230 
An dr. Matthioli Comm. 
C at critm ex Leucoio , flue ex albis vii/Le fiwjbus vtpote qui ceteros odore- procellant ,'Perfie odoratum illud 
leucoij vires. f Aranti l l tl °d lafminiim appellant ,vt primo libro in ipfius lafiminivngucriti mentione oflcndimus ,vbi eqrum f a ' lC ? \fy , 
tx G a i, ’ refutauimm , qui b floribus Celfimhu vulgo vocati id fieri contendunt . Leucoij vires tradidit Calenus libr°. 7 'J l yj. 
cium medicamentorum ,fic mquiens . Leucoij frutex vniucrfus extergentem facultatem pojjidct , aqtemsmfor 1 ^ ■ 
plus tamen flores ,& inter bos qui fiunt fictiores , magis etiam quam virides , adeo vt& oculorum cicatr.ccs crafi^ 
tenuent . Tummenfies quoque decoclum eorum nwuet ,& fecundas , fatumque emortuum elicit :& fi bibatur ,J a ' 
vinum perimens ,& abigens eft medicamentum; eft enim id, vt fi quod aliud, amarim . Quod Jt quis virium euts u a 
wentiam multa aqua admiSla retundat , ac mitiget , aut certe id genus aliquod habebit, & ad phlegmonen^ bonum 
camentum . sicdecoftum eius fi non merum fiderit, vteri pblegmmas identidmperfiujum fianat,poti£fimumqU‘tfi 1 ..^ 
tempore ad ficirrhi modum induruere . Sic eum cerato vlccra agrb ad cicatricem pcruenientia curat . Sunt vero e 
qui cum meile ad oris vlcera adhibeant . Semen cimi eiufidem fit facultatis ‘, aftififmum eft duarum drachmarum m e J 
ra potum : tum menfibus ciendis appefittm ctm meile , conuenire creditur, fatumq; viuentem interficeye ,ac mortuum V 
re . fiadices fimilis quoque facultatis , nifi quatenus crafificris fiunt efifcntia , & magis terrena, cum aceto \ lienis 
janant . Tfonnulli vero &phlegmcnas in articulis induratas ijs curant ■. Id c- : - M(ui Latmis 
alba ( quanqu.am eo nomine Cneci & luteam , & purpuream violam comprehendunt ) 
Janant . Tfonnulli veib & phlegmcnas in aniculis induratas ijs curant Id Gracis dicitur , quod Latinis 
alba (quanqu.am eo nomine Cneci & luteam, & purpuream violam comprehendunt ) Mauritania , keiri , Cnetrt ^ 
Mlcheiri : Italis Fiola bianca : Geirnanis , Gelb uiclen , & Fujfij ucil : tliffahis , Violetrcs amarilbas , & h ioletM 
quas : Callis , Violettes, & Girofiees. 
KftTatiymv, CRAT AEOGONVM. 
CAP. CXXPI, 
'Ratsogonum, fiue, utalijs placet, cratqeonon * foliis malampyro fimile' eft, multis 
7 P 
^asaeogom 
^iUderatio, 
V>vna radice emipamibys, multorumque geniculorum : femine milij - Nalcitur in opaos,<x 
tetofis parte plurimadummopere acre . Traditum eft a quibulda, hoc fi bibat iciuno ore , ter dj e P y 
menfes purgatos, tribus obolis, in cyatis aqua - duobus mulier, antecoccptum quadraginta u je 
& vir modo confimili, totidem diebus ante coitum haurit, uirilis fexus partum fututum* 
i Vanuis putent nonnulli Crataegonum effie quaniam Ter ficaria vocata fipeciem ; ego tamen ecrnm fient entia non fj^ } 
fiubficribere . quod “Perficaria nullis fierb notis Crataogonum amulari mihi videatur . Tgeque vero aliam bC‘ 
qua Cratfogoni effigiem repnp jentaret , haftenus reperi, aut repertam vidi in Italia ; vbi tamen ipjum wfa«Mn^ 
rim , Sed certe id inuentu difficile fiujpicor , quoniam eius deficriptio, quemadmodum & Jequeniis,ab omnibus, 0 / 1 ' ' 
tant , rei herbaria authcribusobficura fiatis ,&confiufia traditur , fic Cracc, vt QrataogonuriUtcm e 
yocat uri Cratecgono, Italice .. 
