a terloitloioY 
.i. reuui corti 
ce lecr.Orib. 
b Meum irra 
jt/opoy.i.fubful 
uum. 
Arbuti conii- 
deratio. 
Arbuti 'ufus, 
& uircs . 
Nomina , 
a Catae.a-iu) 
7a let- i- cu ™ 
amylo aibii- 
iimo . 
b Concluia 
Orib, non k- 
s ic - „ 
c Meum & 
Drag. xetpux, 
iiropiiciter ; 
Amygdaloru 
coniidexatio. 
Amygdalorfi 
vires ex GaL 
24 6 
Andr. Matthioli Com m. 
Koptapot- 
ARBVTVS. 
C AFi CXXXVIII 
A Rbutus, fiuevnedo.arborcftcotoneae malonon difllmilis,renui<jf folio: icuius fructus pru- 
ni magnitudinem implet, nullo intus nucleo.huic memaecylo cognomen eft.Maturus aut b fla 
uer,aut rubefciciu efuacerofus,ftomacho aduerlatur, capitisque dolorem mouet. 
A ftjbutus in Hetruriafiequentiffima prouenit , ubi uel per hiemem perpetuis rirefcit frondibus . Hac ctfi Diofcoridi 
reddatur malo cotonee adfitnilis , magis tamen putauerim,ab eo arboris proceritatem reprafentari cotonea, quam fo 
lia , & caudicis corticem . V el deprauatus fortaffe ( ut magis fufiicor )efl hoc m loco Diofcoridis codex : quandoquidem 
Serapio , Diofcoridis ipflus teflimonio , Arbutum non deferibitin uniuerfum cotonea malo fmilemfed eam tantum profer - t° 
re folia mali cotonea minora.nec feribit tenuia habere folia,ut - vulgata habet Diofcoridis leffio.Siquidem,utpaldm ejl <tAr- 
buto folia infunt laurinis, iligneis craffiora . Meminit Arbuti T heophrajlus libro x 1 i.cap. 1 6. de plantarum hifloria,flc 
inquiens. Arbutus , qua pomum cibo idoneum ferat , magnitudine non nimium proflat : corticem tenuem , tamarici ftmi- 
lem habet, folium inter ilicem ,& laurum: floret Menfe Iulio . Flores fmgulari appendicepartepoflrcma racematim coha- 
rent, specie quifque myrto oblongo ftmili . : & magnitudine tantus : non foliatus , concauus, tanquam oftum excalptum, 
ere aperto . cum autem defl orucrit , retinaculum p erf oratur : quodque defloruerit , tenue, fleut uerticillus circa fufum . Frit - 
Ilus anno integro maturefeit, ut fimul hunc haberi, atque alterum flore sponderi contingat. haBertus Tbeopbraflus.Qua m 
Hetruria najcittir, folia profert laurinis, iligneisve ftmilia, breuiora tamen paulo, cr afflor atque, colore potius pallido , quam 
viridi, in ambitu vbique ferrata, rubraper medium excurrente cofla. Caudex cortice ueflitur fubrubro , aspero , fquamofo- ^ Q 
que, a. quo rami prodeunt rubentiores , ac Uuiores . Floret menflbus Iulio, & Augusto, floribus candidis, paruis,lilt) conual- 
iij uocati figura J racematim dependentibus . £ quibus fruffus gignuntur rotundi, [orborum fere magnitudine : quiprim 0 
exortu uirent , deinde flauefcunt, maturi uero rubent, affero taffu, nullo intus ofliculo, fragorum modo, quorum etiam effi- 
giem referunt . Sapor his infpidus, fimul & aufienis,quinetiam dum eduntur , linguam, &■ palatum (limulant acerofa qua- 
dam fubflantia,qua exterius conteguntur [ita ut plane acero fi ui dcantur.His maxime dcleffatur turdi, & merula. Quo fit 
ut byeme , quo tempore ip fa poma maturitatem fentiunt , eiufmodi anes inibi laqueis, retibus , altjsf aucupij generibus fa- 
cild capiantur . Arboris folia coriarijs expetuntur . Sunt qui credant, arbutum maximam opem praflare aduerfuspoflem , 
Quamohrem aquam, qua ex folifs extraffafit,admiflo offe in cerui corde reperto, 11 bi flatim morbus imaftt,magno( ut ipfl 
aiunt jiuuamento aegrotantibus exhibent , Arbuti meminit Calenus lib.v 11 . flmpliciurn medicamentorum , ubipaucis in- 
quit . Arbutus arbor ipfa qualitate acerba una cum frubfu efl.eum memecylum nuncupant. Efl autem hic,& infenfus ftoma g 
cho,& capiti dolorem inferens . Huius arboris nomen Cjrecum ncuaptc: Latinum , Arbutus: Arabicum, Hatiladib : ftali- 
cum , Albatro:Hispanis,Madronho,aut CMadromeiro: Callis, Albouces . 
