66o 
Andr. Matthioli Comm. 
t erthteffimonh piant fubfcribunt ruflicfi Iapidi incola; quippe cum ij vinis Tuauo cognata m quotidiano potu ytantur, 
rarijjimb agrotant,& longum admodum vitam traducunt , adeo vt plurimi reponantur , qui nmagtfimum , & cen - 
fimum armum attingunt . £f? autem vinum hoc tenue; clarum, lucidum, colore aureum, odoratum, guftutque patifiim™ • 
Totum valenter excalfacit, ni fi dilutum fuerit, facilequc in vniuerfum permeat corpus . Quamobrem (vt libro tertio 
plicium medicamentorum feribit Galenus ) tale natura vinum , non modo perfiigeratorum omnium, fed eorum etiam, qu 
aut ex oris ventriculi, aut cordis dolore animi deliquium patiuntur, prafintaneum fuerit remedium. Ex qmbm fnciU cou 
?i poteft, feliciffirnos effi eos, qui in regionibus, qux. vina optima ferunt, oriuntur, fi tamen modefil (vt fieri decet) e;svtan~ 
m , Ctterumqn* vina in vniueifum^uotidianovfui magis conuemant , hic longiori fermone commemorare fuperuacuum 
duximus, cum hoc d Diofcoride latius fit proditum., atque etiam de omnium vincrum viribus diligentius feriptum , quam 
vt plura a nobis referri debeant . Fit b vino aqua per alembicum (vt vocant) quam ob eius admirar, d<ts vires aquam IP 
appellauere fmentes . Nam fi exvino optimo a perito opifice parata fit , meritu hoc nomine appellari debet . Oucmadrnoy 
dum cnirn,qite in ea macerantur ab omni corruptione prxfiruat ,ita /umentium quoquevitam ffubkta qmtu putredine ;C - 
Rodit, fouet, reparat,tuetur,auget,& producit , cum non ■ foliim natiuum calorem foueat,& in fuo vigete cvnjcruct .Jed vfr 
^pntvirulum calefaciat, cerebrum . & intellcblum aiUat ,vi[um clarificet, y 
tibus,& olfis quibufeunque frigidis affedhbus obnexi; Junt. Iduare bis , qui ventriculi moreapaiu, am auaicaic fi/Tfr ■ 
tur,vertiginofis, comitialibus, refilutis,melancholjcis , veterne fis , hypochondriacis , efr cordis pulfu ,aut fremore, & <W l f 
deliquio laborantibus, fummum efi auxilium, fi quotidie fumatur cochlearis communis menfura , Atqui longe prxJtantiO 
qntidotum euadit,vbi hoc modo paretur, quo ego mihi parare fileo. Sumito cinnamomi vnciam ,gingibens chach, quatuor ; 
fantalorum omnium finptlorum drach.fix,caryophyllprum,galangx, nucis myrifiicafing.drach.duas & Jemts , maets , co:m- i 
bebammfiug.dracbmam.CardamomivtriufqueJm.melanthu fing.dracb.tres ,^edoam femmiciam ,fem • anifi, faqucup 
dulcis, paflinacxfyluefiris, ocimis ad. angelicx , caryophyllaU ,glycyrrbi^c , calami odorati > minoris phu , foliorum femrefi* 
thymi,calaminth£,pulegij,menth£,ferpylli, amaraci fing.drach. duas.-rojdrum rubearum , florum J' aluta , betonica, ronjm 
rini ,flachadis,bughffi,bor aginis fing.fefquidrachmam - Corticum citri drach-tres. . Tufiteris diambra , aromatici > 
piamufei dulcis, Diamargariti,Diarhodonis abbatis, elecluarif de gemmis fing. drachmas tres ; T erantur , qua terenda fi nt ' 
& deinde in vitreo vafe macerentur , ex libris duodecim aqua vifa prxsiantiJfimxfifileRiJJimo uino parata , occltifo fubin 
vafis ofcuk , diebus quindecim continuis . .Ac deinde vitreo alembico vafi jhpcrpofito , per aqua feni entis balneum a jpf r ff 
to ani c . ce dihillentur , of culis alembici adeo conclu fis , ut nihil inde expirare poffit. A qua , qua ind e fiux erit in aliud fifi' 
inde nas retendatur , additis fantali odorati teffellatim concifi duabus drachmis , mof -hi ambari , m tenui linteolo colligi' 
d fing. femifcrupulo ; & iulapij rofati clariffimi libra . Demum concutiantur fortiter, quoufque udapium cum aquamifiM' J a 
tur, claudatur que deinde v.iS cera,& membrana , & ita quiefeat diebus quindecim continuis , & ultimo in aliud transfert - 
tur nitrum, ibique afferuetur . Eil itaque hac aqua antidotum praflmtijftmum , & prafentaneum auxilium ad omnia pr<*' 
diRa . Quippe non filum haufla ,fed in faciem ex alterius ore fmefla,ejnlcpticof,defelios animo , & feminas vteri flrany 
vulatu decidentes reuocat , loquelam amiffam reftituk , & iam iam moribundos tam diu fuRinet , ut quandoque miraculi fi *- 
ciem afferat. Additur etiam in clyfteribus colicorum unci f pondere prafentaneo auxilio, ubi dflatu,aut ■ frigiditate prouentatjf ^ 
hus.&prafertim additis thermae, aut mitridatis antidotibinis drachmis - & ut uno nerbo omnia fete comprehendam medica- 
mentum efi fummum ad frigidos omnes ajfettus. Vinum fic Latini; oim autem Grsfl uocatur: Germanici, Vaein, Italice, V 
