Nomina i 
382 
Andr. Matihioii Comm. 
deunt i caule ram Mari exortu ,i quibus folia emergunt pingm x utrinque quaterna. E mnufiulorim cacuminibus ca- 
preoli exeunt fingulares , fed adeo tenues , ut facili perdantur . Siliquas primas edit ijsefloribus,qui m inferiori caulis parte 
habentur , exteris leguminibus maiores, craffiores, cafnofmesque , apice m acutum defluente , in quibus fabx concludun- 
tur forma,& magnitudine differentes . Ttfam alia magnx ama, ahgfuhrcaimde, alie comprejfa, & aha quidem co- 
lore funt albicante , alia fubmhlo ,afix fubnigro . Tlanta tota unica nititur radice , tenuibus adnalis flbrus . Cj audet irrigari 
pluiMydum floret, de, ftorefiensr ero contra, tunc enim ni fi exiguas dcfi der at aquas .Seritur a nonnullis filum ad ama im- 
pinguanda : wnqueeum florere incipit , totaque fuccofa cf piant a, illam arant agricola , quxfubmdc fcpulta contabefient ; 
latiffmum, pinguijjimnrnhuc agrum reddit . Fabalium caulium, & fihquarutn cinis,ad cox endices,& ueterum nei uot uni 
dolores , cum y olere axungia illitus , prodefl . Faba, ut memoria prodidit Galenus libro v 1 1 fimplicium medicamentorum 
hi cxiccando,& refrigerando fecundum utrunque ad medium temperamentum prnpinquifjime accedunt . Caro Faba pau- 
lum quid abflcrgentis facultatis continet , flent cortex nonnihil ad/lringentis. Idcirco medicorum nonnuUi totam fabam 
mm oxycrato decoBam dyfentericis , azliacis,& vomentibus, quos {urrme nominant, exhibuerunt. Tono ut edulnmjta 
tulentaefl , ac coBu difficilis , fi quid aliud ; ex creationibus ex thorace, & pulmone idonea . Vt medicamentum veru foris 
mpofita : fine moleflia dcficcat. In podagricis ea fxpenmeroufi fumus ex aqua decoCla , & deinde adipi fullo admj.x . 
A 4d nemorum tum contufiones, tum vulnerationes , farinam eius cum oxymelite impofuimus . Md eos , quos ictu iam 
phlegmone occupauerat , cum polenta . Sed & teflium, & mammarum aptum efl cataplafma . 'hfam hx partes cumpldeg- 
nione tenentur, moderate refrigerari amant, maximi citmmammx ex laBe ipfis concreto phlegmonem patiantur . Qmn 
lac quoque ab eo cataplafmatc extinguitur, fient puerorum pubes farina fabacea illita plurimo tempore glabra permanet. 
Et libro primo dcalimen. facultatibus, fic inquit . Inflatis cibus quo cunque modo apparetur : nec per qu amnis longam ce 
coBlonem id vitij potefl amittere . quodptifanx minime negatum efl : deponit enim per illam quicquid habet flatulenti • 
porro affcclus ftngulos cibos fequi natos , animaduertere , & mente confiqui uolet , quandam totius corporis tenfionem,qua- 
fi d flatulento fyiritu perfcnufcet,maxmequc qui ad hmufmodi cfiulentum non fuerit alfuefaBus,aut ipfum minus reBe co 
Bumaffump ferit. Habent autem fabx non denfam;necgraucm,fidfungofam, Icuemquc fubflantiam ; qux tamenipfa non 
nihil abflerforie poffidet facultatis ffimiliter ptifanx . Etenim manifefli fabacea farina cutis fordes detergere condicitur 
Quodintelligentesmangones.ac muliercula, in balneis quotidie hac utuntur , vehit alij nitro , atque aphronitro, & inym - 
uerfum ifs fqux abBcrgent . illinunt pr xter ea & faciem hac , quemadmodum ptifana : nam qux in fumma cute eminen 
lentes , exterit , & maculas uelut ex fole contradas . Huius ergo facultatis nomine ne in alui quidem tranfitu diu can- 
it atur ,ftcut qux glutinofa , & craffi fucci funt fine vlla abflergendi facultate , qualia halicam , tragum , fimilaginem , & 
amylum effe perhibuimus. Cumporro ferculum exfrefa fabaparatum , quod h\*i Crecinuncupar.t , flatibus non carcat, ,0 
multo amplius integra fabx inflabit cibus, quanqtiam friUaf nam hoc modo aliquando pro bellariis fumant) flatum depo- 
nit, fed tum concoBuper difficilis, tardoque defcenfu in commodior redditur,& craffi fucci alimentum in corpus diffundit . 
