<5/8 Andr. Matthioli Comm. 
dicitur . Verum quia fyluejlris uitisui multo magis adjlrici oria pollet , is per excellentiam Oenanthe appellatur . Dicitur 
Nomina. igitur Gratis >iv*v8ni Latinis , Oenanthe, & Labrufca fios : Italis , Enantbe : Germanis , Vuild rcben ; Gallis , Grappe de 
uigne fauuage . 
OMPHACIVM. CAP. VI. 
O Mphacium fuccus eft acerbae uuae nondum maturefeentis, eThafia uite, aut Aminaea. Oportet 
autem ante Canis ortum,expreflam melliginem in rubro aere, linteo cooperto, infolare, ufque 
dum cogatur : femperque quod ceruici uafis concretum haffir,reliquo humori permi(cerc:noftu ve- 
ro a fubdialibus locis in tcftum referri, quandoquidem no&urni rores ipfum concrefcere non finut. 1 
Eligendum eft flauum, friabile, uehementer adftringens, & linguam mordens. Sunrqui coquendo 
melliginem cogant.Prodeft contra tonfillas,uuam, ulcera oris, humida gingiuarum uiria, purulentas 
aures cum meile, aut pafloritem ad fiftulas, ueteraulcera,nomafqueexaccto.dyfcntericis,& mulieri- 
bus fluxione uuluae laborantibus clyftereinfunditurroculorum claritati , & fcabritiae,& eroflonibus 
angulorum conuenit. Bibitur ad recentem fanguinis excrcationcm, etiam fi rupta partealiqua con- 
tingat:fed pauco, & aquatiore eft utendum.ualde flquidem exurit . 
Omphadji tf~\Mmphacium ex omni immaturarum uuarum genere parat Itali a,cum T hasijs, & ^Aminais cor eat uuis, h quibus ucte- 
confideratio. ^ res fuuni Omphacium conficiebant, ad medicina duntaxat u funi, id in [ale ccgcntes,ubi uidelicet ariftriciionecpus erat- 
Qua tamen parandi ratio hoc tempore fere prorfus exoleuit. Suntquiut maiorem cmphacio adfhidlionem comparent, b fji ,ie 2 
firium uitium uuis illud exprimant, non ad medicamenta tantiim,fed etiam ad ciborum condimenta . Verum omphacium nC " 
ftrum fole non cogitur, et fi pluribus diebus ipfum infolari dimittamus fuis cum uinaceis in cado,aafio linteamine cooperto, do- 
nec excrementa Jubleuentur,fax uero fubfidat, & inclarefcat fuccus . Siquidem hac parandi ratione abfqtie faleper anti utn 
incorruptum afieruatur tam ad ciborum, quam ad medicamentorum ufuni. Omphacium (ut Galenus memoria prodidit libr-A- 
Omphaei j [impliciam medicamentorum,) calidis morbis omnibus magno iuuamento adhiberi potefl. quippe cum id omnino acidum f ! f 
uire» ex Gal. perfefte etiam refrigerat, uniceque ardoribus prode fi, fue ori uentris impofttum , fiue totis hypcchondrijs , fiuc cuilibet albi 
Nomina re fi r ^g erare udemus. Id Grxci SftfdKiov dicunt, quod Latini item Omphacium: Itali, ~4grejlo: Germani , ^Lgrefi : Hiff a " 
4 ni, lAgra^ Galli» Veriuft , 
CArer fvnt. 
VINI NATVRA. 
CAP. VII. 
