flrani tinfto- 
rfi utres ex 
Galeno, 
Cortclufa n8 
legit Meu, ne 
que Catec. 
Tragii cofid. 
Opinio repro 
bata. 
37S 
Andr.Matthioli Coram, 
tur.i , quo fierica flamina rofieo colore inficiuntur . Etenim afferent ij legitimum chermefimm e quibufdawfierigr^J, 
qua vt plurimum vulgari Timpinella radicibus adharentia reperiuntur , vocarique hac proprie Hnuritam C/;« ' 
bincifli deinde colligunt, minime credendum effe,quod Cr acorum coccum yulgugrana tinbiorum nuncupatum H ,tl> ^ 
ritanorum cbermes : quandoquidem magna omnino inter colorem coccineum , & cbermefinttm intercedat differentia ■ . _ 
bos patres hallucinan (pace tamen eorum dixerim) ex eo equidem euidentiffimum fieri arbitror - oubdhacier.m nem 
Arabica feft.e inuenerim , qui eorum adflipuletur fient entia . Siquidem Serapio per cbermesnil aliud mtelhgit, quam 
cum tinctonum a Gracis appellatum , cim de Cbermes agens ea Jane omnia in cius hiflomm referat , qua Diojccm 
cocco tribuit ■ Quapropter fictrem UbentiJJimb qua ratione , quave autbmtate nixi ij reuerendi monachi m hanc vana) , 
erroneam deuenerint opinionem, rerum non obid negauerim ego noSirum C herme fimum d cocco mmmb differre, 1 
certo fidam , aliud efje coccum , aliud Chermefinum , vnde & inferiores differentia caufia coccum Granam nuncupant, u 
mefmum vero ,qubd e pimpmclla radicibus decerpitur :fied negauerim quidem M aumatiorum ebermes nostri vfm cl) 
fimum effie , quod nil aliud Cbermes ejfie putem , quam Coccum , cuius hic memirut Dioficoridcs . Cbemefinimfi ^ 
iampridem conuehitur in Italiam cx Hijpanijs ab occidentali India importatum , quod cim copioji/fimnm afferatur , J ' ^ 
fina flamina nunc vileficere coeperunt . Cocci feu Grani infeftorij vires deferip fit Calenus libro 7. fimphemm medica' * 
rum , his verbis . Granum tincto, rirn adslringc-ntm fftmulque : amaram facultatem poffidet . Fteaquejme morju « 
cat . proinde ad ingentia vuhiera congruit , praferthnque neruorum . Sed tunc ipfum quidam cum aceto terunt 
oxymelite . Qua fornos C&tputi Cracb, Latine pariter Coccos bapkica , & Granum infettoriumnominatur : eit 
men , kprmesfeu Cbermes: Italice,Grana detintori : Gemmee , Schatiaehbcr : Hifpanice , Grana para tenrnr , & Gr a 
grano: Gallici, Fcrmillon , 
10 
2 0 
Tpdyioy, 
tragivm. 
CAP, XLI1II. 
‘T'Ragium nafeitur in Creta tantum infula , lentifco femine , folio, & ramis firnilc, lingulis tan ^ 
A noribusduccusei { la&eus, } gumminon diffimilis. Semen, folia, lacrymaque illitu fpicuu ^ 
pore eijciunt:omnia quoque corpori impa£ta,enocam;po!a ftraguriae medentur, calculos vehe, fi- 
gunt, menfes trahunt.modus in fumptione eft, drachma vna.Fama eft fylucftres capras lagittis c 
fas, eius herbae pabulo fpicula excutere. 
Tpdyiov iTtptv < 
TRAGIVM ALTER VM. 
CAP. XLV. 
E St& alterum Tragium,quod tragoceros aliquiuocant : folia fcolopcndrii habet, & rac ^| C {l. 
iylueftris raphani, tenuem, candidam . Quam crudam ue! codam die dvfentencis 
Folia autumno , hirci uirus olent ; exinde libi tragii nomen adoptauit * Prouenit m niont^ u 
praecipitiis. 
libro U’ 
T I{agium , quod in Creta tantum nafici tradit Diofcorhies , quodque in vnmcrfim lenti fi 0 firnilc faai , Tlinius ^ ^ 
capit. 21. ipfum fruticem terebintho fimilem reddidit, & libro 27. capit, vltimo, idem iurapero afi. nnlauit • 
dubio procul ofiendit ,Tragiumhoc omnino illi fuiffie ignotum :& quod tantum id de eo memoria prodiderit, quo ?. 
