Trifolii unes 
ex Gal. 
In lib. tertium Diofcoridis. 193 
rjant Diofcoridit ^tegyptid lotus . E cuins femine quod papauerum modo capitibus quibufdam includitur, .Arabes fibi 
conficiunt , quod miris laudibus efferunt in nemorum morbis , prxfertimque tremoribus: iUudqs oleum de . Andaco - 
y . Id enim non defunt , qui credant e vulgari trifolij femine fieri : fed quam aperte decipiantur , vel ipfi videant , 
iu dicent . Trifolium [criptis tradidit Galenus libro.i. fimplicium medicamentorum , jtc inquietis . Triphyliam, 
cd arn , a fihaltion , quidam oxyphyllon , nonnulli minyanthesffunt &qui crucium vocitent . Trima quidem tria ab ac- 
‘aerin bus fruticis, reliqua duo nomina haudfcio unde', vis piante esi calida , & Jicca vt bitumen ,cui odore eflfimilis,vtrin 
nu terti0 wdine , Troinde pota laterum dolores ab obftrucfione natos initat , & vrinam , menfesque prouocat . bgc Gale~ 
1 J-. S . ed ^imaduertendimeH, an Galenus ipfe in Trifolij facultatibus reSlb perceperit Diofcoridis fententiam . Quip- 
• ? ^ lSl f l bro de theriaca ad Tifonem, vbi plurium medicamentorum facit mentionem , quibus contrarii: infunt facultates, 
firnil e f 0 fluori# prodidit . Trifolium herba , qua hyacintho Jimilis ejl , curavere parturit , & femen agrefti cnico per- 
ior ^° . 3 decolla admodum , deinde rnorfib us aranei , vel vipera quoque ex aqup fotu adhibitaipfis medetur ,& do- 
ij^mfcdat . Sin autem in alio non commorfo fanum locum eodem fotu circundeder is , fnnilemfenfum , fimilesque do- 
lii IT ’ ^ H ° S mor fi is inuebit, wnnes efficit . Vt re vera miraculo dignum opus effe videatur , videlicet herbam & mor- 
p™y nare > & ferarum modo [anam partem praub afficere ■ hactenus Galenus . V erhm , id fi Diofcoridis verbareplbex- 
r-j all ffir , nullo miraculo fierifacilc conflabit, fed potius fecundum ipfus natura ordinem . Siquidem ( vt Diofcorides damnata. 
fi r n ° n 0r>hlC deco£i,m ilhld c ffi cere fotefl > f ed tantum id, cuius fotu quiffiam d ferarum morfibus liba euaferit , 
° “ tfrius locus vicere ajfellus perfundatur . Id quod aperte Diofcoridis verba declarant, cum inquit . Tradunt ali- 
rj otlus frfticis , radicis , foliorumque decoctum fotu dolores eorurh finire , quis ferpentes percujferint . Qua autem aqua. 
^ biof' fuerit , fi ea qmfpiam alius foueatur , qui vhus habuerit , perinde afficitur ,vt d firpente dernerfus . Ex ijs 
d.e('c^ verbis clarum fieri puto , hanc rem in fe nihil admirationis habere . Tflam cum Trifolij ipfius decoctum , quo 
ni-Jy l ^ 0Uentur ’ venenum d vulnere extrahat, eique permifieatur , haud dubie: id venenofum redditur . Quamcbrem mi - 
ccre j U i dem videri debet, fiidem decoctum , quo quifpiam non demorfis foueatur . vbi perfufa partes aliquo vl- 
% P a ° 0rau ^bit , veneno per viceris poros ingrediente , ac J 'anguini fe commifcente , ea omnia excitet mala , quibus de- 
uin PCXant:ur ■ idem enim venenum cum fit,eosdem quoque pr abeat eff etius neceffe efi . T nde liquido colligi potefi , quod 
aii ** a Trifolij decotto euocatum , non autem Trifolium , fit illud , quod fmilemfenfum , fimilesque doloresfficiat . Quod 
ffi venenum exatlum d ferarum morfibus viceratis particulis contatlum necem qfferre pc.ffit , complures tam Grqti, 
med* ' Arahes Mtbores , mamfcjlb demmflrant . Quandoquidem feribentes ore demor fos fugere prxftantiffimum efiere- 
i dii C r' im ’ nos admoncnt ’ ne id ore vlceribus ajfetlo fiat.-quoniam fi venenum illud vicus inficeret , Jugentem in mortis 
»0 men durr-rot- U.u- m rr ninfroridis mentem non ac- 
Galeni fente 
poff Lain Gade ni phrafrm profitentur , quique eius volumina diutius euoliterunt . Ego certe, vt dicam quod fentio,non 
^ n °n illis fubfcribere , qui librum illum ffiurium effe cenfent . Inter quos hic mihi honoris gratia nominandus venit 
chs US ^Lcxandrinus Tridentinus vir quidem fingularis ingenij & 'eruditionis , ac propterea maxima existimationis medi - 
nitaf' ici c *f arein Ferdinandum Vym. Imp. Huius ergo viri indicium, vt quod multis & ijs quidem fimis argumentis 
bori f ^ audamt{ s libenter , & probamus . Catcrum, cum faibat Dtofcorides trifolium afphaltites Jolia ferre lotoar - 
tur r* lM# defunt , qui putent arborem lotum folia ferre ordine, & numero ternario, fed pmuldubio hallucinan- 
. f 0 ffi a nullus extet author, qui lotum arborem fer ibat terna fimul edere folia , [quidem cum T heophraflus ,tnm T Huius 
fifol" 1 * ne ff e Miri* haud diffimilia Jcribunt . Quare cenfcndum efl Diofcoridem trifolij huittfce folia loti arboris compar af - 
titi s ! f j non terna folia loto , perinde ac trifolio , ex vno pediculo exeant , fed quod vntmquodque perfc ttifolij affihal- Nom - n& 
T u A° l fif n 3 loti arboris folium referat. T/usvMw Graci uocant , quod Latini Trifolium : Itali, Trifoglio; Germani, 
yJ en kfee; Hiffiani, T reuol. 