Quod fi uiridis , immatura , nondumque arefa&a edatur, commune omnium fruBuum, quos ante perfcBam maturitate m 
ingerimus , rationem obtinens , corpori h umidior em alimoniam exhibebit , ac proinde maiorem excrementorum vim ft° n 
tantum invijs inteflinorum ; fed etiam per vniuerfum corporis habitum producet . Merito igitur minus quoque nutrii’ 
fed proptius deif cietur. Tlerique autem hominum non crudas filas fabas comedentes, vnd eas cum fitilla carne decoquunt 
luti olera confueueruntiruri uero etiam cum caprina, & ouilla . Mlij fabas inflare fintientes, cepas admifient , cum in 0 1 
pulmentum ex illis finiunt . Sunt qui nonfimul elixatas,fcd cum pulmento cepas ingerant crudas . In omnibus nanque ' 
pibus quicquid fiatuofum continetur , per calfacientia, & extenuantia corrigi comparatum efl . Efl etiam planta , cuius u 
imaginem appingi cur animus, quam Sylvestrem fabam appellare libuit, quod cum domeflica non parttam ha ^ ' 
fimilitudinem . Crefiit hxc in .. Apulia , ut quidam mihi retulerunt , paffim in campeflribus humi repens, caulibus quadi tt 
gulis fefeinuice implicantibus , folio domeflicxfabx , floribus inpurpura albicantibus , i quibus Siliqux oriuntur cornprfJ 
fabarum longe minores, in quibus femen continetur rotundum , fabarumfapore . Sunt qui hanc plantam velint Caleno ^ 
bro primo de alimentorum facultatibus Jracvm uocari dorneflicum,qua in re fortajfe nonmale fentutnt, nec volo eg 
quoqueborum fententix contradicere .St, fi ego fylueflrem fabam eam uocauemt, ob fimilitudinem , &prxfertm, cU 
alia fit planta , cuius hic imaginem quoque expreffimus , qux Urachum fecundo loco dCaleno defiriptumper omnia rC^ 
rat . Dicant alij rei plantam fiudiofifuam quoque fintentiam : quam facile ex Caleni verbis elicere poterunt, qui dcy * 
cis flue Mrachis ita feriptum reliquit. Toflremam nominis Mracorum fyllabam firiptamper,c,m Mriflophanis Helca ^ 
businucnimus, ubi inquit,, AracosTriticim.ptiffanam, alicam , geiam, Lolium, Similaginem, Semen hoc cicer culxP^ ^ 
efl adfimile fuerunt que nonnulli quiputarunt ipfum non effe generis d cicercula dinerfi, quandoquidem & vfus ipflf 
nis,& facultas, ciccrculx facultati efl ad ftmiUs , nifl quod Mr aci funt duriores, minusque facili! elixantur ; qux caufi 
efl, cur cicerculx conco&u funt difficiliores. Mpudnos autem fylueflrc quoddam, rotunduin, ac durum, eruoque ea* 
in fruflibus cerealium repertum, quod Mrachum nominant , non per, c, fed per cb, vlc'mamfyllabamprofcrentes-Pfi g 
r.iunt ipfum, uti & femen fecuridacx, feligentes . Ilxc ille. (JMeminit quoque Mraci Theophraflus libro & cdp- 0l -‘ _ ^ 
hifloriaplantarum fic inquiens:Tfiam & Mucna magis in hordeo exire uidetur , & in lente Mracus,resfcabra , & 11 ^ ^ 
ld quod in planta, quam pro fylueflri Mracho appinximus , quis facili uidere potefl. Verum in altera nullam uideo tg ^ 
cerculx cognationem , quo fit, ut eam fabam fylueflrem appelhuierim . KJ afosflc Crxcis, Latinis vero Faba meatur > * 
bibus,Hacbille,Haballe,fiue Bacbale:Italis,Fautt! Germanis, Boncn: Callis, Fabtic . 
Kikacf ouyvvnof 
FABA AEGYPTIA. 
CAP. X C IX. 
60 
C#' 
A Egypt ia Faba, quam aliqui Ponticam vocant 3 in Aegypto plurima proucnitiin AHxetian 1 »^ 
ci^quclacubusinucnitur.Folia habetampla.t etiam ii ad arborum frondes comparentu • ^ 
lem cubitalem,digiti cralFjtudine:florem rofeum,duplapapaueris amplitudine : & ubi flore c* ' Q , 
fert folliculos uelparum fauisfimiles,in quibus faba ilipra opcrculum > bullantisampLilIsn lod< 
minet. Ciborion,autCibotion,id ert arculam , ideo nominant.quoniam feratur ipiajuuncnti^. ^ 
mandata,& ita in aquam demifla.Radicefirmatur arundine crailiorc.quae cruda codlavecfto 1 - 
locafise nomen cft .Faba uirens manditur, & exiccata nigrcicit:vulgarcm magnitudine fape l ' a ‘i c jj- 
ftringendi facultatem obtinet, 6c ftomacho utilcm.-dyfentcricis, coeliacisque prodeft,infpad°f nt uf 
taeuice,lomenro: datur quoquein pulte.Corticesin uinomulfo deco6ti,(i terni inde cyathi bi 
magis proficicnt.Facit ad aurium dolorem,quod in earum medio uiride ipedtatur, guftu am a 
tritum, & cura rofaceo co&umuiltilietur. , r U ,ft 
