In lib. quartum Diofcoiicus. 
3*7 
QtyUum etfi a nemine , quod equidem fciam , cognofcatur in Italia , eam tamen plantam ilii confmilem effe crediderim » Holoftij con- 
■* ^.am libro fecundo in Coronopi mentione aGoritienflbus ideo Serpentinampndgb : vocari diximus , quod mirum in mo- fideratio. 
> m J c < pontium nwijibys opituletur . Hac ji quidem herba esi exigua ,bumifrocnmbens , qua folijs , cauliculisq ; cororxpi 
j-ouoexit ,guftu adflring entibus 1 radice tenui f lignoflique . Tfafcitur ipfa quoque in collibus , ac etiam fabulofts locis . Ex 
ds utique quipiam facile poflit hanc herbulam pro /joloflio habere : quanuis hoc ego pro certo affremar e non auflm . I{e- 
{ offetur Holojtium inter jymfhyti genera. Sed hallucinantur haud dvffih qui credunt eam herbam effe Holoflium quam Quorandam 
^ h.0 s ELL^a M vocant. Siquidem tamctfihxc frequens nafcatur hi collibus, facie tamen a ccronopo & notis omnibus di- r ; £ 
/ u ' ttmihac perpetuo decumbit , radiantibus circumquaque folijs ,ijsque oblongis , incanis vbique pilis obdu&is . Cau~ fcnptio' & 
Quiliu+L : . . 1 r • t- /• • /* . . . #, . . /# :? . . i’ ^ ^ r. . , * 3 
Jo ii humi repit funkult fuciem reprxfektat . Sunt enim flexiles , tenues , teretes , & vbique hir juta canitie fcat entes, res 
furnhumi repunt , radices ex fe mittunt , e quibus nouelLe propagantur planta. Flores illi funt aurei, flipato foliorum or- 
‘ ^ tU maturc fcentcs inpappofam lanuginem euolant : Radicibus nititur numerofis , tenuibus ,fed humi pertinaciter in- 
entibus . 'ff affitur extenuato , & arido folo , & pnefertirt? jn collibus , imarum lac fecla planta mittit . Id quod cx- 
o> l uantis indicium eft facultatis . Tota Tilofellx planta vehementer adfiringit : quapropter huius rei non ignari paffores 
a xime cauent , ne ovium greges in illis pafcuis immorentur , ybi huiufce plurimum gignitur . Quandoquidem depitfcentes 
os tanta alui adjlritficnc afficiuntur ,vt inde facile emoriantur . Hinc didicerunt medici , eam mederi dyjefitericis , & 
ori profaiuijs j quin & vulnera glutinare tam fcilicetextcrins, quam interius, azliacisque illata magno effe auxilio, & bilio- 
y>0 mitionibus : cruentis item fl utis , enterocelis ,& omnibus in vniuerfurn fracturis opem ferre , fed prxctpue caluarix. 
rgon defunt etiam e rccentionbus qiiieam maxime commendent ad Iocinoris & fplenis affedlus , nempe ad regium morbum, 
, J len temhydropem,& lienis tumores , quod vifcerabxc roboret . . Additur quoque ytiliter in potionibus intrinfecorum 
nerim, &■ in vtffnerarijs emplastris , atque vnguentis : fuccus cius non folum regentia vulnera glutinat, fed & ylcera quo 
InH COntH ff lac ^ a 5 phagxdcnasquc fanat. & prafertim oris , & pudendorum . Ciet erum ytad Holojiium noHra redeat oratio, 
& enu e fateor nullam hactenus plantam fe mihi obtuliffie , qua magis Holeflium referat , quam ea qua Serpentina ,yt dixi - 
a Goritienfibus vulgo vocatur . HoleHium (vt author eji Calenus libro y.fimplicium medicamentorum) deficcan- 
uimhabct cum adfiriciwne : quamobrern ipfarn ad rupta potui exhibent . Quod Gyae i Suiciw , Latini item Holeflium, 
ST HoloHium 
iu 
holoftium dicunt: Itali,Holtflio, 
Holoftij ui- 
deflccan- «sexGal. 
Nomina. 
STOEBE. 
GAP. XI. 
Stcebcs conft 
deratio. 
^Toebe vulgaris eilnotitise. Cuius femen, & folia ftringunt. quapropter decoctum dyfentericis 
3o ln ‘ u nditur: auribus quoque purulentis inftillatur.Uliu folia oculis ab i&u cruentis pr olunt , & 
r unipentis fanguinis impetus cohibent. 
