In Lib.fccundum Diofcorldis- 3 / y 
VMdravintTd^ ^ intra pauciores dies valeat conftimmari, ut in luhcea genus quoddam intra, 
ohrefamulk 'T ■ ■ ’ P e ffi c rf ue P°ff ■ affimanthdcmjuc firmum effejacponderofum^ectrimeflris modo leue . Quam- 
vnationem Cd • f c ' •’ ‘'equiunt : etenim nec multum in hoc furfuris efjc uolunt.fgitur genus id cclerrimu quide ad cofum- 
k.cc paucum l ^‘ ientu rar ‘^ ,Kim C ^- Et himeflria ucro quedam habentur , qua ex Sicilia & in . Achaiam adusti a funtifed 
ncra btFub < J!?* ’ P. ari: fa^ facunda habentur-.quanquam cibo facilia, & iucunda funt. Nafcuntur & alia qiudamge- 
Vnicalama f r P r£c ‘Pfa a P u ^ Carifium . Trimcfiriavcrb permulta, & ubique habentur Jcuia hac,& parum facunda, 
ponderofiusex " atc i Uc . m totum infama . Leuijfmnm igitur triticum ,quoad fimplici ratione agere licet , Vonticmi efl: 
qu od atklct ° l Er S clam aduebi filent, Siculum datur . Sed eo ponder ofms, quod Fosotia fert. Indicium afferunt 
to fatis & quod in T - tta tcrnos f cmi fixtanos vixpoffint confumcre,ct)m Athenis fuerint , facili quina confumunt. Leue 
ttraquodaininl COn T°\ ^ cov P cltur ‘ Ttcrum igitu r caufa in terris caloque intelligi debet, ifarn & ,Afi< et ultra Ba- 
Pi foris auten d'T a € ,^^ f£n ^ e J rume P tum fa ri tradunt, ut nucleis olmx fua xquiparent magnitudine grana fingula . In 
tieribus Theobl ‘fa" co P' m [ m na fii affirmant , ut [1 quis plus comederit, difrumpatur neceffe fa.Hatlenus de tritici ge* Triticum 
genera plura P rm J iS ' C $ tcrum T Imius Italicum noflrim omnibus prxtulit libro xvi 11. cap.vu. his verbis . Tritici 
* Montanis tnodd^ * ecere & cntcs • Palico nullum equidem compar auerim candor e, ac pondere , quo maxime decernitur . 
Grxcia at q-i n, '™ m P ctrctur Balixagris externum. Hp fuere fententia Alexandro Magno regnante , cum dariffimafuit 
{ les poeta in fabu 1° f. ratHt fr or hepotentijfrma:ita tamen, ut ante mortem eius anni feri centum quadraginta quinq; Sopho - 
r, j- J £ Triptolemo frumentum Italicum ante cunela laudauerit.ad verbum translata fententia . 
%rrr 7 f^ f ru ™ mo canere candido . 
h[ c TUmuT ‘w^rf 6 1 . taPlc0 e J* ' .QH° tna £‘ s admiror, pofleros Gr georum nallam mentionem huius feciffe frumenti . 