authoribus non minus fortaffe hac inre cacutientibus mutuatus eft . Hoc at at e no f ira non defertur, quod facem, m 
Quofit,vt ,id mihi has tenus ficut & exteris herbarum fludiofis,vt fermcfufpicor, fit in Italia incognitum. in Cr c 
nime audiendi fiunt impoflcres quidam , qui contendunt Di luminum album ita vocatum, vulgaris notitia piant arn L Y ;j jcr e,& 
ta tantum , fied vbiqueferb naficens , legitimum effie Tragium, c!e qua renouus quidam T f cudor rgol ornos cotraWy 1 ^ pjffC' 
erroris me arguere non erubuit . Vcriim mihi fiat effe crediderim ad huius expugnandam temeritatem, tcfles haP e i ' 
ridem , Galenum, Oribafium, Taulum,Tliniim, quippe quivr.o fimul ccnfrifiu fcnbant , nufiquam nafici Tragium P^ eS fiu- 
in Creta . Sed proh hominis flupiditatem atque amentiam i Ipfie enim cum Stupidus fit totus , kosgrauiffi mos a ^ u7 n, cp i0 
pidos ftbifimiles fuiffie cenfet . Sed an quis tam excors fuerit , qui putet, fi his clarijfimisfcriptoriltis DiSiamnum, ^ r 
ficatet vniuerfaferb tellus , & vulgaris vbique efl planta ,fuiffet Tragium sfcripfijfie vnquam ecs ncnnfftndmi ^ p U griar e > 
nemo profecto j prater hunc , & qui eum fiubduxit fiycopbantam . Atqui cum videat Diofcoridis Ixionem jff^^fftfitifc 0 
quod habeat xd efima. 1 tsr* tcV pdC$*s ks“ t IvKapvcv umpQHf.it Ji tavto. , id c 11 folia , & virgas , & fi fi fub- 
fimilia habet, fed mninora omnia.videatque Dittarnnum album folia gerere lentifco longi maiora, mendum fi ) . lO !fi nnt 0 (d 11 ' 
effe admonet, & vult legendum effe (taxpoTip*,non pim p j T( p a } ac -fi t ftolidam fiuam fulciat opmionmff^jfilP.^ a pi(d 
Plorem fiuum in tefiimomm citat , quippe qui Conflar.tinopoli Diofcoridis exemplar antiquijjitnum Ifigffft J e f ofi H ' 
Hammonem quendam Iudaum ( miror fianb cur non dixerit apud Hammonis oraculum) in quo /ta^pHipa tegi _ 
tffimaeuafto ,&prorfius exibilanda. An non fuoipfius fie iugulauit gladio tlfunquidncn videt mij er ,quod v 
fi srarret legerit, Difilavnnum album fiefiquipedalem herbamnon folijs fohhnfied virgis, feu ramis, & fi‘ w ^! u ^ u0 Tr l ficd ct ’ d f 
borenon infima , maiorem facit i Jd quod falftffiwum effe nonfolim perpetuo testabuntur rei plantaria fifi_ !i 
rudes quicunque rufii ci , qui ambas hafcc nouerint plantas . An non distat tantum Dictamnum hoc a lenti)eo,ff ' r ' 
medrysd quercu , quantum chamapitys d pinu i quo ergo p aci 0 virgarum , ramorumque magnitudine ! erlt!jl,l jJj s i W 11 ' 
os 
0 diurnum ingenium ad inftdias parandas . Cateriim quid defruftu vobis videbitur , qui rem plantarium ese 
quid vidifiis , obfecro , in Italia , in Chio, in Creta,aut alicubi terrarum, lentifcurn perinde, ac Dictamnum al olfi 1 ’ 
proferre fili quas ,& femen in illis conclufum, an botros, racernosve baccis rufeficentibus flipatosj quibus Ler^ l H 
premitur i Tfunquid ( inquam) differunt apud vos botry , racemive d filiquis f” Forfice hic opus ejl , ne imp°P berff 
diofiis linguis medica corrumpatur materia , Quod autem fecundo loco d Dioficoride rcprxftntatvm eft , 1 fij. n0 pr ox!i!l , 0 
effie crediderim , qudmarbttficulam , cim eius radix tam cruda,qudm cocta in cibum veniat, fitquefyluefln ) a P _ p\ , 
