' Andr.Matthioli Comm. 
zo.cap. 'if. fiofl OnittdU origam, & Tragqnganfmmmei^Heraclitm mgafifw fubiunxk, quod tria habere genera gjj 
didit, Vnv.m nigrius, latioribus f olfis, glutinofum , ^Alterum exilioribus, 'mollibus que , fampfucho non diffimile, quo a 
Bini» lapfu*. pyafionvccauere . Tcrtiuminter hac medium, minus quam extera efficax . In quibus verbis Tljnius deprebf/i tofi 
.'fine errore Tragorigamm cum Origani generibus confudiffe , quodfll eradi) nemine , quod conflat Origam genus ejje, ^ ^ 
lUO fqpre aurnore .nifiaixerijnHiyquwtKj/ uau l ^ tirUffl* 
horum placitis, & Diofcoridem, quem nobis ducem , & auttcrempropofuimus,duntaxat fecuti, dicimus tam Herae , eo _ ^ 
quam Onuhn appellatum Origanum aut in Italia non oriri, aut inibi haclenus ,quod fciarn,d nemine fuiffe repertum • / J . 
Srafauoli opi j^lys F errarim fis medicusnefirce retatis clariffinMsfiJferere videatur, Heracleoticum illud herbat genus ejje, quod in 
niorskcca,, p a jj: l7n na fiitnx , quodque perperam Origanum vftlgb ab omnibus vocitatur , V erum huic (pace cius dfierim) nunqua 1 
jyr.+ttl' m ' jni.ivt a-tnftue />/■»■*. vi /fyyh/ivri ('\iIunlJv'$cf)virj/jr}7 amii? pflp fpfYJ.ilPV PYjfiltfldlllt+flllOcl I Ud. (boYltC ttl \ A 
Origani vires 
ex Galeno. 
■Nomina. 
/ivntotf j* Ut jcicjy «/• »ww ^»v, ^ -j- v < o . ■ a/taU/ffil 
fiquidem bine ficill confici potefl, fylueflrc origanum c<eteris(vt Calenus teflatur) effe valentius . Heracleoticum 01 g . 
itemq; Onitim mflt ad me' primum (lariffimus medicus Lucos Chinus (qua mihi Junt eius nonfolum proflantis (°^ ^ 
fed etiam ingenui, ac liberalis animi certa ac fima indicia ) vtrunque l Creta (vt ad me fcripfit) allatum . Qfff duo ^ 
genera quod falis Diofreridis hifloria rcfpcndeant, biepittura exprimenda duximus . Tragorigamm vero ( ita han c r / 
i tam mihi appellandam propojhf) cuius etiam plantam piclam exhibemus, frequens ndfcitur in Foroiulienfl agro, jo fi 
li nmulis, fed gkfik pulegij . Vtide non ab re flatim pofl ipfmn pulegij meminit Diofcorides . De omni tam Origam , q ^ 
Tragorigani genere differens Cailib. 8 .fimpl. medicamentorum, fle inquit. Origanus Heracleotica quidem effieaefor { ^ 
tide ; fed agreflis,qum quidam panaces Hcracliuw,altj conylam cognominant, valentior vtraq; efl . Omnes ve, ' o M £ ( ^, 
extenuandi, calfh ciendiq i facultatem pqffident : hacq; tertio exceffu obtinent . Torro ea, quam _ T ragOrigamm a Pf e ^ Jf 
affumpfit etiam adflriclioms quippiam . hac Calenus . Ex cuius dochina patetjreftl cum ijs agi, qui fylueftre ex r . 
tum fuis medicamentis inferunt. Tlanta Crocis e fi Latinis pariter Origanum vocatur : Mauritaiiis,Fan e j u £ r ’ ■ ^ 
negi,feu Fandencgi : Italis, Origano : C errr. anis, Vuolgemi!Ct,Bottdoflen,&"coflent^:Hifl anis, Oreganos : Ga is> 
aut Mariolaine baflarde : Boemis Dobramish Tolonis Cgyruuona l’ebeotfa , 
Tnri%ar , 
PVL£GIVM. 
CAP. XXX. 
P Vlegi um herba uulgaris notitiae.Extenuat^calfacit, decoquit 5 potum menftrua , fecundas 
tuseijcit. Pulmonis uitia ex mcllc, & aloe potum extrahit, & conuulfis auxiliatur . nauteas.^ j. £( 
chiq: erofiones ex polea permulcer.atram bilem per aluumexigit.Bibitur in uino utilifi)p ie . tc ’ rC(; o^ 
pentiunr morfus: defedos animo recreat, cum aceto naribus obiedtum : gingiuas arefa^i ejn 
roborat.Illirum cum polenta inflammationes omnes fedaitrp od agris-p ede fubuenir, in 1 ? 01 ^ cluS 
dum rubefcatlocus:cum cerato uarosextinguitdienofis cum falc utiliter illinitur.Decoct_ u . 