quidem nati ' e y ant mirum uideri debet, quod CjrxcusiUe Sophocles Italicum frumentum exteris protulerit. Quando - 
dum inflituit^t tCl ' pTp cAterK adxmauit, & moribus, ac legibus, omnique ornatu adpolitici (m it a dicam ) viuen* 
^ta^iTn ctiam ft umentum otnniumprxflantiffimum in eorum alimentum procrearitiquemadrnodum & alia 
tninibug ontnb “ ia P, . ycls i ue fap erat gentes . Triticum omne radicibus ntmerofts, ac praetenuibus nititur , folio uno, ger- 
lus de medio* l (p m * ^ ^ qu^in ramos brachiari nonpoffint . Totabyeme herbaceum efhremollito autem calo caulicu- 
eo flos emntft^ ’ tcrtl0,aL!t f uar::0 geniculo, {pica geritur , nonprius euidcns,qudm folliculo inclufa . Confumato 
tra quadra^f’ ,ipiart P M-cfanto pofl dic ac totidem feri diebus pcrdurat.-pofl florem granum craffcfcit, rn at uratur f in- 
nenfi marf^T . em . ,c l !tanc l mm ctMm citius in calidiori traftu.In aliquibus Italia locis, ac prafertim in agro ncflro Se - 
Trnits, 'centum oa<s pl a fa a vna vifa cfi xxi 1 11. ferre (picas, tantaque reperitur ibi foli ubertas,ut quandoque modius 
| c n ' la -m eo ma 1 • Qp are reft i ita de eo fcripfit T Unius . T ritico nihil efl fertilius . H.oc ei natura tribuit, quo* 
ni modii redJ 72 A ^ )0 I ntnem,rt P otc c ^ m ^ modio, fi fit aptum folum, quale in Bfaacio frica campo, centeni quinquage- 
miniis fj c - aUt ' ^‘fa ex eo l° c0 Tiuo tAuguflo procurator eius ex vno granofuix credibile diblu ) quadringenta, paucis 
Ita 
to 
minies ‘ ex C0 lOC ° Dtu< f fa u Pd i faP r °curator eius exvnogranof uix credibile dittu ) quadringenta, 
^°ntini sirT™ . -‘I N er0 ™ fr militer , trecentas & quadraginta fiipulas ex uno grano: cum centefimo quidem & 
an guftius CMn f 1 • ali] que, & tota Bxtica , & in primis Aegyptus . T riticum omne folio exit arundinaceo, 
lix fr ne farf n ( l u< f m ' } 0 r deum , culmis quoque Uuitts.nec perinde fragile . Notatur & in fateis differentia.Siqnidem a- 
nHs altero n n f ton fa P r °ueniunt:ut in vniuerfa uifrtur Bocmia:alk&verb longis, aff erisque rigent ariflis , quodquidem gc- 
frrn, grauc 6 ,<J facundius . Triticum autem, ex quo omnium optimus fit par.is , eligi 'debet fraBu contumax , den - 
c,te ^it(t { ePp CC t° re Aurcum> ’fr c ^ u ^>h»ue,tnmi menfium, maturum , mundum , pinguique terra ortum. Nam plerunque Tritici ele« 
rair um fa . l‘' lr 'n C T teno hbroprimo de alimentorum facultatibus )vt quo foris flauum denftmq, apparet triticum, intus di 0 , 8 t pani# 
4o ^Urn non» ' ) U un fa ue con ^r !Cuttur »q u °dvnquc plurimum furfuris habet.Quo fit, ut panes furfuracei inde confeffi infir optimi confi 
frxslat au l ° 0 P r abeant alimentum ; ferum etiam ventriculum ipfum excrementis repleant. Farina porro ea exteris «endi ratio. 
faaceol LT ad fa mmtm m ohta,nb noua,ncn longi temporis, & craffr furfuris fuerit. Tfam qugfuperfiuc molitur, fur- 
rie > aut uirJT T , Ci , Cn r l -. T ad f c ititiam mola caliditatem retinct:qn£ vero iandiu molita fuit, puluere,fitu,ca- 
Xerit i laudati(r^ U ° ^ apc J a ^ a f ur • H&c deinde, dum fit panis, optima efl affo cianda aqua, caquefubigenda , qua Jln- 
^faendum fuerat P^uddafit, nonpalujlris , neque canum, aut limum redoleat . Qmnetam fermentum ad- 
Cle ndum, efi i, riri I c ! eum,non antiquum, mediocris quantitatis, ne inde ipfms abundantia panis acorem contrahat . lnij- 
