rJl n t mm ^ nC r C e ff' e J rcci P lc n darn: cu m igni expofita fatim collique fiat, & diffundatur, quemadmodum & refina. 
medicam t ^ ‘ ” Mr “ nihri la cryma,ex qua ( vtTheophrafus inquit lib. 1 ui.cap. vi 1 r .fmcdki fi flendo [anguini 
rijfma ™ t 'f m ] com P omnt ■ Clerum quanuis atate noflra obfcura admodum fit gummi Elemi origo ; eius tamen vires cla- 
apud cmrurgicoi, & vulnerarios medicos reponuntur : nam in caluam fiabhms,ac vulneribus miripcd vngucntis , 
c M 4 & empla- 
Qu? cfictufa 
funt tribus in 
locis non leg. 
Oib. 
a Meum // 1 - 
yaHju' heioy.i. 
magnum, & 
leue . 
ihaix.i. olei, 
leg.Orib, 
Ole* tylae* 
ftris conlid- 
Oliuaru ge- 
nera plura . 
Oliuas con- 
diendi ratio. 
01ex,& quer 
cus odium . 
Aethiopica 
ole? lacryma. 
Gummi de» 
mi. 
Amurca olei» 
