Andr. Matthioli Comm. 
618 
vir rei medie* eruditiffimusfPifis herbam hanc pro Alypo ad nos mifit, cuius hic picturam damus ,qua quidem deferipuompu 
chrb quadrare deprehenditur. Alypi,qnod legerim, mn meminit Gal. in fmpl.med. cenfu . Hic de Turptti viribus nobis 1- 
rendum efet,nifi Juperius in Tripoli commentatione, eius bifioriam,ac facultates latius projecuti efiemus , q vt adhuc p < 
dicenda, vel addenda fuperfint , Herba, qua Atwor Gract,Alypum queq; & Alypia Latinb dicitur : Italici, Alipio- 
fl/jverpv. E M P E T RV M . 
CA P. CLXXIIII» 
Empetri cap, 
deeft in meo 
exemplari « 
Em petri con 
fideratio. 
Plin.error, 
Empecrivires 
ex Gal. 
JJojnina. 
T7 Mpetron aliqui phacoides vocant, nafeitur in montibus, & maritimis , falfoguftu : fed quo pro~ 
impius terreno fuerit , amarius fentitur . Trahit bilem , pituitam , & aquam, fi bibatur in iure ahqu ^ 
aut hydromelite f 
E Mpetriherba faciem nullis prorfm notis depinxit Diofcorides . Vnde filo nomine nobis de hac herba potius diurnandum 
effeiqudm o> aliquid certi, ac perpetui flatui poffit. N™ defunt tamen qtu Oedipum jejunant, & hac Dioj condis obfi 
raquajixnmm audeant joluerc . Hi fiqmdem Empetron eam plantam putant ejje, quam hocie Romam Fmuulum man- 
num app ellam, ahj vulgari Jermonc he-rba di San Tiero . Sed hanc nosfuperim libro jecundo legitimum efje mtlmumfi 
ribus probauimus . 'Pono & vbi nafcatur Empetron,& quibus facultatibus jit proditum, Plinius e.uoq; tradidit lib. z l' c y' 
ita vt ea piant d Diojcoride mutuatus deprehendatur . Veium in reddendis medicinis, nominis fortafje fimuitudinedecep j. > 
q> Empetron faxifragam ejje exifiimauerit, vires , quas vtriq ; Jeorfum tribuit Diofcorides, ipje vni Ernpetro aj]gnauit,a lCl °‘ 
huic,q,rrincts cieat, & calculos frangat: qua medicina faxifaga debentur . Qua in re Plinium ennino errafie fat eruit ^ 
ejl . Empetrimminit Galenus lib. %.fmpl med.vbi de cius viribus in hunc modum dijjerit . Empetron adjoUs purgati» ■ 
• 1 ....... itr- ™ AU» rJitrwc rtulhi C/ilCum pft • i lYnindp ad alia, auon: vtaris licet^ad aurf tiollerc °J lL 
tlimm JHUitUfttrlUJW juyurff, r r -~J ^ I V ^ j la (ufbi- 
quandoquidem alter Empetron phacoides d quibufdam vocari prodidit , alter vero prajoides diciait . Quare non deefijup 
cio qnin aut harum alter errauerit,aut alterius codex hoc in loco fit deprauatus . N on enim video, quomodo reti e idem Ernp 
tronfimile > eddi poj]it,& lenti, & porro, vt illa nomina demonfirant. Quod Graci > Latini fmihter Empetrutn v 
Calcifragam nominant ; Itali, Ernpetro , 
VITIS SYLVESTRIS. 
CAP. CLXXIIII. 
a Or>b. addit. 
ehwpifioy. •• -vi 
tis vmnerg. 
Crib.non le- 
git , nmoib 
cortice, 
b Orib Wit 
{htTfVmStif, 
1. racemolo. 
Vitis fylue- 
ftris coniid. 
V 
Itis fvluefiris farmenta vitis a modo praelonga emittit , afpera,lignofa , { rirnofo cortice , > j: 
V hortenfis foIani,longioribus,ac latioribus, 1 » mufeofo flore, & capillaceo : frusti exiguis vuis 1 » 
li vofl maturitatem rub nte : rotunda efl acinorum facies. Feruefada radix inaqua,& m cyathis j» 
busvini aqua marina diluti, pota, humorem alui ciet: ideo hydrop cis datur. Vuaecius vina cuti^ 
facie & maculas omnes expurgant. Enafcentes viticula, cibi gratia, (ale condiuntur. 
