Solani gene- 
rum conii d. 
Puch.error. 
420 
Andr. Matthioli Comra. 
dico fer wnt «*' 
E Ouatnor Solani generibus , quxhic a Diofcoride defcribuntur , etfi in commentariis , quos antea Jtaluo . mv0 , 
Jcripfi y-meduo rantiim revera nouiffe prodiderim, kartenje frilicet , & quod ahqui HalixacabiuonalqV J 
eant ; hoc tamen anno tertium , quod Somniferum appellant, Tifis ad nosmifit vir rei medie? eruditione clarus lucu 
forocornelienfis : idque mihi platib omnibus netis legiti nlo refpondere videtur. I erum qusi tum an* gei » fer- 
cum cognominant , hallenusme non vidi fie fateor . HORTENSE apud veteres concham 
bitum ejl : foliis exit Ocimo maioribus , V eficarix pinulis ,jed angulhonbus ,nignmbusque ,tnoUj(rnbm ,0 Jt c as-e# 
res circumquaque fundit rames , non fine alarum cauitatikus ,floi ibus albis , & m meow luteis , Stc.i x pgur- . 00 
rotundas, racematim dependentes vmofofucco pr regnantes . Iunipennis haud minores, in quibus ^mrnimi tmi ^ $ 
continetur . Variat in ifi.s coler . Siquidem m hac planta nigrx,in illa luteas , m altera fiubumdes habent . . Rj & ^ 
alba , pluribus diuarieataflris . Efinfritur in hortis , & vindanjs , Jecus publica itinera , &prxf&tm £opw jev ^ 
fidorum muros. Tr ali at cnmfi diorum , tum baccarum fuccus addito rofaceo , & aceti momento ad J f 
d caliditate exortes ; quineiiam phreniticos iuuat ; vbi illitis in eo linteolis ffincipitifuper ponatur . 1 : nj mat \ 0 nes,& 
modoad calidas oculorum fluxiones . Gargaxiffatur quoque vtiliter dm aceto ad ^ uauw d & ^f^fj‘J e opuS efobontf 
additur in vnguentis , quorum ad ulcera ccntumaiia csl njus.lnjumma ubi refrigerare,txiceare,cohiber q K,L e i cn fint ‘‘’ 1 
folanum mirifici convenit . Qucd autem H^tlicacabum , fine neficanam vocant, quodque trabes, & C » IC ™_ £ le» 
cupant , folus efl hertenfit fimiBus ,Jtd latioribus , firmioribus que , Juba feris ,nec adeoppt m lllo ™&f ca ' r lU ah#' 
tis, qui adoleuerint ,fkaU feje m humum proFiemmt . Flores illi fiunt car.drn , hortenfis mod i e q J m bbtiS fa- 
tur iuglandiim magnitudine , & quandoque maiores, turbinata fidae . Hx ctfcnjs compaginantur co > j famix ,) 0 
ter fe fiatis effl antibus . Recenter edita viticles fiunt, fcd per maturitatem rufejamt ,baccis intus vtnj 2 
.• , ‘ . /. „• ,■ . it j 2..- ...sio™ Pt arnmneiop,n.i»»* 1 , 
ter fe Ratus efflantibus . Recenter catuvnmsjum,}capermaticrnaiem rnjeje*™ >«•<**. — ‘: mt0 quefa tHS 
gulis inhament ima folliculi parte, rubicunda: vuxacmo fmiles, Jdporc autterafimul et amaro aenum c uccir dor 
femine, ipfibque albicante . Baccarum vis efi prsftauufijima nm foium ad nendam vrmam, jeoa ■ ■ t ‘ J ut £X ^ah’- 
mulcendum . Siquidem earum fuccus ex papaueris albi cremore, autfemmurr. melopepmum , aut H alicae* 
• ■ ' -•■ax.L — u J...IL ^ifildibus adeo aauerjtJJiMum . nC jpie; 
decollo , aut hordeacea ptififana potus mirifici urina ardoribus auxiliatu >- . ni fidibus 
bum,vt admota propius eius radice ,Jcpore inexpugnabili tj necentur . Baccxmnfioa 
