342 Andr.Matthioli Comm. 
ro,item afpalatho plenius tufo. Alioqui tamen ad hunc ufum, uno duntaxat horum contenti funt. 
Cum autem ter efferbuit, exemptum leniter, & linteo colatum,aromatis, uti expolitum eft,imbui- 
tiir. Adipibus fpiffamcntafic fiunt (quemcunque acceperis, oportet, ut recens tundaiurOSvncerus, 
& (anguinis expers adeps, reliquas habens notas,quasfa:pe retulimus, in ollam nouam demittitur, 
infufouino a!bo,uetere,odorato,quodfcmipedis altitudinem fuperetdento igni f'eruefcar,duuer- 
naculus odor aboleatur, planeque uinum redolear. Atubi depolito vaferefrixit.duae adipis min? 
in ollam mittuntur, & duo uini eiufdem fextarij , & feminis loti , eius inquam , cuius e ligno ludi- 
cr£ tibiae faditantur, tufi mina: quaruor adijciuntur : lento igni (ubinde mifcendo decoquuntur: 
cumque odoris uirus euanuerit.excolatusque adeps refrixerit, una contufi afpalathi mina, cuma- 
maracini floris minis quatuor,& uetere uino fubigitur. Notie unah$c odorem rapiunt, combi- i o 
buntve: poftridie in fictilem ollam tricongtalem ea omnia cum adipe inieda , additis fextarijs rri- 
bus uini, una feruefeunt, quoufque& uim , & odorem fpilfamenrorum adeps ipfecontraxerir : qui 
eliquefeens colatur, & reponitur Quod fi maiorem odoris fragrantiam efflagites, drachmas odo 
quam pinguitfimiemyrrha: uino maceratae, quod multos in annos afleruatum eft, mifcero . Gal- 
linaceus, anferinusque lic odoribus imbuifolent.Cuiufuis eorum percurati fextarij duo fictili ol- 
la excipiuntur: ervfififeptri, xvlobalfami, palmae elata:, & calami plane contufi, Angulorum fe- 
fcuncia admifeetur; uini Lesbij ueteris cyathus vnus adijeitur : ea ter efferuefeunt prunis, mox ua 
fe fublatoab ignc ; , die, noduque refrigerantur: poltridie liquata per linteum cralfum mundum in 
uasexcolantur. ubi vero adeps coierit, concha excipitur, fidiliquenouo denfius operto perfri- 
gidis locisreponitur. Hiberno tempore id inftituere oportet : aeftate fiquidem pinguia non co- 20 
guntur. Nec defunt,quiTyrrhenicaeceraemomenrum adijciant,quo facilius in unum corpus om- 
nia coalefcant. Eadem ratione tuillus adeps, & urfinus , carterique idgenus,odoramentisimbu- 
untur. Verum fampfuchi odorem adeps ipferepraefentabit hoc modo. Curati quam optime adi- 
pis, prseferrim taurini , mina una.tempeftiuique fampfuchi exquifite confradi fefquimina mifcen- 
tur , & infperfo largiore uino digeruntur in offas, quae in uafe cooperto node quiefcunt.Matutinis 
infidili ollalcuiufculo igniaffufa aqua lcuiter coquuntur : dumque fuum adeps odorem exuerit, 
defaecatus , ac bene opertus , node tota permanet. poftero die deterfa forde, qua: peflum ierat, fam- 
pfuchi , ut didum eft contufi iterum fefquimina priori paftillaadi jcirur, eodemque modo in of& s 
cogitur: ali js quae diximus peradis, decoquitur, & colatur, &fiqua fundo haefit fpurcitia , deradi- 
tur, & frigido loco reconditur, f Si quis tamen incuratum adipem anferinum , gallinaceum, aut ui- 30 
tulinum a putredine tueri uelir,irafaciundnm eft. Quem uis adipem diligenrer elotum , & ficcatu 
in umbra fuper cribrum.pcr lintea munda manibus vehementer exprimat ,linoquc confutum uffl' 
brofo in loco fufpendat,& poli: multos dies noua charta inuolutum, frigido loco recondat . Pihy 
guia autem indito meile uindicantur a putredinis uirio.Vis omnium eft excalfacere,mollire,rarefa- 
cere. Taurinus adeps , bubulus , & uitulinus aliquantum adftringunt . Earundem uirium com- 
pos leomnusmam refiftere cum aiunt ijs, qui infidias moliuntur. Ceruino,elephantinoque per- 
