In lib. quartum Diofcoridis . 
61} 
in thymo , neque fub thymo nafcatur ,fed jhper thymo, ea eminentiori farte , qua capitula emergunt . Bis alia accedit 
ratio , quod cum fcripferit Diofcorides Epithymum plurimum in Cappadocia , & ‘ "Pamphylia gigni , facile colligi potefl , 
ipfum de Epitbymo vulgaris vfus effe locutum . Quippe fi epithymum proprfj thymi florem effe duxifjet , ei fanh opus non 
faiffet fcriber e, quqd magis if sin locis epithymum copiofum proueniret , quam alibi; quoniam fcripfijfe fat er at, oriri epi- 
tbymum , vbicunque. thymum proueniat , hoc argumento, quod thymum vbicunque nafcatur, ajlate fuos edat flores . Epi- x . 
thymum in thymo fatur eia fitmili nos fapiffmh legimus prope Goritiam Saluatino f & Gargaro montibus fupra Salicanum, 
qui eo durioris thymi genere copiose vefhnntur, fed cui cpithymimi infideat eo tantum traciu , qui ad meridiem flcclat . Etfi 
enim montes illi thymo omni exparte fcatent,nufquam tamen thymi plantas mihi licuit imenire ,in quibus Epithymum fle- 
xaretur , nifit in amoeniore montis parte , vbi berbg enata auHro perflantur , Quamobrem nil mirum effe debet quod in 
lo ‘Pamphylia ,& Cappadocia epithymum frequentijjimum proueniat . Sed quoniam tot Jcio me fruflrd huc adduxiffe argu- 
menta , quibus meam firmaui fententiam , mfi etiam Tlimi auctoritati , qua nititur Brafauolus , clarius yeflonderem : id- 
circo illi ita reflonfum volo, quod cum Plinius Diofcoridis mentem , d quo priorem fueram uerbmim partem fumpfiffe vi- 
detur, non redle perceperit , ideo non affirmate, fed dubie duo fecit Epithymi genera , & aliorum potius , quam fuam opi- 
nionem retulit, cum inquit , Epithymum eftjlos e thymo fatur eia fimili . Differentia , quod hic herbaceus efl , alterius F ini ^ ap lls ‘ 
thymialbus. Quidam aliter epithymum tradunt fine radice vafei, tenuis fimilitudine pili , &c . Porro vero idem Pli- 
nius in ifs verbis erraffe deprehenditur, quod maiori, durioricj; thymo lerbaceum flor era , minori vero album reddiderit : 
eum tamen minoris flos purpureus fit , alterius autem modo candidus modo in candido purpura flens . Hinc itaque per- Monachr.ru 
flicuum fit tam confusi , & inconfianter de epitbymo , & thymo traXafJe Plinium ,vt nihil certi in hac re ex eius verbis expofitio ua- 
elici poffit . Caterum hallucinantur,mea quidem fententia , in Epithymi historia , etiam Monachi illi reuerendi , qui in na ' 
20 Mefuem commentarios ediderunt : quippe qui Diofcoridis verba perperam interpretati deprehendantur , etfi vt fortd alijs 
dodiores viderentur, fuam in Epitbymo fententiam proferant ijs verbis . Certijfime d paucis verus fenfus uerborura Dio- 
fcoridis de epitbymo percipitur. nam cim ipfe Diofcorides dicat capitulo de epitbymo, epithymum flos ef t b thymo fatu- 
reia fimilis/nonper hoc intelligit Epithymum , fcilicet capillamentum thymi effe flmile herba fatur eia , fed afferit illud di- 
Xum capillamentum thymi effe fimile capillamento fatur eia , fcilicet thymbra . quia etiam & fupra thymbram generatur 
himJmodicapillamentimificutfuprathymum.hi.ee patres illi. In quibus facile cognofcitur horum inanis quadam iactan 
tia , ne dicam , pacefia, ignorantia . quod fenfus verborum obfcuros , claros reddere profiteantur , atque ijsfubinde, vt mihi 
vidctur,maiorcm calgincm offundant . Quod enim Diofcoridis fententia hoc loco euidentior fit , quam vt exponi debeat > 
quodq; aperti Monachis refragetur , eius uerba teftantur, qua ita Gracb habent. E V/flwpr Si/^or ish dvQocrov ry.hrpnflw 
w!‘9ju!lp*ioiKoTof'boceftadverbuin . Epithymum thymi efl flos durioris & fatureia fimilis . His fanh verbis liquet , 
0 quod Diofcorides non comparat Epithymum, quod florem thymi vocat ? flori faturpia , vt Monachi illi male interpretantur , 
fed illud genitiuum iotx.br »c ad thymum tantum refert: ita vt thymum, cui Epithymum infidct, fatur eia fimile faciat . Tby 
mi nanque duo habentur genera . Vmm maius fatur eia fimile , in quo epithymum profilit . Stiterim minus , tenuijfmis 
fohjs refertum , in quo nullum nafcitur epithymum . Hoc certe non latebat Diofcoridem . quare ne qmfliam fortaffe puta- . , . 