^ Tfben Diofcoridis tempore omnibus vulgo cognitam fuifle illud maximo argumento efl , quod eam nullis \ prorfus no- 
tis repraefentauent . Hinc certbnobis fficeffitur negotium , quominus fcire pqfflmusquxnam fitilla inter, tot plantas, 
**** nomina, & facultates ignorantur . Tlinius libro 2t.cap.25. Stceben inter aculeatas herbas retulit ( id qued d 
libro 6. capit. 4. de plantarim hifloria mutuatus efl ) fle inquiens , Ouxdam funt he, b.e , qnx (pinas in fo- 
phl ^ m cal, l e > w phleos, quod aliqui Stceben appellauere . Idem libro 22. cap. 1 1 . Stabe, inquit , quam aliqui 
dyr° n ’ i ’ 0cant > decoRa in vino pr^cipue auribus purulentis medetur : item oculis iftu cruentatis ilumoirhoidi quoque, & 
ff l nteri# infufa . hxc T linius . Ex quibus equidem verbis plane aflerere auflm , Thleon , & Stceben eandem plantam effe. 
40 S nc m Orchomeno lacu nafei femine placentaceo, & molli, colore rubido , authcrr efl Theopbraflus libro 4. cap. i\. de 
i a ^ arHm hifloria . Hinc itaque Matthxi Sylmtici error manifefle deprehenditur , qui in fitis pandectis Staben eam her- 
^erpretatur , quamvulgus Scabiofam nominat . cuius, quodfciam, nec Grxci,r(gc Mauritani memmen. nt.Quanquam M.nthaei.Sy 
^ w ^ Scabiofam eam effe contendant , qux ab dictio vocatur Tforaiquam tamen is nomine tantum expr effit, nui- liatlcl eiror ' 
r^Q f? ‘ 2 dcfcriptione , ex qua aliquid certi conflitui poffit . Cx ter imi Scabiofam vocatam non efie Staben manifesto de- 
ant \ c l U£ ft atm ex ems deferiptione feqtientur notx , Scabiofa itaque duas habet Jpetics , nempe Maiorem , & ni 
^ Ta 1 cuius blurimtj* pl}„r.j* r„.,rx,t fnlile rivrrt v*A',rp-,y> Innnintts . humi accubantibus . tuhalbicant. 
tit _ wi 
’ rettum > teretemque , m quo , 
le > t- 1 * d"^ 0YC ] ce ntes , capitulum relinquunt Jubuiride : rotundis ocellis refertum, colore pauonum pennas imitan- 
So pfl r a ! n ° fane natura artificio , ut diligenter rem intticjUcs in admirationem trahat . Padix eft illi palmaris , ac fibro- 
in a , Can d ! cansque : Cxteritm quammaiorem nos Scabiofam vocamus , primo flatim exortu folia profert longa , nullis 
ythhq! ltli luoinijs , atqui , qua his fuccedunt phu minoris modo diffeci a cemur.tur , qua ver o in caule , efl ramis funt ; 3 
fnos ]a ^ entur > & magis laciniata . Caules gerit aflate Jt jqnicubitales , teretes , flriatos, incanosque,qui circa cacumen 
mu 
tractu 
^arn^t ur inter fruges , & in campis non cultis , argillofd prxfertimfllo . Qua quidem nota maximi arguunt ma- 
<{Uo qii r: imL *cat>antur , quod totam conJumpSiflcnt diem mte-r cy perum a - ymeurn jauames . 
,f ciendum efl , quod vtraque excalfacit, extenuat & abflergit . Ideo^ueprafiant ad expediendos 
a peHics d craflis & pituitofis excrementis , cum ipfa herba in pulnere pota , tum fuccus cum me lic delinctus, < uni 
n ^ n nioT Umaie bus pluribus hauftum . Valet quoque mirum in modum aduerfusfeabiem , vnde illi nomen ; m quem nflm 
fcrfcg,. ° n tlH * dcroflurnquotidie potandum pracipiunt ; fed & herba ipflusfucco ,per fe , qut in vnguentis addito, fiat rofa 
%i es 1 ‘ffint . Vrodeft omnibus pectoris vitijs , & refpirationi inferuientibus organis ; quippe qua & eorum mfiamma- 
Kt kf !<n ff n tcis disijciat , & omnia pectoris excrementa expurget . ^Anthracibus , fine Carbunculis pefliferisvtuiteril- 
Cll! ( \ucn e<XYpt dlitabosletbal.es ab fceffus trium horarum ffatio prorfus abolere exiftimetur . Datur yti.it cr fcabicf a fuc- 
P f0 noc a U ° Y Vtlc ? ar um pondere , cum theriaca drachma , peflilentia affcflis prima flatim die,yerum fubinde Judarcm in . et fo 
r,l,Jr fus e °h orte t , <&- iterum , atque iterum medicamentum repetere. Id quod & praslat plurimum ad venenoforumfer pentiu 
^oi e ff^ ,ie ff lclc lnwdum & herba ipfa , ccntufarecensquc impoftta.Ilhtus Scabiofa fuccus cum chrifocclla furina, & caphurp 
0 3 eritigiflgf } alphos , impetigines , varos & exteras cutis infectiones abstergit, & oculorum atbugines tollit. Tecu- 
[ v Ua/iter 