undos , ferpentes fugiunt. Adftringen tior eft caprinus 5 qua ex caufa decodus cum polenta, rhoe* 
& cafeo dvfentericis datur, & cum ptifanaefuccoinfunditur. Iusdecodi phthificisin forbitioniN 
prodeft, datur quoque utiliter ijs, qui cantharidum uenena hauferunt . Hircinus, ut qui validih J - 
me difcutiat.podagricis auxiliatur, cum fimo caprae, & croco impofitus.huic proportione rcfpo n ' 4 
det ouillus.Suillusuerd contra vuluae,& fedis uitia idoneus eft,- ambuftisigni medetur. E'fueuetu- 
ftiffimus quifque fale cond itus cxcalfacit,& emollit: elotus uino pleuriticis prodeft;cinere,aut 
ceexceptus.inflammationibuSjfiftuliSjac tumoribus fuccurrit . Afininum tradunt cicatricescot' 
poris concolores reddere. Anlccinus,gallinaceusque conueniunt muliebribus malis, & ad labiorun 1 
rimas, ad mangonizandam faciem, & contra aurium dolores . Vrfinum conftat raptos uitio alop e> 
ciae capillos retlituere, pernionibus fubuenire . V ulpinus medetur aurium doloribus. Fluuiatili l1tn 
pifeium pinguia perundis oculis claritatem afferunt , fi in fole liquefeant , & melli admifceantu r ' 
Viperae adeps contra oculorum hebetudines, fuffufionesque efficax eft addita cedria, meile Attici 
& pari oleo vetere.-pilos alis euulfos perundis radicibus recens,& per fe illitus obliterat, atque ren 
fcinon patitur. 
Pingu edinis 
uires ex GaJ, 
T iAmetfi de adipibus, feuis,& pinguibus, quA in medicum ufumueniunt, copiose, & abundanter locutus fttDioff!^ 
desiutpote qui non eorum modo facultates , & vires tradiderit ; fed etiam rationem docuerit, qua illa curentur, >nl 
& odorata reddantur, & a putredine uindicentur. tamcncimde eorum natura, &■ facultate accuratius (meo quidem lU 
cio)copiofms etiam, j£r particularius differuerit Galenus , nec rnnum, nec a nottro inHituto alienum duximus,hic ea oM 
referre,quA ab ipfo memori a prodita funt libro xi.fmplicium medicamentorum , ubi ita feriptum reliquit, "pinguedo , 
adeps & hxc quoque communijfima funt inter animalium partes. Nam omnia , quA beni nutriuntur , aut pinguedi' lier ’ 
aut adipem obtinent . Qua vero macilenta funt , maleque nutriuntur , fepe omnino ne habere quidem apparent ’•} 
pe ucro adeo pauculum , idqueftccum,vt Agri utipoffis. "Porro di fert d pinguedine adeps crafitic: ac propterca an j m - tef 6° 
tibus totam naturam terrofiorcm habentibus adeps prouenit , velut humidioribus pinguedo. Troinde pinguedo celej' 
ab igne liquefcit,nec facile , ubi liquata fuerit, rurfum concrefcit,cogiturve. ^ it adeps nec facile funditur ,liquefcitv e ’f 
fus celerrimi coit, ac conglaciatur , multoque apparet pinguedine durior. Sus enim bene nutritus ,paflusve multam 
pinguedinem, ob naturalem temperamenti humiditatem. ^Atboues,& capr a, & quAcunque id genus cornigera, oh r cc ^ 
tem adioemplurmum generant. .At tu fiuoles,oleofam,& pinguem in animalibus fubflantiam omnem adipem appf‘ J jj, 
plcrique medici . Sed & pinguedinem appellare totum hoc genus tibi licet . Non tamen licet tibi citra mendaciu.ni 
pem caprinum humidiorem effe dicere,qudm fuum.Namhicomniuferme aliorum ejlhnmidi fimus, ac proinde ^° ne [ iC , 
uicina cieo uim po fidens,quanqud oleo magistim emolliat, tum concoqmf.at proinde catap 'afmatis, que adpblcg m ° 7U ‘_‘ r p 
commodantur , commi r cerifolct. Qui ucro mordicationes perpetiuntur aut in retlo inteflino , aut in colo , ijspotfs c F 
num adipem , quam fuillum inq cimus: non quod acrimonias plus obtundat [nam ex natura fua fuillus obtundit 
inde mijcetur medicamentis vicem curantibus,cuiufmodi ejl, quod vocant parygrum ) fed quod caprinus ob craffi tte1fl , } , 
