f6% Andr.MatthloIi Comm» 
BMeiim.jKt, ‘n collibus, afpcris, & * fitienribus locis enafcitux.Optimumeft, quod ex huiufmodi petitur ter 
raZyifotf to- ex Anricyra. Nigrum inibi prohatiiTimum gignitur. Eligi debet corpulentum, a plcn a tta* 
ff* Ulcc,? nuis iit medulla, acre.guftu, feruensq; rcuiufmodieft in Helicoqe, Parnafo, & AetolanW« ^ tam 
men Heliconium procellit , y.eratrum nigrum purgat ventrem , detrahit bijem ’ u qU a: 
per fe, aut cu fcammonia,& tribus obolis fiue dracma falis . decoquitur vel cum lente, «x iu^ . cula . 
purgationis caufa fumptitantur, Prodeft morbis comitialibus, melancnohcs, ir.!an e * tertio 
rijs doloribus, & refoluris.Menfes inditum trahit, partus necar : purgat hitulas impolitum , j rtium 
die detrattum . Item contra grauitatem auditus in aurem demuntur , ibjque \ alterum * inib us» 
~ diem efle finitur. Scabiem fanat illitum cum thure, autcera, &*pice, & cedrino oleo : ™ d j ca 
lepris , impetiginibus ex aceto medetur: dentium dolorem collutione mmgat.Eroden i ^yi 
chryma pini, mentis commjfcetur: hydropicorum yentri vtiiifbme imponitur ladrum ex eo,tarina noraeac 
no,cataplafma . Conlitum proximi radices vitium, vinum purgandi facultate donat. Hum 
fu domos expurgari arbitrantur: quare interfodiendum ftantes Apoihnem>Aelculapiu 3' *! 
tur,ac vitant aquilx volatus :aduolare enim non fine periculo tradunt . nanqjh aujs ertotno ■ m ha- 
lebori conspexerit, moriturum qui fuepidir, augurium eft, Celeriter cftodiatur oportet, qu Re- 
litu caput a ggrauat : quapropter ad id arcendum, fofiuri allium praelumere,& vinum biDcr 
nerunt -.nulli ita noxae opportuni redduntur Veratri albi modo emedullatur. 
iEHcbori 
Ufijue conii d 
qumexvnica 
dilutum exhibuimus 
Quod non alia ex 
1 ° 
i utri- U Llcbmm,quod & Veratrum Latinis dicitur , tam album , quam nigrum omnibus , ni fallor , notum e§l in '-It* 
cnfid. Xlrquanuis inibi vnum tantum Ellebori albi genus inuematiir ; nigri tamen tria nobis comperta junt ' g*c 
quidem flores profert purpureos , quales fuo reddidit Diofcorides : alterum vero candidos : tertium denique W 
vt flore diflbnumtur ; ita etiam viribus inuicem differunt . quandoquidem alterum , & tertum genus adeo r „ rCS 
cillia fmtfpt feib nihil ad aluum deq ciendam prxfient . Id quod facio periculo didici , cum primum elleboi i g . y) . 
ferens purpureos nebis non cflet ad manus . Huius radicum diluto ex more noflro parato ,hyeme etiam media, ‘ ^ 
vente (rkorc (etfl id improbent media)prxparata prius diutius materia decoctus , ac fyrupis ad id facientibus , p ffflris , 
tana febre laborantes fanauims . ‘ffunquam enim , quod meminerim , hoc ellebori dilutum dedimus quartaiw , ^ or i 
:a a[fumptwne,vel faltem altera , Deo innante , fuerint ad fanitatem rejututi . Cxtcrum albi ff or f,. aHC no- 
Uone,vei Jaltcm altera , veo muame ,jumm « pwH» 1 ^ y- ‘ jUane > !0 ' 
.... quibufdam melancholicis , magno fane fuccejfu : nullo tamen xgrotantium incommodo, nU *\ rt ffe 
xa . Quodnonalia ex caufa euenffe put aucrim , quam quod in Tridcntino agro, alifsque circum finitimis locis , } ^ 
jit illius cceli temperies , vt non adeo perniciofis facultatibus fcateat vtrunque elleborum, quemadmodum ilud,q ■yftaM 
dioribus prouenit regionibus ; tamctji non dubitauenm etiam vtriufque acerrimam vim reprimi, ac corrigi proprq 5 ‘l. ^ e0 ,^ 
additis medicamentis : T arandi modum, ac etiam propinandi dejcripfimus libro tertio noj Irarum Epifiolarum ', errl loco 
gium Handfcbium Medicum feribentes , Vifuntur nigri uniuerja genera Martio, & Mprili menfibus vnocf 1 
florere in amplijjima Jylua ,per quam tranfeunt, qui Coritia Labacum CarnioU yrbem prvfuijiuntur,vbi &nc 1 r , a /#»- 
tiffimum fapius legimus . 'Prouenit quoque Elleborum flore purpureo copiofiffimum in Muflria Juperiori non flari 
> yrbem quam ftair vocant . vnde quotannis ad me illud mittere jolct Excellens mediem Mannus 