f a illal n pan.ee n /■* l f arutn>ut P anis f a P’ u li<)r efficiatur . Tofi hac farina ita fubaflx, optimi manibus pinfitirr.mox maf- 
t haliter calcfati l 0 Ci , 1 S 7 na fr nnud f nis digeritur, qui poflqudm abunde crcucrint, & fermentati fuerint, in clibanum prius 
P° rt et,ita ut au tM a C!neri ''& prunis expurgatum decoquendi immittuntur . Sed furnus infla capacitatis fit 0- 
5 ° n mmiir ae Ji': ; pams proportione refrondeat . Quippe quemadmodum modicapanum quantitasin amplum cliba* 
Ce bat Galenus citnr n ) aCC \ m j ‘ lTltur 'f ta magna in angujlo fimul comprimitur ,& decoqui nequit. Quamvbrempanesfdi- 
rri ° der atoperconi‘Hi,t C °\i conco ‘ 0 'p cm probatiffimifunt^ui plurimum fermentati , & probi elaborati in clibano igne 
ta f crudis incaFfL • ^ ' am P[f u J t0> l gf isprimo Piatum occurfu adurens, exteriorem fuperfidem in teflx modum indu- 
r/ 2 i) ie, prunum aubd m l nt cri oribtis partibus . Vndc accidit, panem hunevifu iniucundum fieri, & duplici nc- 
^ dique gquabiliter orrTfln ' U 1 ^ 1 n > at q it fadaboratus: externi vero fictus , & prsafjatus . Qui autem longiore Spatio 
^Wodatinim,^ redfan t-V^ ^ m ventriculo concoquitur, atque ad aftiones,qug cothonem confequuntur, ac- 
a , Hen erit,u t i n [ lum rnt' r f tlcum in a SJris facile degenerat in lolium : prefertim cum annus pluums, frigidusque 
au vlcerum f tnus C L. l0n e latius dicemus . Fit i tritici granis inter ferri lammas igne calcfatti compr effis oleum, quod Oleum e tri- 
* a fyeram cutirn l zuw n , ant ‘ Eunt et [dmnum, qui eo vtantur ad pedum, & manuum rimas,quas frigus excitauerit:item r ‘ co • 
. 1 ffedicarr.entum ' MeKinu tritici Galenus Hb.v 1 r 1 fanipluiurn medicamentorum, feinquiens . Triticum . . . 
ffhbabct vero etiam n ,An f > f{ ltun f , / r fr nt e fi ordinis excalfacientiwmnon tamen ncc rcfccare.ncc refrigerare manifeflo po- n i,*“ uuct 
tfaod vero ex pane fu cv obftruens.Torro quod ex eo conficitur amylu, eo tum frigidius efl, tum ficcius. 
adittnffa babcat-auoo ^ r f la,t i m '^bet magis digerent em, quam quod ex tritico -.nimirum cum&falem, Cf firment u, 
Po ta i C ^ ment °rum:inci'i ? ™/r pCfmentum Ium habeat attrahendifiigercndiq , ea, nux in alto reftdent . Et primo defa - 
yi bu*tentat . Totcfl int ° r ■ ■ m fa tim ( Pn q ti ti) egre concoquitur, flatus ex citat, latorem uentriculo infert, & caput va~ 
rpellant . J . T 1 nUa genera auoaue YPtprtfpYi f]ruwiPw*i 'apnu^.niif\A nutA^YY) iirYfJPVslT/I TuYcif.unt 
«Uat, 
fyic. 
mt 
■um efl 
ntat. Totcfl inter : ^ cgreconco^ J# . , 4 
Perperam inquam rUlc f quoque recenferi illud frumenti genus , quod quidam perperam Turcicum 
l ’ n °»ex c nonT 
fr" 1 " 1 ejt, non ex Turda & Vf ^ 1 ‘ N u 1 c v non Turcicum , uocari debeat . Nam ex occidentalibus lndijsprimb 
fi^ arutn differenti*. Tfrmquc - ruc hf‘us. Huius quatuor uidimus genera, colore tantum cum granorum, tum 
ha r f tn l um habetur. Calamum edit rU C C ^ ntl h m fa n iuibus, & nigricantibus, & crocantibus , & fubalbicantibus Indicum 
littum Medulla, S acebar ifer a mmdina(cum >q uma d w °dum <&■ folia, craflum, mundum, procerum, geniculati, & al 
rum .Arundinum modo, in citius fummitate paniculas fundit diuulfas,Sfius\plunbusinde 
Z 2 emergentibus 
