122 
Andr.iviacthioii Comm. 
■otiW 5 
qua facultate fiunt frfrida , neque qua huiufmedi afjeftus fanant ,remedio ejfie putandum eft: fied uelut fi uclin initio pWf' ^ 
aut percuftis, aut m'ia de ce ufia qua itis tumor in parte quapiam aut huiclus , aut nige r extittrit , cum effc frigidum tijj tl 'l 
exijtimabix , & qua digerant excdfaciantq; medicamenta pofcere » *Ad eundem modum , fi calida ajl eclio in frigidam < 
tderit , negiigPnda quidem prior <ft ,fcd facunda alio appellanda nomine autji dijf licet nominis mutatio , fialtem ficM “ 7 ' 
dam dia. fa, ibunt principi] , alia declinationis remedia , haud frigida ejfie autumantes declinationis remedia,concedendu/ J 
ydeft fifrcuiiu placet, ut talis affefliv et iamcryjifelas meetur :fikd eam etiam calidam dicere , vbi iam refrigerata ej > 
yeroneutiquam concedendum . Itaque ne quod tunc ei auxilio eft , refrigeratorium ejfie credamus , ficut bioficorid.es Co 
drum,qmd,ut ipfe inquit , cum pane , aut polenta illitum, eryfipelas curet . fiam quod exquifitim eft eryfipelas,quodu / 
infiaminatum eft , & ftauurn , haud unquam fianfrre potent cumpane Coriandrum, (cd illud quod iam refrigeratum ejl- 1 j0 
inde nos faperioribus voluminibus , cum determinata , ac definita experientia , cuiufique medicamenti facultatem expfa' , 
dum cet/Jumus , quam maxime fieri poffet , fmplicijj.mum eligi afjcclum confutuimus . ^ itplerique medici neque quo 
plurimi meriorum protinus ab initio compvfiti inuadant , norunt ; neque quod alius affectus Jit eryfipelas exaHum > 
vero is, qui uocatur ab omnibus nobis uj itate, ut a ueteribus quoque, phlegmone : alij gutem inter hos medij plurimi, pat 
ut fic dicam, eryfipelata plegmorwde, partim pklegmonx eryfipeUtodes . A.c inuenias mnnunquam ubi neutrum ut 
fied ad unguem paria fimt . Qfanetiam nonnunquam adematodes ejfie eryfipelas confipicitur , ficut aliud fcinhvdts , 
compofitorum morborum non paruus aceruetur numer us . b e quibus a.piojms , cum alibi difficruimus, tum in ubns 
randi ratione . bicetur autem & nunc quoad fialtem eorum meminiffie necejje eft , quod exodium eryfipelas haud unq ^ 
ab antb dicio cataplafmate curari pof/lt . Voco autem exa&um, cum a bilioja fiuxione pars impleta fuerit • Torro Q 
longe a refrigeratione abfit Coriandrum, vel ex ijs,qux ipfe jcribit biofrcoricies, cijccre licet . Vani firumas, inquit , %0 
mento aifjoluit , Qyod vero nudum refrigerantium mccdc amentorum idoneum Jit diffoluendis ftrumis , vel ipjifa D‘OJ 
dem non dubitaturum arbitror : quippe qui fiexcenta JcripJerit medicamenta firumas fanare potentia, qua omuistum _ 
ferie calida , tum aftknibus digerentia ejje confieffius eft . Haftenus Galenus a bicfioride in Coriandri facultate diffa' 1 ‘ 
Coriandri' 6 Torro vero hac in re Caleno maxime refragatur uicemia , qni in ipfi m aperte invehitur libro 1 1 . cap. 144. fi c 
*. niwsexAui scripjit Calet, m Coriandrum effc compofiitum ex diuerfis facultatibus, etft terrea facultas in eo exteris excellat ,J ^ 
cum aquea quadam tepida, & acjiriiloria pauca . Verum , vt ego conii cio , aqueitas , qua in ipfio reperitur,abjque duowi 
eaaiu. 
gid a, non quidem tepida exijtit : nifi ei fiorfian admif icatur aliquid excalfacientis JubJtanti<e,qux fui tenuitate ydoat Lr ‘ 
ram euanefeat. Quapropter dixit Humaym ,rcmouet Calenus fr igiut at em d Coriandro, & bioficotidi repugnat ■ 
quidem alit er fentio , cum frigidx eius Jkbftantix meminerint .Archigenes, Rufius, & aliorum poteriorum nonnulli ■ trl ° n( ui 
igitur ejl Coriandrum naturam fine primi ,& vfique ad principium" J e eundi , 6 Jiccumin fecundo , quanquarn , fi nU ^ c 
mea, <6 fecum eft, & ad ca icit at em aliquo modo vergit . Sed Calenus ipfe Jentit, Coriandrum tfje ex omni parte caliuui’ 1 - 
1'0 
quod fortafie eueniffie putandum ex ca caliaitatis particula, qux dum bibitur, aut comeditur', ab ipfio cijferdititr ■fa'*' 
tiecnecefjarium fieret, Ji homines Jua frigiditate interficeret,vt in multa exhiberetur quantitate . Illuti praterea Jubdtt 
nus ,fi Coriandrum ftnmucs difjduit, quonam igitur pallo frigidum erit f Cui facilb reffenderi petejt , id agere Co>'ian‘-‘ 
fiua atadam ccculta facultate, ac forma : aut quod reperiatur in eo aliqua tenuis facultas, qux m profundum penetra)' 1 r 
fit frigida fui flantia exterius n lici a . Sed cum bibitur caliditas ilianfioluitur . quo fit, vtfrla frigida rtmaneat,& V ^ 
poribusagat . Hxc Auiccnna in Coriandro Caleni diei a refellens. Qgxetfit aliquid infie rationis , ac veritatis haotV^ 
(Icantur ; tamen cum omnibus compertum putem, Caleno neminem adhuc parem extitifte,qui diligentius ftirpium tum ^ 
r as, tum facultates inuejligauerit partim fapuris guftu , partim odoris olfactu, parum jabjtatuia ,er coloribus , parum - 
que ex longa experientia profiundfj.mx pbikfofhix coniuntla, operxpretium eft eius potius acmiefcere fient entix , 
Brafiraoli er» reliquorum omnium . Veruntamm Brajduolus in hoc maluit fartafje cum ^Cuu a, na errare, quam cum Caleno recte fi • 
YP Otn tiYrftPYPn rilYVI it C fiYimuiYUIYl. 171 TJ PtYI/rjsf -h/i/f Wt J-V» ri-.vtfir /T.V /- * OfYltf- Y,n l ifl . ' * 
<?orian dri ft- 
^injs ufus . 