YtWYlfiYPS . frtYYM (\f\Y P V /7 U P / .VtPYI C h/lhpfltlJY • CUVYl. /lU/)YU7Yl 0£1lCYUf)l YfldlCCS 7>t ’ /«, CntU" 
tio, prope yrbem quam Jlair vocant . vnde quotannis ad me illud mittere jolct Exceuem meuicmmannm 
drm . Purpurei radices nigriores , carnofioresque exteris habentur : cum aliorum generum radices yt plurimum ) & 
(pettentur . Mtqui facies non omnibus eadem cfl , Purpureum enim florem gerenti , numeroja Junt folia, robuj ‘f\ tttr ,pro 
rqtb virentia . Ea feptena frnul ex apice robufli canaliculatiquc pediculi qui quoque plures in vniuerfa planta 'ff? per fe f 0 ' 
deunt . Mtqui fex , qux vtrinque terna exeunt , in exortu fimul coniuncla ffcciantur . Quod vero medium rO' 
Ium fine comite conflftit . Caulem gerit heee planta cubito paulo breuior em, rotundum , gfabrim , ac, Jblidum •/ - 0 i p lC cm 
farum figura , in purpura albicantes , e quorum medio inter alba quadam capillamenta otio exoriuntur flliqj {U r itU Y^ 
conuinclx corniculi figura, in quibus femen oblongum concluditur ; radicibus nititur numerofis , longis , tenuibd ’ ul fh' 
. _ . : • i J /mn <•/>«/» pvit HrnJ euntibus ; nmaret. anridun vultatU) _ jte* 
nos f «minam , aut pjeudoelleborum appellandum cenfcmus i folia gerit digitis noum ad pediculum vjque dtfje ^ np 
Cy notioni ferh modo,fed longioribus diuifuris , nigricantia , circumquaque ferrata, & c longo planoque pedicu ’ 0 c oloi e 
medium excurrente linea ortum ducentia . Caulem edit vegetum ; Jubafpenimque : flores exteris fimiles ,fed i:C> ,- /ien co' ,li: ' 
fubuirides , quinque aut plures , emergentibus b media corniculis acuminatis & vtrinqu e compnjjis , in quibus f -^c , * c 
netur . Radicibus cobxret numerofis , tenuibus , palmari longitudine ac etiam longioribus , colore nigricante , ^ L^tiir !>i 
in alifs a cepaceo capitulo ortum ducentibus : odore pariter grani ; &J'apqre amaro , acuto, ac naufeabundo ; ju- 
montibus , & conuallibus . Germinat omne genus Januario, & Februario, fed Martio floret, fxpeque fi<o 
H rophvli se «« perforat . Herophilus antiquiffimus medicus elleborum fortifjmo duci xquabat : concitatis enim intus otn { _ S? 
tenna damna m primis exire dicebat . Ideo errauffe antiquos parcius id prxbendo, ciim celerius erumperet , quod darctw 
ta. hgc Herophili fententia non placet noflrx xtatis medicis , neque etiam nobis ,vt qua pluribus damnari, o 
Elleborus niger boues , equos, er fues necat : proinde id in pafcuis cauent , quanuis album innoxie depafcan ! ^ te> irn0 ( ' 
dices demorfls a ferpente quadrupedibus mirifice medentur, firecentes in vulneris ofculum, fublataa car!l f at(r jbus 
tantur , quod ita eiaculatum reuocent venenum : quin & illud idem prodeft , fi gregi pcflilentia ingruerit, ^ tn pO' 
Ba , vel peclori infixa radice . Qua ratione ducii credidere nonnifUi , id etiamnurn in hominibus fieri p°flri . 0 e bort J^' 
foratam calcanei cutem nigrum elleborum inferatur, eos omnino d peftilcntia tutos reddat, qui guftauc ' 1 ' 
Opinio quo- men , Mriflotele authore , coturnicibus gratiffimum e§l:quamob caufam antiqui eas abdicarunt ulZtm , cuifl ore5 :lo' 
j-udamrepro magnopere expetuntur . Tono non defunt b recentionbus , qui putent nigrum communis vfus Elleboi ■ w ’ on r t iigiri e* 1 r ^ 
bata. hacei infunt , non elleborum , nec eius fpeciem effe ,fed eam Jarib plantam , quam Columella , & hnr , 
'cmnem morbi vim eo confluere,& per illud foramen pefiilens virus elici. Siquidem cum paftor es huius n ‘^ 1 
id totum (vt nos quoque paulo antb diximus ) prxQan tantum illius ellebori radicibus , exiflimaueriint 'jo 
nus , quod flores rubentes non proferat, vel ( vt Diofcorides inquit ) m purpura albicantes ,fed herbace . , a jrn an l ; 
Sedij , mea quidem fententia, falluntur : quippe Mbfyrtus ,& Hierocles idem prxftare nigruinverati « JJ y ;iS 