lutas prurigines mirigat:conuer(asuuki^s.corrigjt:conrxa inflationes, dutitiasqueuulua; in ., ^ ^ 
, nes conuenienter adijcitur.Yocant aliqui blechona, quoniam dum floret guflatum a p cc ° ru 
tum concitat. 1 
poutvn t «« , 1, 
Ka.TA7rhaf!oiJni,Stp/xti-n yjpiivQptVHsJtira. tMjrffOTUfet difaxa.9a!^n,xsu fdu) auxp rd ww b%a 
Qpx/vtTcu cirri tKhvaeif xgd niTrcSc/xiac . rlu* i zvhluu aJpH,x.c4-‘Cf Ktfi «rreTp/^ey». <of‘ 0 -udti o<T byra v dnyn//.a,ixC7<t. oivooqgpi pantr 
Caypdv», if /xtTct civov, yj! ylniTOf fxcyK^ai ttktev 't<7av iv y-ipct/xciu uyyifu -iipy.ajvcifAn ■ -rdera/ x-ccra. 'Sfoc^ rov hetynov Stincca ■ ^ ^7^, 
int.vniciM, . ^.uptc vdd-xocjxriyti ■^no/Ayci, ^ ^odvfieo^tm . Kmepxifrvc %>{ pnt Tmva.acniat^icl ts CoX^vhov >yccfl.v^ga. aV cc!,1 u oi 
yxfidc sim ajsdpyax* a-jTinm ,hp S 7 * Jippiv cu,Sri ' /xbvo v 7 * Anyto. <B?ojj\n , dlhu. pap°< 3tpy.ivc-t : lue > e]fl jcul* r > t ij, r ^ 
tata htrba,& ex aceto impolita, 6c caletacir,Sc rubottp excitat, & tctia expingat vlcera, Cjumetiani & concoquit . fcauem 
fanguinem 
fiat eadem atl 
a i 
eti' 
ad cutim traliat . Datur olfacitnda contra animi diflblutioncs,& lipotomias : maculas quoque a folc contradas delet cnn^^j-vti^ 
«ac eaaemad dentium dclorcs tx,vmo mcllc , & liile dccoaa, fiucex vmo,& meile folo,fiuc cx vmo, & pari falein fiflili feruefacta • r $b vf\ e 
quoque potanda & aduerfus marinum leporem, k ad alia quoque venena . Lepras tum pora,tum affrifta exterir . Sicca: farina mlper^^ jn rC trig 
frigidos articulorum cruciatus ; led arfta falcia liganda cft,vt cuti perbelle hxrcat . Siquidem hoc modo non lolum dolores lcdat, Ie 
tam particulam excalfecit . H*c omnia addit Catecuzeni exemplar. « ^ ^ 
Yyvlegittm herba efl humi repens, -/bpylli modo, caulibus dodrantalibus , gracilibus : foliis amaraci <ernuf lS > 
Pulegij confi ^ maioribus . Flores in toto caule per inter ualla. 
•P 
vunuisnv uuiu aruuuLfti* ygt ucutviw . juwi* uiw***'* IrfTlVtt*') 1 (] 
,p>‘opc foliorum rxortum enafeuntur colore in purpurant 
d craao. Eadix illi gracilis, & capillofa,quxq; humi ferpat . Tfafcitur humeBo,& vliginofo folo.T ota planta odoi at f l n 
acris . non fine quadam amaritudine , V enim etfi dubitauerint recentionm quidam ,an yiilgarcTidcguiw A 
, flcrrumqne notis eius faciem defcripjerit Diofcorides ;non . ?tl flsdit 0 P 
ut» 
it 1 
rei 
if 
quod ob eius vulgarem notitiam, nullis foliorum, 
herbaria periti, qui velint ‘ Pulegium vulgaris vfus Diofcoridis,aliorumq ; antiquorum ejfe pulegium • Hocq, “'j> tT 0,t ’_ ffl 
tuntui‘ : qu6d non modo experientia compertum fit, uulgareTulegium omnibus ijs uiribus effe pr aditum > f y> u lepj f ■. 
Diofcorides i fed quhd etiam Tliniana hifloru maximi rejpondeat . Tlinio fi quidem lib. 20- cap. 14- tt - n 
dmtur genera : femina , cui purpureus flos : mas , cui albus. Horum vtrunque fert folum Italicum, utrunq ^ $0 
pexflantiffimum gignitur . Quapropter eos aperti hallucmari credider im, qui Tulegium communis ujus vna ^ , f 
QuoruntUm calaminth.e fpeciem cjft' contendunt . Quippe quod certo putem (vt infla fuo loco "dicetur ) omnia calamuf g j? f _ ^ u gd 
eri.r . rum meminit 
fit Cretenfi 
manica mulieres Tulegium in hortiS ferunt , ac etiam m flgulims uajts fouent diligenti admodum cuum «■ j J ,- cor jdes) J "fft' 
confulentes. Fbi latius tota coma confpicitur ,& f 1 eundo calamintha generi ( hanc enim illi affimilauit D ^ 
mile, acerrimo guftu,quadantenus amaro. Qnamobrem rctll quidem Galenus lib. 6. fimplicium medicanti a ^ 
Pulegii «ire» gio differens , ita [criptam reliquit . Tulegium t cum acre , <fir fubamartm fit , ualde tum excalfacit , tum y0 f 
ex Gal. - - * 
