Namini. 
3 98 
And. Matthioli Comm. 
tfef* e 
mus tacuijfel , qtu tamen in hac planta adeo infignis cjl , vt obhanc ipfam maximi: , pro: cg teris notis pafl Eupatoria' n ^ 
jit referenda . Folia prxterea. non funt origano , jed centauriopotm minori ftmilia , qua folia quantum inter Je diff ^ 
omnes norunt . Adhac vrinam ciere , ypluatjuc duritias mollire Ager at nn , Diojiondes est author, quorum effectu .1 , 
Xncmiv.it quidem Mefues , qui ab eodem Diof caride inulta diligenter fumpjit . Huc accedit , quod Ageratoii, Galeno jf 
vim habet digerendi, & quadantenns phlegmone liberandi ; quod tamen Mefites non fcripfit . adde , fi placet, quod nu ^ 
loris , aut J 'k citatis gradum ei Galenus adfaibk, ciim Mefites calidum in primo , ficcum infecundo conFtituat.Qu a r ' y, 
ti fuere apud rue momenti, vt ab Eruditijfmi Matthioli fent entia , quanuis inuitum , me recedere coegerint : InteriW [rtlS 
eo meliora fuper eo capite ,vt (pero edentur, quodvt facilius facere poffit, aliam herbam hic pingi iuffmus,quam Pe r .^ n i 
tomus Michaeliits "Patritius Venetus harum rerum diligenufflmus indagator , pro Agerato habet .cuius profei 0 r ’^ ^ J 0 
nohpoffumnon afjentiri , cum videam notas omnes Agerati huic planta mirum in modum conuenire.Siquid tamen ^ ’ 
thiolus ipfe , vel alvj praftantes in re herbar ia viri aduerfus eam opinionem habuerint, lubens eorum indicium , &<j * ^ 
fubibo . Hac ille . Quibus an refti Ageratum examinaverit ,& an cius argumenta, quibus contra mevtttur P'< r,i 
infirma habeantur , ex his , qua nunc difturu ' M '* " J 
des amaritudinis in Agerato non meminerit , cum ea ram ernaes in mc pianiagujumnous jeje mjum,,™ «<• ^ - 
mea mea dimouet opinione , cum illi plurima deferibantur planta, qua mjigniter amara deguftantur ,ct nihil tam ^ 
2 0 
e .Ager arum exmmauem , zir an eius argumenta , quum, c ,u«w « ; - r f c orF 
1 edici urus (umijfacilb intelligent, qm materiam medicam tenent . Quod it aq, 1 j^jn 
eminent , cum ea tameuides in hacplantaguflantibus fefe affer at, ii ne tantillum q ^ ^ 
lurima deferibantur planta, qua infigniter amara deguftantur , et nihil w»»f w ^ 
deferihendis , amaritudinis meminit . Amara fune JkntSrilla , Cyclaminus , Efculentus bulbus, Abfmthium , fy‘ ta ’ - t ys, 
mala , Hieracium , Senecio , Furnaria, Conyga , Bryonia , Ermm , Capparis planta , Hedera , Marum, Polium, , a ™^- ne ni 
Verbenaca , Betonica , P apai ieris pm folia , tum capita , Opium, & alia quidem nonnulla, de quarum tamen ama) ut 
hil memoria prodidit Dlofcoridcs : qurifit , ut nihil pmfits Marini argumento dmoucarjfi etiam fy \4geroto a ' n f\. ua n~ 
notam filcnih imoluit . Folia prxiereh , inquit ille , non funt Origano , Jed Centuuriopotius minori JMw , f** t 1 J an tas 
tum inter fe df erant , ames vorunt . ihec ftquis cribraverit verba , fadlk hic Marinum haud fflge&erjvja* '{ a J L j/ le jffe- 
examinafie , aut ihjftexififoudicabit . Minoris enim Centanrq folia , & oniris origani, parum admodttfA Jacte ' J yT j n affl 
runt. Itaque recie dixijfet is differentiam hanc nouiffe "omnes, fi fe excepiffit ■ Deinde quod Jknm Eupatoriu m ^ 
ciere non fcripferk Mefues , id abeo fbrtafieprxtermijfum ceu femus , quod Ime plantam ignorauerit efie DioJ‘ ml i 
ratum . Verum cum Eupatoriumfcribat calidum efie in primo gradu, & fecum in jecur, do, qmiettam 
flantia calida fubtili , quis unquam medicorum 1 
locorum duritias emolliredFfam & Iris frAgr 
Ad Ivec quod Mefites fiuo Eupatorio : 
vus Ageratum hifce facultatibus 
effe Eupatoriam . Siquidem iiihil t x ^ 4 _ ... , 
