4 
Andr. Matthioli Comm. 
dicamentorum , quem non pridem locupletatum edidit, hermedattylum Tanti dcfcrilrns , inquit . Vnus habet radicem & ^ 
bam, craffam , ac modice duram, atque ia efl, qui in hottiernttm diem nomen bermodaflyliinofficinis medicorum retine - ^ 
Taulo quoque bermedaftylus appellatur. Exijs nimirum verbis Fuchfuts fibi perfuafifie videtur hemnodaBylum 
nis ufus eundem efje cum Tauli bermodaftylo : cum tamen omnibus fere confiet , illum non aliud e/se quam Colchicum-Ls 
circa nulli equidem dubium effe puto , quin Fucbfius hac in re deceptus fit . nififeplafu T ubingenfes pro hcmiodadyo aia 
vfurpent radicem ab ea , quam hatkms in reliquis Germanice pharmacopolij s vfurpari vidimus. Cxterum Epbemei 
quod fylueflrem Irin appellant, in . Ananienfibas montibus tam in pratis, quam ut fyluis copiosb nafcitur,vbi indigenis * ^ 
turuulgo Gigtio matto,hocefi , Lilium finitum . Huic certb nifime fallit iudkium , .omnes prorjus notat conueniunt ,qt‘d* 
x teri Epbemero d Diofcoride tribuuntur . Htiic itaque fit , ut in hoc Fnchfius , vir alioqni dofliffmus , aperte errafic ‘ c r. 
Fuc.i j erra- foedatur , quiplantam vulgo Lilium cotlualliunl vOcntam Epkemerum alterum ,<tirncn lethale ejjc contendit. Qdi an .^ 
quidem illud folia latiora non autem anguftictra , & dijf. milia profert : caulem non lilij modo, Jeci gracilem , & fi ar '[‘ 
indar tenuem .radicem item exUem , qua capillaribus dmiditur fibris, tantum abeft,vt digiti craff.tudinem cequet,qi«t 1 
Epbemero requiritur . Trxterea neminem adhuc r et>m, qni tradat Epbemerum fieres ferre Juauiter dentes: cum ta * 
Lilij conualhj didi flores adeo iucUndumffirent Odorem, vt eius gratia ab omnibus maxime expetantur: id quod r f <7ic !' i ‘ 
filentioprxterijjfet Diofcorides in re herbaria grauiffinus author, prccfertimquod ea iota fui fiet Epbemero in ftgnis, \ ^ 
■ tabilis . Ex his igitur colligendum e fle putaueritn ,non folim Fuchfmm in aperto errore verjari ; fed reliquos etiam > ~ 
lium conuallium vocatum Epbemerum effle contendunt . Sed, ad Colchicum reuertamur. Floret hoc autumni tempea 
tum 
Monachoru 
hallucinatio 
i _ _ fcifiitra diuijaih : folia vulgaris Colchici, & flores etiam fere j. miles . 
communem illam hallucinationem ante explofam dedufli funt & patres illi reuerendi , quiin Mefueni ccmmcntanos ek \^ 
runt : quippe qui nullam faciant differentiam inter Cdlchicum,& Hcrmodaftylum ,idque apertb afferunt . ^ 
audoritate fleti pharmacopola adduci pofiimt , vt cum maximo humana vitee detrimento C olchicum catapotijs mrm ) “■ 
Quare caueantmeoconfllio feplaflarij, nequefadll- fidant ijs , quos magisdecet libros facros , quam medicos euoluci 
rnabus potius, quam corporibus mederi fciant. Cateruw. Colchici floribus , vt audio , utuntur T urca , dira inebriati v° - 
eos enim vino macerant , eoq; poto adeo Slupidiredduntur , vt in ecflafln abeant . Vtriufquc Epbemeri meminit GaliuUj * 
Ephemeri ui- 6 .fimplicium medicamentorum , fle inquiens . Epbemerum non illud lethale Jeu deleterium, quod & cdcbicon ! ’ oc ^f }n 
res ex Gal. fed alterum , quod & Irin agrefiem cognominant , folia , & caulem lilio fimilcm obtinet : radicem oblongam , non ? f'" ., & 
ceu C olchicum , digiti potifjmiim craffitudine ; efl autem Acfiringens , & boni odoris . Ex quibus palam fit, quod rnij -fl . ■ 
cultatis , temperaturaque, nempe repellentis, & halitu digerentis . T eflificantur vn b id opera , qti£ particulaiim ea- ■ 
quidem non inefficaciter radix eius in dentium doloribus colluitur :& folia tuberculorum tum augmento , tum f l $ c ' 1( [.y 
gruunt . Oportet autem ea in vino decolla , priufqudm pus mou3as , illinere . Tlanta , qup Grxcis r-ohyjM y. Latinis ^ ^ 
cum , & Bulbus agreftis vocatur : . Arabibus, Svrugcn : Italis , Colchico : Germanis, Zeitlofo, & Vuilajaffran bluom • ^ 
Us,Mort au chin , chien, & chiennee. Quam vero Grxci iffaep* r, Latini item Epbemerum dicunt: Itali, Epbemero ■ ^ 
qux rccentioribus Grxcis ifU-^dtcTuxot , Latinis quoque H ermulatiylus appellatur : Italis, Hermodattilo : Mauntav.ts , 
brugen,vel Surengiamfitatamcnvthanc cum colcbicoapertf confundam. . . r . 
