284 Andr.MatthioliComm. 
fimum folct. hfc Arifloteles , „ Aelianus vero lijgirn.cap.xxxt.de cancellis ita fcribit .A conchis quidem inopes, & nir 
diprimum c ancelli nafcuntur, deinde eas tanquam domicilia ad habitandum deligunt. Cum enim vacuas, & inanes offend 
runt conchulas purpurx l aut turbinis, primo intra eas ingrediuntur.-deinde cum in ampliorem magnitudinem excreuerunt * 
quam ijs ut capi queant ,in teflam laxiorem tanquam domum alteram demigrant , neque modo m fupradifforum conchaS 
immigrant ; fed & in permultas alias capaciores tranfeunt , & amp liorem natti , ca tanquam maiore domicilio gaudent, ac 
Nomina , f&pe de fpolijs multo certamine inter fe contendunt , viribus % inferiore repulf ), uittor exuuias ajfequitur . ha&emts .Aelia- 
nus . Cuiin omnibus fitbfcr ibit Tlinius lib.ix.cap.xxxi.& xui. His igitur diligenter perfeflis, omnibus ,vtarbitr 01 > 
palam fiet , clr cancros d gammaris, & cancellos d fquillis differre. ^Animal, quod xapiuW grgee Cancer Latine appellatur. 
Arabice, Sartham,feu Sarthan;Italicd,Grancbio:Hiffanice,Cangreio:Gallicc, Caneres . 
M" 'S>upttlis)(ipffiucs. SCORPIO TERRESTRIS. CAP. XI. 
*“r*Errcftris Scorpio tritus crudus, & impofiius, fuae plagae remedium cft. Quin eftur affatus, ad 
X eadem « 
Scorpionum 
confideratio. 
Scorpionum 
genera. 
Scorpiones 
aligeri , 
Scorpionum 
facultates . 
Olei ex fcor- 
piombus tu- 
res. 
Brreflres Scorpiones animalia funt vulgo nota, quodin quacunque domo,non modo in cubiculis, <&- cellis vinarijs,. fd 
_ t biquepaffm reperiantur: adeb cfl hominum vitapericulis obnoxia. Licet autem fintin Italia minus uenenofi , mi- 
nusque nocui , quam alifs in regionibus , qua fub meridie ftta funt; ipfe tamen complures uidi in Hetruria d Scorpionibus 
idos, qui fxuiffimas perpeffi funt exacerbationes, &quafi ad mortem redafti. Contra m regionibus frigidis minus nocui 1 
funt. lnagro Tridentino d fcorpionibus ifti nihil noxxpercipiunt.Quod tamen euenire affirmant gratia peculiari fibi d Df° 
impertitap fecibus diui Vigili] epifcopi,quem & patronum prxeipuum habent, & aduocatum apud Deum . Hoc idem afftf 
rit Arifloteles lib.x 1 1 i.cap.xx 1 x. de animalium biforia, vbi fu inquit . Morfus beluarum ex locorum diuerfttate pluri- 
mum differunt , vt in Tharo, locisque alijs,fcorpiones non Udunt . At in alifs locis, &pr<ecipui in Scythia , multi & mOn 
gni nocui funt,& vel hominem, vel quamuis hefliampercufferint , intcrhnknUnecfues euaderepoffient , quanquam attero S 
"virulentos IBus minimi fentiunt. Tlinius, Auicenna,Albertus, Aelianus, & aliorum plerique nouem Scorpionibus geuc- 
ra dffignant , diuerfis duntaxat coloribus diflinda-.nmirum quod^ aliffint flaui , alif rufi,alij cinerei, alij ferruginei , riridf* 
ali], ali) lutei fubatraque cauda, ali j vino fi, alij albi, alij denique fuliginis color e. Tr teter nigros, & ferrugineos, virides quam 
plurimos me vidiffe, Icgiffeq^ recordor, in comitatu Arci non longe d Sarca flumine, quadam injylutda nouellis qucrcubf 
confita apud facetum diui Tauli, vbiparuo admodum tempore, frio ardente , ego , & eremita quidam , de his qui fub fi xlS } 
latebant, plus quam mille, & quingentos collegimus, cra]fos,& plurimum farnos, Tlures inter eos feminas inucnim^j 
qua fuos nuper editos [cetus albos , pediculi magnitudine, fub ventre fecum vbique gerebant , fnguhfngulis cruribus ad' 
harentes. Quapropter non ab re prodidit Arifloteles. v .cap.xxvi. de biforia animalium , quod terrefires Scorp‘°f 
nes vermiculos ouorum Fpecic pariant complures , & incubcnt: mox ut prolem perfecerunt; pellantur ab ea ipfa,& iatert 
Imanturd fiiis liberis magno numero ; Japius enim undenos pariunt . Tlinius auttur efl. Scorpionum ittum, multo magis 
minis pernicialem effe,qudm uiris-.prafertim virginibus , quibus femper lethalem effe ait . Quibus (epteni in cauda i» ter ' 
nodij numerantur , longi fmiores habentur, quam ij , quibus tantum feni infunt . Nonnulli praterea literis mandar mjf* 
quibus fubfcribit Strabo lib.xv.fux Geographia, Scorpiones quofdam habere alas ,quibus per aera uolitantes dc vna in au 
regionem deferuntur. Hoc enim credere non videtur ab fur dum, cum idem formicis fi militer eueniat : quandoquidem & f Q 
ijfdetn feri coloribus difinguuntur . Tanto^ magis credendum cQ, quodin CaftellaHiffania regione fppius agricola 4 
quos terra cespites aratro findant, vbiformicarum more innumeri fcorpioncsgregatimhyeme delitefcunt . Citra Cin anl ° r ' 
uos Actbiopas lati deferta regio efl,d fcorpionibus gente fublata, fi T linio credimus . Qui pfaterca tradit, (vt in Cancro Pf" 
perius diximm)quod fi decem cancri cum ocimi manipulo adalligentur, omnes, qui ibi Juntfcorpiones,adcum locum codfif ' 
Quod tamen Diofcoridi manifefie refragari videtur, nam fuperim in cancris ita feriptum reliquit Dio fcoridcs.C aneri fi° r P l ° 
nes necant, fi triticum ocimo admoueantur . Ferunt d veffis, apibus , & crabronibus eos non ici, qui prius dfcofpif> ne P e _ je 
cuffi fuerint . Quinetiam narrat Tlinius lib.x* v.cap.ix. Scorpiones mortuos reuiuifeere, admoto albo veratro.Q ud#* ^ 
dici vtuntur Scorpionum cinere, qui v iui fint exufli, ai vrinam ciendam, ijs prxeipue , qui renum , aut rcficx calem 0 
finiuntur . Quo fit, ut in hunc vfium commendaucrit (Jliefkcs oleum ex ijsp aratum, quod officim habent , renibus & r r 
illitum . Hoc idem commendauit Auicenna ad aurium dolores . Sgo tamen illud vfiu exploratum habeo , quod olcu ,n f ^ 
me faCtum, in quod fani magnus fcorpionum ingreditur numerus , cordi duntaxat , & pulftbus temporum, manuum » 
(edum arferijs illitum 4 ab omnibus Uberat venenisfummodo erodenti facultate yaccnt.Quin & eps fanat, qui tam d 