n.w POLIVM. 
CAP CVII. 
, §cnera polii . Montanum , cui teuthrio nomen efi: , Sc cuius eft ufust- tenuis frutex efi , can- 
fe fe t en US ,d0drantalis > rer n i ne refertus: capitulo in cacumine quandam corymborum Ipeciemprx 
fr.^5 ’ P aruo * y cano hominis capillo fimili , grauiter olente , non fine quadam iuauitate • Alte- 
^ ef Peni-i lco /i^ u . s, non vlque adeo ualens odore , & viribus infirmius . P otum feruefeapi tus auxiliatur 
^°lorih Um > hydropicis , morbo regio :& lienofis ex aceto: ftomachum male habet, caput 
c °u»in^ S a ^ c ‘ t : aluuni , & menfes ciet, fubftratum , fufiitumue ferpentes abigit, illitum uulncra 
0 /‘ tlnat - 
* r^2 M °n tmum P la nta efi candicans folijs oblongis , per ambitum ferratis ,& per interualla caulem abimoadfum - 
frscjite , l le V‘ en tibus , minoribus , pluribus inter maiora fubnafccntibus . Caules habet copiofos, rectos , rotundos , ligno- 
tci rnc n a c ,J Can J e * 3 ^ V tl 0 cacumine capitula edunt , florida , candicantia , thymi figura . Tota planta odorata efl , odore 
Y fi Cen fendum ; fr^Scuui . Efi & alterum quod herbariorum quidam luam mufeatam vocant . Id ego inter poli; genua 
h «n c pi ffly quod capitulis , foliis , caulibus , odore, fhcultateque , polium referat . ^Atqui non obid affimaucrim, 
<0 trfn e ^ e f ecu ndum polij oenus d Diofcoride deferiptum . Siquidem altero fiuticofius non eft , nec minus odore, CT 
Yi ^ZJ ans , ‘ Trouenn hac planta in collibus , aridis prxfertim locis Jolioffi humi procumbens ,folqs coronarij ro - 
i n .^yduriufculis, aueifa parte incanis, cauliculos gerittenues , rotundos ,fubalbicantcs , flexiles . capi- 
° et > & l‘ imttle albicantibus , alterius polij capitulis haud longb diffimilibus . Radice nititur frnili . I cta planta bene 
S eti atn ‘ n f* Vfern alterius , nares ferit . Caterum , utrmque polium notum efi , & copiojum m Italia cum montious 
* a ' l nch? ll !' liS P r °uemt . Tolij meminit Tlinius libro 21. cap. 7 . ubi itafcriptum rejfquit. ^ipud Giycos To.ioa 
f yiusnJ > & II efiodi laudibus , ad omnia vtilemjfrxdicdntium ,fuperque extera ad famam etiam dignitatis: 
lener a lramy fr m °db (vt tradunt) folia cius mane candida , meridie purpurea , fole occidente cxrulea afficiuntur. 
<ti Ce ' a eius . n ' . si n . n • 1 ... . t . finh/tr/tfits hominis limma., ara. 
tOribafins h 
git. i. A 67 r?&- 
fwM.OK.i.teu 1- 
loiio . 
a Meum, tto- 
Kidv 1 . 
cano capitio 
Polij confide 
ratio. 
j. (ener, , ^ /Jiw» ««m, miwiu» 1 j . . . . /- ! 
‘ ce protinu lUS 3 Cam P e flre maius , fyluefire quod minus efi : quidam teutbrion vocant .fohacanis hominis jimiLa, ara 
hallu ■' n!nc l liam palmo altiora . hxc Vlinius , quorum plura d ThcophraSto mutuatus eft. Exterum m ijs unius 
■J 1 * F>iof coy ;j Iatus deprehenditur , quod turpiter Folium cum tripolio confuderit , cuius hiflonam libro quarto pertra- 
^idetn d /vV siquidem Tripolij proprium eft , non autem Polij ,tefte Diofcoride ,vt color es ter in die mutet : neque 
Vlo Jcoride , vtd Plinio foliis , fed floribus adfaibitur . Trxtcrea capitulum Toho ineffe cano 
Plinij lapfus 