1 ° 
s* 
V ino ueterenerui luduntur, & reliqui fenfus, quod tamen guftu fuauiuseft: quare cauendum ij s ’ 
a meU ni.v,Q qui \ 1 inteftinae }- alicuius partis imbecillitatem fentiunt. attamen in fecunda ualetudine paU' 
«lufanorile- cum aqua dilutum, innoxie fumitur. Nouuminflat,aegre coquitur, infomniaparit grauia, Scurinan 1 
ciet. Aetate medium utraque uitia fugit: quare ad ui&us fanorum , aegrorumque ufurpatur. A*‘ 
bum, tenue, ftomacho utile eft,acfacile in membra diftribuitur . Nigrum uero craflum eft , & con- 
co&u difficile, carnem alit,& ebrietatem creat.Giluum,urpotequod medium eft, medias inter urrun* 
que uires habet. In lecunda tamen, & finiftraualetudinc, cum primis laudatur album. Quin# 13 *' 
na fapore diftant.fiquidem dulce craffis partibus conftat,& difficilius a corpore expirat: ftomachufl 1 ^ 
inflat, aluum & interanea ut mullum turbat, led minus inebriat: renibus, & uelicceaptifiimum. Ap' 4 
Rerum per urinam celerius tranfit : fed capita dolore tentat , & temulentiam gignit . Acerbum ad ci- 
borum per membra digeftionem accommodatisfimum: aluum, &caeteras fluxiones cohibet,! 311 .' 
jiufque urinam expellit. Nouumneruos minus tentat. Vinum aqua marina fadum ftomad’£ 
adueriatur, fitim ftimulat , neruos infefta t , aluo aptum , a ualerudine le recolligentibus inutile • P al ' 
fum » quod uuis fole ficcatis in area, aut in fermento torrefacis exprimitur, Creticum cognomi^’ 
aut pramnion , aut protropon: & lapa.quae fit mullo igni deco&o, Graeci firion, aut hcplema appjl' 
lant : nigra quidem, & qua: dicuntur mclampfithia,crafla funt,&corpora multum alunt: canih' 
dum tenuius :&heluo!a inter haec media, medias fortiunturuires. Omnes tamen adftringunt» & 
pulfus reuocant . faciun r aduerfus uenena , quae exulcerando necant , ex oleo pota , & uomitionib* 35 ^ 
reddita : contra cicutas, meeonium, pharicum , toxica , & concretum in grumos lac : item cofl tra 
renum, & ueficae pruritus, rofiones, exulcerationesque. inflat tamen, & ftomacho adueriatur. P n ' 
uatim, prodeft melampfithium , fi uenter rheumatifmum fentiat . Album magis caeteris emolli tal ' 
uum. Gypfio conditum neruis oflficir, caput aggrauat,& incendit, ac uefica: adueriatur: contra ° e ' 
nena caneris aptius.Picata,autrefinata excalfaciunt, concoquunt rianguinem excreantibus inift 3 ^ ' 
Quae uero aparachyta uocant,ut qua: admiftam fapam recipiunt, caput implent, temulentiam gi£ nU ’ 
aegrius in halitum expirant, ftomachum male habent. Inter Italica uina Falernum principem lo cU . 
obtinet : quod inueteratum perquam facile coquitur, pulfus exufcirat, aluum adftringit, ftqm at - 
utile: fed ucficae nocet, atque ijs qui uifus hebetudinem fentiuc , & ad potus crebros minime id° n ' 
Albana craffi oribus conftant partibus, dulcia : ftomachum inflant, uentrem emolliunt, fedeoneu 60 
Cionem non aeque adiuuant,&neruofa minus infeftant:uetuftate eadem aufterum laporem c ° n - 
piunt .Cecubum,cum fit dulce,eft& Albano craffius: corpus, & colorem alit: aegre tamen c 0< l 
tur . Surrentinum ualde aufterum eft:quare inteftinorum,& ftomachi fluxiones cohibet, & cum . 
nue fit,caput minus tentat:inuereratum fuauius redditur, & ftomacho utile . Adrianum, & Mam c 
nura in Sicilia 2 eque craffis partibus gignunturmodice adftringunt, & ocyflimeinueterantur, niin ^ 
que ob fuam tenuitatem neruos tentant. Paraetypianum , quod ex Adriatico finu defertur, oa & ' 
ac tenuius cft:quare liberaliter epocum fallit, diu feruat ebrietatem,& foporem adfert.Iftricum 1 
typiano fimile eft , fcd urinam uehementius pellit. Chiurn tamen antedidlis mollius, & aptum P 
eft. benealit, & minus inebriat, fluxiones cohibet, oculorum medicamentis utile. Lesbium 3 
membra fubit, Chio leuius,& aluo idoneum» Ephefium eandem uim habet, quod Phygelite^^ 
minatur . Veiiuu Afianum e Tmolo monte, Mefogites appellatum , capitis dolores ciet, 