& crfoliitimm conveniens fine attractione . PoSlretuoquod Galenus Agerato nullum caloris aut fiedtatis 
f ferit , vt Eupatorio adferibit Mefites , nihil prorfns momenti hoc argumentum habet . Galenus ■ enim non femp er i tr> [f ^ct- 
medicamentorum qualitates ( plures Galeni poffem adducere locos ) per gradus explicat , .& prsferrim vbi breuita ^ ^ 
fed quis aefeo Medica materia tam rudis ,tamq; ignarus fuerit , qui n(tn putet nouiffe Galenum caloris ,& ficciiatjS 
fers effe Ageratum , cum feribat effe illi digerendi potefiatem? Siquidem facultas 'hac fieri nequit vifia calicis, ' ^ 
temperamentis . Id quod Diofcorides non prxtnmijit , cum ait /Utwapiv Ji 1%“ ttcsfiiiy.u wJtou m/pvTiHiiv • t 
habet de cotium ipfius feruidam. Hac itaque cum Marini argumenta infirma admodum reddant , manebo ego 
& prxfcrtim cumluliam herbam videam cum folia tum caules edere origano haud difjimles ,quinetiam 
bullis micantem HeUiryfi modo, cuius aureus color , in ficca quoque planta diutiffr/ne conjeruatur ,vnde ( vt r teandeW‘ e f: ^ 
des inquit ) ptgerati fibi nomen admuemt . Fiam hac tantum nota qwfinam lam certior 
fe plantam Ageratum & Mejitis Eupatormm . Cxterum nonpojfmi non mrran Martm ingenium , qui , vtfac e fo , 
inquit) meliora fuper Agerati capite jcribcrcpoffim, plantam dje piciam mihi offert , quam a "Petro Antonio 
Patritio Veneto pro Ager aio haben ait, cum ea Agerato adeo habeatur difiimiiis , ut nihil diffimilius 
:orum negabit EHpatmium hoc liaitd vrinam ciere f-& idem quoque wuJ a^t- 
jrAgnjiis cucumis , qua quoque calidiora Junt,& perior a , id efficaciter 
Utra*-* ..Jm rr’ - « A e 0 liUflV/T tt.fi t VP(\l\ ttlfYlt . (11771 
dem bxc origani nullas omnino notas habet , & vmbcllas quoque nullas , Jed fiofculos racematim cohxrentes J. _ jpf, 0 
effigie , In fumma vbiplantam totam expenderis, nihil prorfusreperies , quod minimam Agerati particulamref erCL x^ : 
tamen Marino gratias , quod eum non dubitem hanc mihi obtuli fie plantam , quod putaiderit eam legitimum effe effe 
ynagisfortafie ( vt video ) aliorum opinioni ddditius , quam explorandis Agerati notis . Verum ego ingenet °J U if- 
J' utar em , ex commentario tantum fieri nauclerus , vt rccic Galenus admonet libro primo de alimentorum facuf a ^ ^ ^ cd 
idmodum fcripfi, quod tanta fit plantx illitts cum Agerato difpar ^ff. 
fius prxfationis calce. At fanb bxc inuitus admodum Jbipfi,qubd tanta fit piante illitts cum Agerato a W an ffi'f l f ) qiiip- 
■cenfenda , opus mihi nonfuiffet tantam facere temporis iatluram . At qui Marini verba hucufqueme ( vtf ua 
•>0 
fe qui fmbat ,fiquid contra eius opinionem habuero fe lubens indicium & cenfuram ineam fubiturum ■ JHfS 
csl humanitas) ad reffondendum me impulerunt . Agerati vires paucis peifirinxit Galenus libro 7. f m f lc . . 
mentorum ,fic inquiens .- Ageratum digerit , & inflammationes leuiter quodammodo refoluit . Quf herbd / 
tc, Ageratum quoque Latine dicitur : Italice,. Herba giulia , 
picdicA 
iGiA 
ThpKtpidy* VERBENACA. 
CAP. LV. 
P Eriftcreon, fiue verbenaca, nafeitur inaquofis. Nomen ex eoduxifle videtur, quod e ^ 0 \cfa l ‘ ^ 
ca hanc perquam libenter verfarifoleant. Dodrantis altitudine, & interdum a n;P 1] “ .“ uen itu r ‘ 
Folia i caule prodeunt incila, &fubalbida .ea lingulari ramo, radiceque fo)a,coftarc enl fbci ul1 | 
Folia cum fuilla adipe recenti, aut rofacco impofita,vuluarum dolores finire putantur : Jg" ^ c jcat ri 
illita ex aceto (reprimunt: putrida vlcora eofiibent :uulnera glutinant, veteraque cx mei 
cem perducunt, ' - 
r *t* 
