2 7 6 
And. Matthioii Comm. 
yt fluuios lacusqtie fubcanttH&cille. qui etfipr&clamsfit,& doBrina non vulgari pr aditus , non tamen omnia natura fe- 
i o 
10 
ta 
rum non effle debet ,quod ad nos diferantur conchula Indica ex mari rubro, ac Babylone. Etenim hoc non eucnit , quod 
bi nafcanturfed quod Diojcoridis tempore non fecus acnofiro , mercimonia, qua ex India in Cr aciam & Italiam conuehe- 
bantur,omniapriuspermarerubmm conueherenturin .Aegyptum, nempe Memphim , aut .Al exandriam . sed quomodo fit, 
dicet aliquis , quod rara admodum r operiantur conchula Indicas , quas fuauem ffnrent odorem , cofl nardum imitentur , at- 
que odoris gratia fuffiantur ? Certe nonaliam ob caufam fieri puto,nifi vel quod propter maximam locorum diflantiam in 
longo itinere adfcintium illum malabathri odorem amittant, vt Indicas nardo euenire libro fuperioriin eius mentione dixi- 
mus : vel quod ese, qua ad nos adferuntur , in paludibus capiantur, quas malabathro prorfus deflituuntur . Nam quoniam 
multo iam tempore malabathrum ad nos non aduehitur , facile adducor, vt credam id in India cultorum negligentia perijfie, 
perinde ac balfiamum in ludxa. Quippe vt malobathrum rcnafcaturfl id quod Diofcorides refert ) neceffe efl,v tficcatis afl- 
uo femore aquis fumus aridis fruticibus vratur.Quod ciimab Indis fortafie fuerit omij]'um,& negleBum, facili poflea fa- 
Bum dd,vt vniuerfim malabathri genus omnino deperditum fit . Atque adeo hinc efl , utvngues ij, qui hodie ad nos adfe- 
runtur, nullo nardi odore commendentur . Tofremo illud mihi baudquaquam abfurdum ejfc videtur, quod conchula Indi - 
cafuffituprefias vteri fuffocationc mulieres comitialesque reuocent . Nanque,quodfieripotuerit , nos non negamus, ony- 
ches olim fuife odoris grati atque iucundi,vtpote quimalabatham redolerent. Sed quidem cxiHimo odorem illum par- 
tibus ita tenuibus inhyfifjfe, vt igni impofita tefla ille fatim exhalaret, T efta vero eadem reliBa & incenfa , quid mirum 
fi odorem fetidum emiferit , & cafloreum oluerit, ex quo fani ( vt experientia docet ) mulieres vulua flragulatione la- 
borantes fufeitantur i ideoque variat noftra d \ondolettj fentcntia,qui vt Diojcoridis IcBione feruare videatur dicit 
Diofcorididcf ignare non femper id quodgrato floliim & ineundo, fed aliquando , quod vehementi, aut grani esi odore : qmp 
pe etfiid haud neiauerim, ego non tamen affirmaitcrim ivSitf hoc in loco iniucundum Jignificarc aut graueolenttim ; fiqui' 
dem cum Dioflcoridibi vngues fuauem spirent odorem, quod conchilia, quorum tegumenta fiunt, nardipabulo vefcantur, ra- 
tio fime non confentit,vt fiondolctw fubfcribam . Caterum cum onyx unguem fignificet ( unde conchula Indica unguis odo- 
rati nomenaccepit , quod for taffis unguis alicuius effigiem referat) cur ipfumpurpurx tegumento fimilem fecerit ‘Diofio- 
rides , mihi baBenus incompertum efl, cum purpura operculum rotundum fit , quemadmodum & buccina , conchilij vero 
longum, nifi vnd cum I{ondoletio dicamus, haud intellexijfe Diofcoridem, odoratos vngues facie purpurarim opercula refer- 
re, fed quod iis conchilia operiantur, ut purpura Juis d fui flantia rei, non quidem d forma comparatione faBa . At certe, 
vt dicam quod fentio, mihi nonplacet eorum opinio , qui non alia de caufaboc conchylij genus onychem appellari uolunt , 
quam quo i eius tegumentum fit rugarum, concauitatis, afpcrttatisq ; expers leuorc autem , ac candore pr aditum, humane >- 3 
rum unguium modo . Siquidempurpura tefla, cui onychem affimilat Diofcorides, in uniuerfum aculeata condicitur ; quM 
& inaquali fnuofoque cortice obducitur . Torro quod uideam ungues odorat os, qui in myropoHjspaflfm habentur , bruto- 
rum quorundam ungues reprafentare, atque fi urantur cafloreum olere, facit ut fere non dubitem affirmare eas legitimas ef- 
Fuchfijopi- y e ' p uc ljfus in fisis in Nicolaum Myrepfuum doBifiimis annotationibus in compofitione aurea Alexandrina , ubiipf 0 
niorepio a- ucrten te legitur , offis interioris narium purpura ,fcribitnil aliud Nicolao ,defignare, quamquod ABuario , dralijs po- 
flerioribus Blattium bygantium , fiue byfantis dicitur , quod in quibufdam interpretationibus in Nicolaum legatur 