V 
Itis Pvluejlris cuius imaginem hic appingi curauimus ; ita nobis appellanda fuit , non quod omnino Diofcoridis n 
V ayp i** eam facere velimus :jed mplures habeat netas, ac etiam facultates qua illam repr gfentant . Siquidem 
. - tlS nl0( i 0 emittit, folia habet hurtenfis Solani futium exiguis vitis fimilem pofi maturitatem rubentem , cuius ac V.° 
fu cies rotunda e fi . Nam hac omnia vitis fyluejh is funt iudicia . Repugnat tamen florum figura, quod mujccjt non Ite 
- i, fcd racematim cobarcntes . Verum cum in Oribasq codice, qui ex Diofcoride tranjeribit , legatur ' 
’ 1 1 . .rr„ lpHiminm.Ii/tMd temerr) renfemus. ar tirrflertbm. a, rationi ma?ts conlet- 1 r. 
Vitis fylue- 
fcis vires cx 
Gal. 
Kcmifla» 
r^qiiceijjeclracematmcumromci . r w»,v., r . t .. nC a 
Ppvdfrtf, hoc !oco,deprauatam effe Diofcoridis le£tionm,baud temerb cenjemus, & prajernra, <y> rationi mags conjem 
Onbasii le£lio,qudm qup Diofcoridi (vt puto) deprauatb legitur. Siquidem nullam Jcio plantam ; fiuclum vua rtiofioy ^ 
rentem ma flores racemofos non fimdat,adeb vt omnino jlupidus dici pofiit, qui ahter contendat . Piyterea nec illud non 
flare videtur, a, hec planta rimojo cortice non fu, cum etiam verbumillud inOnbafio non legatur. 
Lc p hac piant a, omnibus fuis facultatibus, agretii viti pelli correfondeat . Ifojlra enim mulieres m Hetruma" 
fuccovtuntw ad faciei nitorem,& ad lentigines , maculas q; delendas. Nec dejunt,qm f criptis mandauerint,jarn^ 
& radicum decoao,ex vino albo, in operculato jiciih parato fanari hydropicos & Regio morbo afeclos . $ non joUm 
exrJuat fed vrinam quoque moueat . Quibus rationibus, & autoritatibus fetus (fit vel non fit hpc planta Dioj cortdi , ^ 
,>'* 1 non ab re # nebis vifum ejl ,jyluejhrem vitem hanc Stirpem appellari poffe,quoufqi nouus appareat Diojcm_ e ^ 
, m ve n W tm dementiret . Sed quam mifere ballucincntur,qui vXalbam nobis vulgo vocatam, quam altcnus ciem» ^ 
mse tf e (latuimus, agrejlem vitem faciunt, ahds longiori commentatione (Deo permittente) dijjeremus . TheopbraStu ^ 
(yluedrem Atragenamvocajjerideturlib.yc.vlt.de piant, biforia, vbi de fomitibus ad ignem concipiendum ff\a Y!S vi- 
aua enim at is chalybem fortajfe non experta,ex ligno duriore, & fungojo ignem parabat : ad quod,meo t“ dl f’Jr jbllS feri- 
tis materies 'admodum apta fuit. Fucbjius, Tragus, 6 ~ alij nonnulli, qm in Germania de Stirpium natura V facultj ^ 
tlemnuaoreiiem hanc rwflram vitem Amaram dulcem appellaucmnt,$ rrumjus j armentorum cortex primo fiat ^ 
amarus, i' deinde paulo pofi dulcis fentiatur,& prafertim fi diutius ruminetur. De huius vitis jyluejtris v» ' H j a m 
Gal lib. h.fimpl. med. his uerbis . Vitis agufiis racemi cxtergendivim habent, vt ephe « ,&ncuos, &jd & ^ a jj 0 - 
extima cute ex fi mia curare pofiint . Sed & adsincUontm quandam extrema germina obtinent , qua CT I aL 
lent Oua yitn dy.r*Kot uyft* Gratis , Vitis fyluefiris Latinis vocatur : Vite jaluatica - Ji fis . 