h/Hin j 11 /fijJitiifi innue /n /tuti ji/sL yuiutiv luiwttVHtl C * (jliQUijliC Clllj lUTrl CX UrxCiS y HUil tx ivauiif tiu/ilJ / ‘ 
rint,eiufdem fiuccum potum interimere ; ideo fadum eft , vt multi , quorum ego fmtentiarn antehac jecutus fium, C ° r ^ yfr -Q' 
vfumprorfus damnauerint . Sed id nunc certi } mihi videtur iniufte futium . * Siquidem Coriandrum mentem non c°'‘ .. 
4/ 41^ 444f t / 4*-/l 74i 4* 4'Ti'N 144/1 44441 41 /4 41t« 4 * \ f - ■ ... — X . ... /~\ . . . A .... .... 'i 1 * I . . / fl . ... .-4 . I 1 _ . . . . ... 4>f J.’ 
Nomina. 
a Men.vTO- 
«iMK.i.fuljca 
oum. 
tnentofia pellit , cor exhilarat , intelletium acuit , fairitus cirros reddit & vilificat . Quare non equidem video, q l! '“* ^ ^ 
/M/ /1 iJ C CiVini! , 4+4AM n 4*>/«. , >/^.*«iiip ^> 14 X 4444,1 v.+ C 414. ■. ./i. . 1 /' , ' . . * . \ 1 1 r 1 ll 
quominus fimili ratione credamus, tantum abejfie, vt Coriandri femen ncceat, vt e.tiam maxime profit , fi tamen 
modici fumatur . Quippe ab eius vfiu moderato non abhomtijjc Calenum puto : nam libro 8. cap. 4. de compofi tlunt r, _ 
(amentorum fecundum locos ex Archigene refert, nfaht acido affetlis coriandrum cochleari] menfiura exh ®.^?)Ao1»* 
Caleno autem apcrtiffane adflipulatur i recentioribus Crxcis Symeon Setli,vtpote qui in coriandri mentione fic* 1 a ’ {e ^ 
eho bonum cfj'e,& eundem corroborare : cibum in ventriculo retinere, donec probe concoquatur . auttoremh linL 
perato coriandri vfiu tradidifie , nulli dubium eft . Ex his igitur facili colligamus licet, quod non Jit admittenda >J C 
explodenda illorum recentium Qpinio>qui coriandri vfum omnino fugiendum cjje eenfcnt • nos enim iam non 
fium, fied immoderatum tantum, vt nocuum, vitandum ejfie exifUmamus. Semen tritum CT recentibus carnibus ajf&J^j^t, 
bibet ne putrefiant tam cito,qudm fiolent, xflatis tempore . Ex aqua autem potum coeliacos iuuat,& alui fluxi° ttei ^01 • 
* Attamen fiemenin ciborura,aut medicamentorum vfum nunquam admitti debet, nifi prius triduo aceto fuerit md c . .Qev (fi 
Id Grxcis xoptov, & nopictyrtf appellatur : latinis , Coriandrum : MaHritanis ] lfasbor,I\xsbcra,kiisfidra; Italis, C° riatl 
manis, Coriander,& Coleander: Eijfanis, Cular.tro, 6' Ciliandro . 
VtfMior. 
HIER ACIVM. 
CAP. LXIII. 
lalli 5 
Tlleracium magnum caulem emittit afperum/ubrubrumifpinofum,’ cauum 5 folia ex 
a a rariufcule diuifa, fimilia foncho per ambitum, luteos flores, in oblongis capitulis. Vim 1 Lfi.SU? 
i hab "t,& modice iubffringendi j vnde illitum, ftomacho aeftuanri,inflammationibusqj Fk.huszV* 1 ' 
cus ero.luonem ftomachi ferbitione mitigat. Herba cum radice illita, vibratis a fcorpione l ^ cnt es‘-^ 
liatur . Hilei.acium par uum,foliaJex interualls habet, diuifa in ambitu : cauliculos teneros , v j it , 
quibus iUteiiiOies orbem circinantes, emicant. Vxm fuam ad eadem, ad qua fupcriorimP e " 