tibus oculorum carbunculis . Calcantur eadem in tina vnd cum maturis vms,& dtdm "”“1 ZnVuattter 
fitque inde vinum calculofis admodum utile . Siquidem arenas mirifice pellit , & renes mundat vncia M 
potum . Ejl & aliud veficarix genus, ab hoc tamen valde diuerfum,qu(ulhactempestateficenxf,a ig- j? Ifporib^ c% 
ncMras inumbrat, & topiario opere contexit, &»«*'■■■*- r f^dat hac folus oblonm,per amitum aci ■ _ 
candido lutefcentilus , aut fmpliciter candidis , 
^ ^ e dntecJurn,quodlMctcmpcsiais ?\ }or i 
ncftras inumbrat, & topiario opere contexit, &op ac at. Conflat hac folqs oblongis ,pcr ambirutn 
candido lutefcentibus , aut fmpliciter candidis , b quibus vs fica prodeunt vmdesfflibvetundxfieriisfic ■ r 
diuifuris, femine intus pullo erui magnitudine, aut paulo maiore , in cuius latere vcluti humata cordis ^ 
diuifuris, femine intus pullo erui magnitudine, aut paulo maiore , m cuius latere voluti loiimara coran fti<s ‘fi 
gnata albo colore, nec fine caufa id d natura facium credimus, qubdfortafifehuiufce notanos coceai , au c fi t ji;i 
femen prxilare , quemadmodum > & in Echioherba contra viperarum morfus celeberrima , femen yipc, .nis cord ,: 
.M r si*™.'.»** or\w~*£~4 ,* m Cutn {vuttc/it vannis yJUI CtU6jtfc [. j j -rtffiyU 
la doma vocatur ,m iiuuo manaragorx genere legnimc rcjcrcnaamjjim.nl.. «««‘“-r" — . ifipatis ph {l . -^o' 
palmi menfiuram nunquam excedentia , minimi candicantia , nec humi firata ,fedmcaulibur «exusti** antuffli*^ 1 ^,*- 
fertis bicubita’ ibus ,& ligni modo pr eduris i Qmnimb crediderim ego, hanc efiie Solani quintam fpea ’ 7 j urt tur 
ribus incompertam . 2 lam, quantum equidem longa experientia campen, varia M dhterjd S° am , Hf . ca udfa f (,o 
Trouenithxc planta , quam ego Solanum maius appello, in montmm fylun ,fdijs hort&nfi 
tali , tricubit alique , & quandoque maiore , fubrutilo colore, ramis numeroj is ,afis multis c oncatyse . q r cerl te , cdf . ( . k 
gi , latex digitali vocatx xmuli , prolixopediculo &■ campanulx inflar conexui , cohre ex pauid 0 p 'fi* ' y re fflque fi r c' 
intus flaminibus . His fiaccefcentibus , baccxfuboriuntur fiingulatim i’ fno pediculo depe 
comprehenfx . Hp matureficentes nigricant, acmo uux magnitudine , peihtdda extcrws cute tem ,& } ucCl ‘ 0 c<*' 
ferte fiunt, ac pariter mimerofib atque minuto femine . Radicem funditrimgam , crafiamque , aU 
ylantata femel , Vere appetente, quot annis ex eadem radice repullulat Jmipcrque , tl oj ' 
yeffiondet folano,fed facie ab eodem plurimum differt . Tfiam bacce tpfp demratp tumentes ' ^ p« erC tt jbfa c 
agunt, adeo vt dementari falli videantur . Inducunt tamen fiianentes quandoque i» veternum • \ quoqf 
damM harum baccarum efit mortuas. frimus , quidifaiminis ignari e&iwgvkedeHQr arant ■ f<‘J pifatffl 
plantam Theophrafli M andr agor am efi e velint . Verum &ip fi ballncinantur, quod is eius nj ^ qifflfa y e ifa 
fed tantiim de frufln meminerit, qui non foium in hac planta fuyaS' vtigl civ&dnt repentur, J ta • 
St 1 
