nbmutn' 
fideratis. 
K ubi vires ex 
Oal. 
Nomina. 
a Mcum.^tst- 
*.?*■ i.loga,at 
ijut eode mo 
do habet Ca- 
tecuz. fiib no 
mine iv^ir v. 
Helxtnis con 
fideratio. 
Quoryndam 
opini<9 
Hetxines ui- 
res ex Gal. 
Nomina. 
3f8 
Andr. Matthioli Comm. 
fto- 
pradiflus . Caetcrum Cos cum meile oculorum colle&ionibus illmitur,tgr.em lacrum extirg^ 1 '» 
inachiciscjue ex aqua bibendus datur, 
ybi vulgaris planta , plura apud nos reperiuntur -genera . quod etiam tcflatum reliquit Tlseophraflus bfg a 
1 8 . de plantarum hi Horia . filius nanquc arboris inflor arafiefcens , in altum attollitur : alius j £ T ilnL 'fij ijcrtL 0 ' 
& minoribus (pinis armato, flores profert inramufculmim fimrnis partibus racemoJos,albicantesq;,e quibusmcua ora 
fiadix illi est longa , & longi 
quod ibi copiofijjimus forlajft 
montibus vbi (ponte eum 
videas . Efl itaque altero longi; dementior . 
n is nullis , aut omnino raris . Flores edit albos 
intercedente tamen coloris ac faporis differentia 
r . diquiacjri laiwra j mvusur ^ 
Ibos vulgaris rubi pmulos, quemadmodum, & fruclus, qui facie rubimoi a ivn ^ 
ntia. Quippb is tenerior efl. Sapor e fubdulci pariter ac jubadflringenti, et 4“^ 
cum infipiditate ineundus . Color quoque illi efl perpetuo rubicundus , nunquam nigrefeens ,& in fuperficie Juoa J , 
. Mnanienfss & Tridentinihos frudus .Ampomelevulgo vocant ,tjsq; fragortmvicev ^ 
rfi maximi dei edantur , qui hac de cattfa, eo potiffimum tempore, f<° matunjcun ^ ^ 
ac fi efifet me frigido perfufus 
tur . H is autem frudibus Prfi 
lia, /ii» uni>cn> ji hgu unor w , L 
natoribus captantur . Sunt &paflorum cibus , qui in mentibus ouiim caprarumq ; greges cuflodiunt . lu£ frfi ("a eJl S > 
ra (vt libro primo in liguflri mentione diximus) vaccinia efjeputat . Sed quareabeo difientiam > ibidem j- drne nto- 
quod fcilicet vaccinia flores , non frudus efie exidimem . frubi vires drjt ripfit Galenus libro 6. flmplicwn me t • 
rum , fic irum ens , fitibi folia , germina , flos , frudus , & radix qualitate adflringente participant , eaq; non o»jt 
10 
rum , \ic I72(lit WJ , J\nui juua jgtrrmnu > jw* y y > * DdTlW 1 
hoc inter Je differunt, quod folia mollia pctfjf mim , & recens nata , plurimum m Je habent fubflantix aquex , p 
Vt' 
„ . 1 altet ^ 
ro adfiridionis : eadem ratione & germina . Itaque fi mandantur, aphthas , & aliaoris vlcera (anant . c fl* m ff' r-^rtt 
n era glutinare valent. Efl enim eorum temperies & cx terreafrigida e(Jirttia,& aquea tepida^, ^optef 
.... . , . 1 propter 
maturus fuerit, non parum habet fucci calidi temperati , qui dulcis dt , vti mondrauimus . Vroinde ob hoc > u ■ ^ 
modicam adftridionem , efiii non infuauis efl . .At immaturus a frigidMfubftantia terrea vincitur :<& propter ea ac ^ 
& valde exiccatorius . Et fane vterque fic catus reconditur,validius quam recens deficcans . Sed & flos ean < fi j. 
immaturo facultatem pojfidct : vtraque ad dyfente-rias , & ventris profiuuium , tum robur deperditum , & & 
10 
idonea remedia . Torro radix prxter adftridionem non paucam in fe habet fubflantiam tenuem, fxop tl - \ 
renum comminuit . jqxc planta Grdcis Caros appellatur . Latinis , Eftbus : Manritanis,Buleich, (culte. £lC ... jpt< 
n ^ 11’. -r\ _ T’’... . di fUMttiV • 7 /itJTI P . IVlOYtl 
ticnes , 
lapides , ^ ,, . v _ . , 
1 \ouo: Germanis , Carga : Gallis , Bpnce . Eius vero frudus Grxce fiariva. & Carina dicuntur : Latme , Mom 
lice , More di rouo:Germanice,Bramber,& kgatgber. 
HELXINE, 
CAP. XXXV, 
ico^’ 
H Elxine cognomento ciflatnpelos , folijs efthederse: minoribus: ramulis cxddm?,qm^u ^ fc ' 0 
pledtitur quodcunque contigerit adminiculum, Nafcitur infepibus, vinetis ? bt icgetm * 
liorum fuccus potu deijcit aluum. 
o-ecietr. 
N Vlli certi dubium efleputauerm , quin Helxine cognomine dftampelos, quaft hederaceam yntm dixc> 
ConuoluuU. Sed qux ea fit , non facili explicari poted . Verim cumearn reddiderit Diofcorides (o tj^ ^- ne j s ,0 
libus , minoribus tamen: ramulis exiguis , quibus quodcunque contigerit, compledatur : nafcaturq; 
fegetibus , fatis mihi declarafle videtur , eam efie Uelxmcn , qux quidem in aruts tum (eget es ipjas , tur. o }dj(0< lten , 
mina omnia irretit , ac vincit , & in vinetis , palis , & vitibus circumuoluitur . hanc Hctnijcum vulgus ju ^ p c ,' 
minat Vilucchio minore , Tridentinis vero Minutola dicitur . Quanquam non defiunt , qui putent Heh i uem yglgo A 
bam , qua crebra reuolutione Jepta , & vicinos implicat frutices , flores illos candidos, afflate oftmans,quos n . » - t ^ 0 s rf ^ 
pellant Campanelie . HancTlinius conuoluulum vocat libro tu cap. 5 . vbi eam his verbis depingit. tat t,{r ' 
diffmilis lilio in herba , quam Conuoluulumvocant,nafcens per fruteta, nullo odore, nec crocis intus, cano '^..^lifb 
yApvpvs . ac. veluti natur £ rudimentum lilia facere condifcentis . Sunt qui aberrantes hanc herbam , O' m .‘ v f,i v c ‘ 
Hunc errrorem explofmus libro a ' 
referens , ac veluti natur£ rudimentum lilia facere condifcentis . Sunt qui 
firumvocent : in qua appellatione deceptus fuit Se-ruius grammaticus . Hi . . . HeiX „ 
liguflri mentionem fecimus . Helxinen perpaucis perflrinxit Galenus libro 6 ■ fimp! . medie, fic mquiens . ^ ^ 
cijfampelos nuncupatur, digerendi facultatem habet . Ea Gr£conomine 1 v.i 9 <rdy.rrtx»f : Latino item 
los:M.rahico,ALcfin:Italico,Vilucchiomimre:Gcrmanko,Mittclvmnd:llifianico,Campandayerua. 