A AMIGDALAE. CAP CXXXIX- 
A Mvgdalae amarae radicum tritarum dccoftum uitia cutisin facie corrigit. Illitae nuces ide munus 
praeftat:menies admotae ciunt-.capitis dolori auxiliantur illitae fronti, aut temporibus cum ace- 
to, uelrofaceo : epiny&idas fanant ex umo :item putrefeentia ulcera, & quaeferpunt,& morfusca- 
numcum meile. Earum autem c(u dolores finiuntur,aluumemolliunt,fomnum faciunt, urina cier.* 
contra fanguinis, reiectionescum a amylo, f& mentha alEumuntur: renum uiti)s,&pulmonum infla 4 0 
mulionibus b fex aqua in potu, aut eclegmate cum refina terebinthina danturrcalculofls, difficilique 
vrinaein paflo auxiliantur: & illin&ucum meile, & lacie hepaticis, tuffi, & inflationibus coli, cnucis 
aucllanae magnitudine. quinis, feptenisve praefumptis, ebrietatem non fentiunt potores. Vulpes ficu 
quadam eica eas uorauerint,emoriuntur.Gummi eiuscalfacit:& adftringit:reijcientibus fanguinem» 
potum auxilio eft:impetigines,quae fummurrvcorpusoccuparuntdllitum cum aceto tollit: tuifl uetu- 
ftte cum diluto uino potum medctur-.calculofis cum paflo bibereprodeft. E'nucibus Gra:cis, dulces 
cibo idoneae, fed multo minus ualentin remedijs,quam amarae: attamen extenuant, urinam ciunt.Re 
centium feu cum fuo putamine, humida flomachi uitia emendantur . | 
A Mygdala tam dulces,qudm amarafniW.isfunt ubique vulgo noti/fimi.Differunt tamen inter fe: nam amara maiore jO 
excalfaciendi exiccanditf facultate praditgfunt, quam dttlces.quo fit , ut etiam dulcibus longi pr e ferantur ad crafi 
fos,pituitofos% humores expeftorandos . Arbor efl Amygdalus, ff effata fatis proceritatis , caudice craffo , raro tamen, 
reffo, cortice alfero . paucis radicibus , flquidem plurimum fmgulari nititur radice,robufla, grandi , alte defendente . Fo- 
lia habet perfteo per omnia fmilia , cui quoque tota amulatur planta , nam & flores in amygdalo ff e ff arentur , quales 0 
Ter fico , nifi huius faturatiori purpura rubefierent . Floret ucre incohantc . Nuces edit cordis figura, qua antequam ob- 
durefeant , integra cum putamine comeduntur, & prafertim ab utero gerentibus. Sunt enim guhui non ingrata . Duplj cl 
contegunturputamine , quemadmodum mglandes . Leguntur AuguUo menfe ad finem aflatis ; cum extima earum tuntc* 
dehifcit.Tra ffu gaudent calidiore.quo fit ut in Apulia , Sicilia^ optima , copiojijfimaque proueniant . Cjalenus dulces p a,{ ' 
cis perfringens lib. 1 1 .de alimentorum facultatibus, fcinquit . Amygdala nihil prorfns adflriff oria facultati fortitafi int> 
fila enim extenuandi, atque abflergendi ui pollent: qua tum uifiera pur/ant, tum humorum d pulmone, ac thorace excre fi 6 ° 
tus moliuntur, acpromoucnt . Ft de utroque Amygdalarum gener e differens lib.v s .fmpliciuni medicamentorum , pfitA 
amaras, deinde dulces profequitur bis uerbis . Amygdala, qua quidem paldm amara funt , omnino extenuandi uim p°iP' 
dent:quod & qualitas ipfa indicat, & experientia comprobat . Ac de amara quidem qualitate in quarto horum commenta- 
riorum proditum efl.Caterum duo experientia exempla proponi fatis efl, unde uim eorum pojfis difeere . Siquidem cphehfi 
expurgant ,& excreationibusexpeff ure, pulmoneque crafforum, lentorum^ humorum impendio conferunt . Tot "'' 0 
hac ofienfa funt genere quidem incidentis , fiecie vero extergentis effe facultatis . Quin & quodper accidens facultate 0 
habeant ab obflruffione liberandi, & ipfum fuprd demoflratum efl , fed & experientia monflrant: naminiecore cm - 
forum, uifeofirumque humor umin extremis mfisimpafforum obflruff Iones abunde expurgant, cxpediuntque.Quin & fi 
terum dolores ab huiufmodi caufa natos, & lienis, & coli,& renum fanant . Torro & ipfa arbor miuerfafimilem fortita 
uim efl .Nam huius radices coffa, atque illita ephelis purgant. Quotquot vero funt amygdala dulcia , & ipfa leuicul an* 
maritudinempoffident , qua tamen dulcedine fuperante occultatur: caterum id temporis spatio clarum fit* Demonfi rd ' 
tutn 