riter,& Hifranke,Vino, 
0 UStwKine. VINVM OMPHACITES. 
CAP. VIII. 
4 ° 
/'"'vMphacites nomine, peculiariter fit in Lesbo ficeata fole acri uua , paqlo ante maturitatem df c . 
v~/pta, triduo aut quatriduo , donec racemi in rugas contrahantur: expreflumque ui.niun cadis 
folatur . Vim adftringendi habet, prodeftdiffolutis ftomacho , & ilei dolore laborantibus item 
gnantium malacije,& crudis.in peftikmia quoque forptum auxiliari dicirur.Huiufmodi uinanonn 
poft multos annos bibipofiunt. 
*ft*> LORA. 
CAP. IX. 
Ora, quam deuteriam, alij potimon appellant, fieri fblet adieris metretis tribus aquae in u,na 5 aS ^ 
jk-tquibus triginta uini metretae extraftae fuerint : calcatis uinaceis, exprefioque decofto ad ter ; 
partes, & additis in fingulos congios modi eius qui remanfit, binis falis fextarijs , poft hyemem ; ^ 
funditur in uafa . Lora intra annum utendum . etenim celeriter exolefeit . Conuemt aegris, qu' Dl J .g 
memus noxam uini,coaaifiepedefideriiseorum obtemperare:item alpnga ualetudine fe te f° 
tibus. Fit & uinum , quod advnamon uocant, lorae uires habens, hoc modo. Pares aquftot” |* c 
menfurae coquuntur molli igne, donec abfumatur aqua : quod, ubi refrixerit, ejutriatumpicajo 
reconditur . Alii marinae , & coeleftis aquae , mellis , & mufti pares mifcent portiqnes.decapuia 
quadaginta diebus inlolant, quo ad annum utuntur ad omnia eadem. 
&■ 
lore paradae T Ora alia ratione Galeni state, quam piofeoridis parabatur . Ille fiquidem loram faciendi modum libro^ 
ratio ex Gal, JL/ mentorum facultatibus , iis verbis tradidit . V inaceorum quoque dilutum Grati vocitant . quod r,tr ' us kppr 
ticis SwntU . d noftratibus etupvxh it,id efi, lora appellatur , Conieciis nanque in parua dolia vinaceis, tantum aq ( 
affundunt, quoad omnia permadeant . Quodvbi fatis fhflum videtur, in dolij fundo foramen aperiunt ,vt dilutum 
idque pro vino bibunt . Terfficuum autem efi,qubdpro racemorum copia aquam affundunt , experientia docti ; 
cet neque aquofa admodum, neque meraca fit lora . Deinde rurfum aliam aquam , parciorem tamen priori , vmafi f 
duntfievt hoc quoque potioni fit attemperatum : quod quidam Attica proprietatis turio fi proprii IMtpiaxtba ^ ^ 
non veluti prius illud . Vtraqueiora capiti dolorem adfert,nifi dilutior bibatur, fed prior magis caput feri - , ' e 
huic potioni concejfa efl,nempe quod ocyus per vrinam reddatur.fed non pauca fubefi diuerfitas ex varia v!<ar “ , r ero 
quibus vinacei fint relifli . Etenim fi dulces fuerint, potus multo erit Juauior , citiusque per vrinas excerne 
acerba, & acida fuerint finfuattioriougf, ac minus ciens vrinas , Torro dilutum hoc valentius vinofiusque ejp 