Nomina. 
4 ° 
Ea&V». 
HELXINE. 
CAP. LXXXI- 
Elxinc nafeitur in parietinis , fepibus,& maccHjs. folia ei mei .:urialis infunt , hirfnta: jjqO^ 
rubentes, &circaeos veluti femina afpera,adh*rentiaucft:bus. Folia refrigeranda >P^ ^ tort ,o 
H : 
lUh/VUiVti} vv v*»*r» wu » V» w 11 ivuiuia «•^V 4 «i)ctuiiar( Viieiu vuo • ^ ILU 1 ’', 
naturam habent, qua ex caufa fanant illitu facros ignes, adnlla.eondylomara.panosincip c ’ ir)0 d^ 
res jinflammationesque.Suecus eius cum cerulTa, ignibus fac, is,& vlcciibus qua: ferpunt, c ^ jn (| 3 r 
illiniturdmponiturq; podagris cum hircino adipe,aut cerato cyprino:vh* rem ^ Q . 
cyathi hauftus:tonfi!iis inflammationem fentientibus vtiliter & gargarizatur,& oblinimi a 
lorem cumrofaceo,inftillatus lcuat. 
Hclxines 
f.derjuo 
uarid' 1 ^ 
■inesco- T T Elxinen , qu£ hic a Diofcoride deferibitur, officinarum vulgus T arietariam appellat, quod in £dific° rHn l^ n0 tiff' 
i uo> n nafcatur . .Alij , quod detergendis vitreis poculis fit aptiffma, V itreolam nominant . Hxc V ^ C ’ 
■ina eft : quare Juperuacaneum effet , eam longiore hiftoria reprxfentare . rerum alia ab hac, & longb dhtiTja^ ^ 
quam T Unius libro i i • capit. 1 6 . inter aculeata retulit, & depinxit his verbis . Helxine rara vifu cH , n ^ Ucif^ 
terris efl: radice foliofa, ex qua media veluti malum extuberat, contectum fua fronde. Huius verte.r jumm ^ fqn&f 
continet iucundi faporis , acanthicen mafitehen appellatam . hac Tlinius . Helxime vis efl magna ad # 0 r 
da . Siquidem fi recens femicontufa vulneri adalligetur , & tertia die foluatur , non erit opus alio vt, 0^^ 
dem fuccus potus trium vnciarumpondcrc ,remorantcm,fuppreffamquevrinam mirum in modnm prottof ia* a T Jygiit 
lumvideatur . Eadem fuper tegula calcfatta, vinoque cretico irrorata ,& pubi illita; calculo fis, CE 
fice auxiliatur . ^Additur in clyjieribus vtiliter , qui ad uentris & vteri dolores parantur . Succus in on' C: ' 
dolores mulcet . Stillatitia eius aqua, faciem abftergk,& claritatem addit . Hclxines vires tradidit GalenU 
60 
Helxinw^ui- pli c i Hm medicamentorum, fi 
resex 
: eius aqua , faciem abftergk,& claritatem addit . Helxines vires tradidit oaic ^ /,ci 
fle inquiens. H elxinen aliqui perdicium nominant , alij parthenium, alit fideutt»f 
itrnvis ei inefl abflergendi , & leuiter confringendi cum buriiiditatc fubfrtgiaa • 
