Andr. Matthioli Comm. 
Viperam fa- 
cies , & fexus 
difcrimen . 
Plinij lapfur. 
Viperin* cat 
nis uiies cx 
Galeno . 
29 0 
VIPERA. 
1 0 
liquido conflat. Cuius fententiam non tantum explodit : quod experimento compertum efl ;fed & u irifloteles ipfe : qi* aty 
doquidem nufquam dixerit, uiperinos fatus parentis uifcera , aut uterum abrodere , fed quod qui tardius eduntur catu t 
( tardius enim ideo illi excluduntur , quod 'Uiperafmgulos ftngulis diebus parit ) abrodunt membranam quondam , q ua 1 
matris utero obuolumtur,ut citius prodeant in lucem^. Qua in re, ut hoc omnibus palant fit,fic lib.v. de kifloria animali^ 
capite idtimo, fonat^iriflo telis uerba . T<CV <fi' 8 >i»ro'fctr j^ir £a>oT«KH,eV <wi£ mrfv» dojoMjas.iofidoiyitmtprav 
V-oroygitftsi , usu' itaKaxofipnov o/e ytopof tuluStv mprylmai , ngd * irtptytiytt tptoitf ozpcLKufns ,co<mtp aj' e’ Tct 7<Sv iyfiav- t/xt« 
fj.mprt.iyjStdi.iv vfttViV, oiTtpippnyvujjjcuTftjouoi . {piem S(xajia , u6evS‘ittipayov7iL «at a' i^ipytreu . i'mn ii/utpa. w*3'tv- r ri*X ii 
S i trum h « wrm.ideH . Vipera i ferpentibus animaledit, cum intra feprimum ouapepererit . Ouumbocvmus colon* > 
& molli cute conte&um, utpifeium efl . Fatus fuperne gignitur , nec duro cortice continetur , ficut nec pifeium quidem • 
Taritparuas viperulas membranis obuolutas , qua tertia 'die rumpuntur . Suenit interdum , ut qui in utero funt , a " r y . 
membranis prorumpant . Singulos diebus ftngulis parit,pluresque parit qudmviginti . hoc ^Arifloteles . Cuius fenenttv ^ 
(vt diflum efl )peruertens’T Unius ,ubi ei dicendum fuerat, quod ultimo viperulo adhuc in matris vtero degentes ,fua <t - n , 
dunt inuolucra, anteaquam prorumpant, dixit coteras tarditatis impatientes , perrumpere latera , occifa parentem • “P ,r ' 0 
buicexptofa fententio etiam Vhiloflratus refragatur. nam in uita ^Apollonij Tyanei narrat , ^Apollonium ipfum viitatn, A 
incolumen uidijfe Viperam quo fuos catulos nouiffme exclujos lingebat. Marft praterea,qui ferpentium domitores fe P 
dicant,quij, fdso cx diuiTauliprofapia fe originem duxiffe gloriantur , Viperam Maraffo vulgb appellant , vt% 
cum ffefiatoribus i n eant gratiam, fapi/fim e viperinos dentes, longos, acuminatos, atque mortiferos oflentant, conditos ( 
T fimus inquit lib. x 1 . cap'xx xvi 1.) gitigiuis, atque membranula quadam circundatos , lethaliuencno referta u . Qjffl 
viperarum nuper editos fatus oflendunt") quos Vipera fuis aluntin capfulis,quibus eas deferunt : nec tamen illi matris uifi c) ^ J(J 
findunt , Coterum quod Vipera primum intra feoua pariant , mox animaliagignant , TheophraHus quoque au flor e 
libro v 1 i.cap.x 1 1 1 1. contra eos, qui fecutus (entiunt . Vipera [yt fer ibit ^Auicenna libro quarto, ubi de venenis agit) ^ 
put habent preffumflatumji, ubi ceruici anneflitur, quo peculiariter illis tenuis ejhnec corpore admodum funt longo , utp^ 
nec cauda . ^ id hoc qalenus,cumfcriptis tradere vellet, quibus notis mares V ipero d famims diflent, eo libro, qui de 1 . 
riaca ad Tifonem infcribitur,fic inquit. Viperp femino fubrufa funt , & perquam agiles, ccruice elataiocufis fufru^ ^ 
busjnuerecundis, atque intuitus ferhijs caput latius, quam mari, quem etiam excedunt uniuerfa corporis mole,earurnq ue ^ ( 
cernens meatns fuumpropius caudam obtinet fttum . Mari duo tantum injunt canini dentes, fosmino ueroplures . T’ r ° 1 
igitur Nicander cecinit his uerfibus . 
TeC fjiVvTip xiu/o'/«m <f doypfi 7tK(/cup'>inau , 
Poy ipd/youtvi,TKt tyif fi 7 oi cuev iyjdvnf • 
Hoc efl fluta oratione . 
Mafculi quidem Juprd canini dentes duo colore notantur , venenum eruffantesiatplures femper fcemino infunt . , r r,, 
per addiderim , ^Aristotelem memorio mandaffc libro vi si.cap.xv. de hifloria animalium, quod licet hyeme cotevf^ 
pentes cauernas fubeant terroiuipero tamen fub faxis condantur . Ex quo palam efl, Tlinium hoc etiam loco non ret c ^ 
tcllcxiffe lAriflotclcm : quippe quod tradiderit lib .vin. cap. xxxix. Viperam folamterra conducet eras arboris 0 > 
faxorum canis . illud item reticuit irifloteles , quod "Plinius poetas fecutus retulit , faminam fcilicet in coitui 1 
put abrodere voluptatis dulcedine . Sed ut iam Viperis uires fias , ac facultates reddamus, hic ea nunc referam , fi.y 
ijs lib. x 1 . fimplicium medicamentorum tum libris de antidotis pluribus pofleritatis memoria, prodidit Galenus ■ j l f 
rum igitur carnes palam uidere efl excalfacientes, & deficcantes,uhi condiuntur ceu anguilla, nempe olco,falc,anetb°>J 0 f 
ro , & aqua, feritato nimirummodo . Quod autem totum corpus per cutimpurgent , difiere tibi liceaf vel ex f ^ uy- 
wuenis etiamnum in ^Afa noflra fum expertus : quo fmgulafm deinceps narrabo . Homo quidam morbo , quem 
ta co$ nu 