PHYLLON* 
CAP. CXXIII. 
the* 
ybylli 
ei cratio, 
P Hyllum, quod elaeophyllon vocatur, in iaxoftsnafcimr. duum generum eft. Quod autcnfl 1 ■ 
lygonum appellant, prouenit mufei modo , folio olea ,fcd colore magis herbaceo: caule te 
breufiradice exili, florem album profert: femen papaueris, maiufculum. Sed arrhenogonum } ■ ^ 
ra huiefimile , folo frudlu diftat: habet enim racemofum quiddam deflorentibus oleis non di jp 
Arthenogonon potu , mafculi fexus facere partus, vt thelygenon foeminei , proditur . Horum 
reuas authoreft* Sed huiufmodi hiftoriatenus. mihi produxifle vifum eft* 
li confi,* T Egitimum Tbyllum nondum hac atate , quod ficiam,in Italia compertura efttquanquamvidctur . jfi 
i°* , ‘Perficariam , quam mamem cognominant , cfifie Tbydon . Oua in re is, meo quidem ittdicio , aperte fa-i 1 n A 0, 
quidem, Taficaria illa humentfbus , ac vliginofis locis preuenit ; Thyllmn vero in fiaxofis nafckur,vi Qitf corl .. s „#0 
Qui tamen, fi eius verba accurate expenduntur , nullam huius herba cognitionem habuiffe deprehenditur ,f W 
Opinio, quo*, 
tundam . 
^ „ ywf J/tliiblr 1* fjyUlVtty *£- V. 
Mercuriali non differre, quod pluribus tum notis tum facultatibus fibi itiukcm refpcndeant . Verim 
pofifimltberecon[entrre,hacme maxime animo fufpenfm detinent , quoniam Mercurialis folia habet ocin v \' :c / y \neiit 
curiali crajfiore breuiore , aliquantum in ambitu ferrato : femine iam deflorentis oliux fiimili . Quibus vtiq ue 0 fii- 
mihi vi f a ejt fiatis Mnhcnogono fuffragari . gedan uerum fuerit ^Arrhenogonum pro certo affirmare non ai/M }i- 
Phylli mettp. ^ um e ft > vthic imaginem pingendam neglexerim , Thylli meminit Theophraflus libro 9. cap. 19. de f' a j‘ n pbf^ 
txTheophr. ftoria , vbiita fiaiptum reliquit . Quidam ad procreandum marem, aut f animam valere traduntur . Quam 01 » ' c f0t ,& 
lon tum arrhenegonon , hoc efl , marifiem , tum tbelygonon , idefil , famini fiam vocant . Mmbo inter Jejrmm) ^ 
ociwfpeciem referunt « Vruftux tbelygoni modo mufei oleaginei , verum pallidior : arrbcno<icni vero ficut ohus > p 0* 
mumexmuficofio flore emergit : geminus modo te fticuli hominis . hac Theophraftus . Ex cuius nimirum verbtt c 
60 
ai 
•Ph»-. 
tcfl , Diofcmdis codicem hoc in loco deprauatum effie . quandoquidem Tbeopbraflo theligomm non naficitufi paiu^’- 
neque folium habet olea viridius , vt in Dioficoride ficriptum legitur : ficd frutetum quidem fert in modum mufei 0 e j’ e0 pbrSP l 
rem tamen. Qttp certb theligoni notarum diuerptas fheit ,vt plane fiuliicer in Dioficoridis potius ,qudm m 1>} 
Jkiomaa, 
yur. Italis, Thillo,& Folio, 
Mf' 
Qt%‘ 