fet vtrique thymo epithymum innafei , id tantiim in thymo duriori inueniri prodidit . Sed fatis fuper q; de Epitbymo diflu- re jcx'S'uc" 
tatum efl : iam medicina reddenda eH ratio ,& de eius turibus agendum. Illud fitbi peculiare afeiuit Epithymum (ut te- & 
fatum reliquit Mefues in fuis fimplicibus)qubd ualentius cateris medicamentis atram bilem excernit, idq; facili , citra 
"filiam molefliam praFlat . Efficax efl ad morbos cerebri , nempe melancholiam , epilepfiam , diuturnos capitis dolores , 
aliasq; atrabiliarias acritudines . Confert cordis tremoribus , & animi deliquijs . Trxtcrca cunelis lienis affectibus miri 
opitulatur ; item renum vitijs,& hypochondriaca melancholia vexatis . Frequens epithymi vjus ; datur erum vtiliffiml 
aduerfus carcinomata , elephantiafin , & vlcera maligna, & atra, quin & quartana febre detentos liberat . Epithymi 
vires brcui/Jiml perstrinxit Galenus libro 6 .fimpliciurn medicamentorum , ftc inquiens . Epithymum thymi facultatem 
babet, ad omnia efficacius, exiccat ,& excalfacit ordine tertio . baclenus Galenus. Verum quia Epitymum ob fimilitu- 
dmem mihi ad memoriam rcuocauit C.ASSVTI-IMM ita d peritioribus medicis vocatam , licet officinis , & herbariorum 
Pulgb rcblius Cufcuta nominetur. .At ciim d ueteribus Grxcis nihil, quod confiet , de ea memoru proditum fit , hic locus po- 
fcere uidetur , ut de ea aliquid differamus . Cufcuta igitur , eius generis efl , ut in frutices , & herbas epithymi modo pro- 
fdiat ,&uiuat earum adminiculo fulta, nulla radice nixa, fed uelut ab alarum flnu prodeuntibus cirris , capillamentisve 
wngi/Jimis . Hcc flatim ab exortu plantarum ramulis Je implicat ,& adeo crebris inuolutionibus his fe circummittit ,vt 
b < eui plantas ipfasfirangulet , atque enecet . Folijs nullis vnquamveflita vifitur. Flores tamen edit albos , quam -pluri- 
mos , d quibus femen tenue prodit . Cirri rufefeunt , vitium capreolis craffltudine , & facie pares . Sunt qui putent , ad- 
50 mirabile hoc piant oi genus Tlinio Cafiy tam appellari , & proinde eam caffutham nominant . Is vero libro 16 , capitevl- 
tmo , vbi ita fmptum reliquit . Efl & in Syria herba , qux vocatur Cafiy t as, non tantum arboribus , fed ipfls etiam 
Jpmis circumuoluens fefe. l\fec plura Vlimus . Ex quibus equidem , quod reperiantiirVlimj codices, in quibus cadytas , 
non laffyt as legitur , quodq; hxc arboribus tantiim , & flinis fe circumuoluat , noflra uero Cufcuta dmtaxat herbas, & 
frutices , non arbores complodatur , & irretiat , non aufim affirmare uulgarem Cufcutam effe Vlimf cafiy tam ; prsfertim 
tum in Syria tantum nafei feribat ipfe Vlimus , Credidere prsterea plerique Cufcuta eandem inefle facultatem , qua & 
P antis inefl,in quibus nafcitur . Quorum vtique fententiam potius probandam, qudmrefellendam cenfeo, argumento quoi 
pithymum iffdem, Galeni authoritate , polleat uiribus , quibus & thymum. Excalfacit Caflutha ordine primo, flccatq; 
Secundo . Mbflergit, & quadam cum adflnclione roborat . Jecoris obFlruciiones aperit , infarcli lienis uitia expedit * 
- pduitofls, atque biUofis exonerafhumoribus : urinam pellit , & regio morbo fubuenit . Tuerorum febribus auxilia- 
” J ^diuturno ufa uentriculum grauat, qua tamen noxa tollitur, fi anifi momentum adijeiatur. Bilem deifeit ,prafer- 
§’iri5r In quem ufum decoquitur ,bibiturq; eius decoch felibra , cum facchari Jefcuncia ■ Quod Grkci 
^ tini r 0 ( l ue Epithymum dicunt:Mauntan h Efltimo , feti Efichemo: Itali Epithmo ; Hiflani, Cabellos , fe/t 
flores (ielthonulho:Galli,Teigne de thyn . 
Gal. 
Cafiiith? hifh 
& uires. 
Nomina. 
M 4 
AWm. 
/ 