(Sto-flav CcifajhtovosxvTiif piW a» s ■mfxpvpai • Quin & differre inter fe ait Blattium byxantium , & Diofcoridis ony- 
chem , quod onyx conchilij fit tegimentum, blattium autem os anterius narium purpura. Quod etiam confirmauit U 
bro primo de compofitione medicamentorum, illud etiam addens , officinis hodie hoc os, quod in ore, aut naribus purpura 
reperitur , Blattam Bifantiam uocari . Sed longe quidem ab eo diffidet opinio noflra . Trimum quod Serapioni , & Auic cn 
nx, quo rum uocabula medicamentaque tam fimplicia, quam compcfita ( ut ipfemet fatetur Euchfius ) recentiores Gtf cl 
fspius ufurpant,nil aliud defignat “Blattium bygantium , quam Diofcoridi onyx, Latinis unguis odoratus dictus , ac pariti 
conchula Indica . Huic alia accedit ratio , quod cum baBenus non imenenm , qui purpurarum os tam oris, quam narium 1 
( ut Fuchfioplacet ) fiue tefla earnm tegumentum odore aliquo commendauerit, quique Inter odoramentarccenfuerit,atq !ie 
antidotis inferuerit ; fed qui tantum fcripferint,earum crematarum cinerem exiccare,dentcsabflergere,excrejccntias inc a 
ne cohibere, vulecra purgare, & ad cicatricemperduccre : contrauero conflet omnibus odoratos ungues d Mauritanis 
ferri,quod aroma quoddam refipiant,& tenuium, atque ad fungentium funt partium, ad uentriculi,iocineris, cordis , utertfy 
affe£lus,non modo Fucbfiifed Nicolai quoque fententia ( modo huius codex non fit deprauatus ) inanis profe Bo , & ^ Py 
refellenda uidetur . Quod autem ad hos affeffus odoratos ungues p mulerint Arabes , quibus recentiores Creci longe pwf _ 5 0 
aceepta referunt, teflis efl Serapio autboritate Mefehax,cum inquit . Conchula Indica excalfacit , & fucat ordine tertio- 
quin & adflrifiionis,& tenuium partium eftparticcps:uentriculoquc,cord}squc palpitationi jocineri,uulu£quc odori fragr A 
tia conferens . Quo fit, ut etiam facile crediderim , Attuario nil aliud Blattium, flue blattum byfantum repryfentare , 
Indicam odoratam conchulam, non ut Fucbflus arbitratur, os in ore,uel naribus purpury inuentum. Mifcetur itaque I 71 - l 
conchula, ueleamuoces odoratum unguem , non fine magna ratione, & auftoritate d poflerioriius Cratis W ^ . 
Alexandrina , quod ad cardiacos , & uifcerum morbos fit admodum utilis . Quin & in antidoto e margaritis, quod n0 . 
uirium imbecillitatem firmet, animi defeflum fiued corde, fiue a ucntrknlo originem ducat: maxime iuuet: longo met 
deidics,<& imbecillitate languentes rccreet,& uteri ftr angulatus in mulieril us auertat,ut Afl imius, & TNjcolaus M) 1 f 
ficus teftantur.Quie omnia odorata conchulaper fefere preflare pot efl, fi primum eius qualitates, demum nero facultates? ^ 
penderimus, quarum nulU( quod fciam ) purpuris affignantur . Quare non immerito Nicolaum damnauerim (fi tanU' 1 (,o 
rorilli adferibendus efl ) qui narium purpurarum offa excogitauerit his antidotis ejfc admifeenda, cum purpura ' inU>11 ■ 
fum pryter teflam , qua conteguntur , offibus carcant . Nifi forte! bis in purpuris narium os appcllauerit , quod iu a nte 
ri tefie parte prominet, & roflri potius, quam narium ffecicm reprefentat. Illud pryterea falfum cjfe deprehendi ’ 
quod officinis hec excogitata purpurarum offa Blatte byxantiy vocentur, cum etiam que legitime in officinis habentur >P 
prie fint odorati ungues . Toflrcmo queque fint illy in “Nf eolaum expofitiones , quwus maxime nititur Fucbfius , eas ^ 
flris rationibus , & auBoritatibus adduBis haud quaquam obflare poffe putauerim , eum fo rtafle incerti fint auBof> s > ^ 
fi certi, minime probandi , quod is rationi , ac ucritati refr agetur . Nifi quis dixerit , illum contra , quam Fucbfii # 111 , 
xerit ,Nicolaiuerha interpretatum fuifle , &leBores admonuiffe , nil. aliud “Nicolao defignare is* * Xns fivos 
quam Ce.aSuildv,ai 7avi?otfi ir, id efl , unguem odoratum . Siquidem cum Nicolai uerba fecundum Fucbfij interpretatione ^ 
per fe clara fint, ut nulla indigeant explanatione, non erat opus, ut ille interpres ea aliter exponeret , fed potius ut ded-sr*^ 
animaduerja deprauata “Nicolai leBione,pro eo purpurarum offe in Nicolai antidotis Blattum byxantium, id cft , l n 1 
conih* 10 ' 
